Ouders die vastlopen in hulpverleningsland: verder kijken dan gedrag alleen
Ouders voelen vaak al vroeg dat er iets niet klopt. Hun kind verandert. Wordt stiller. Bozer. Onrustiger. Moe. Trekt zich terug. Of juist niet.
En dan begint de zoektocht.
Een afspraak bij de huisarts. Een verwijzing. Een intake. Nog een gesprek. Een vragenlijst. Een protocol.
En ergens onderweg gebeurt iets wat veel ouders herkennen maar nauwelijks durven uitspreken: het kind lijkt langzaam te verdwijnen achter het gedrag.
Want gedrag valt op. Gedrag past in systemen. Gedrag kan beschreven worden.
Maar wat speelt zich af in het hoofd van een kind dat gepest wordt? Van een jongen die iedere ochtend buikpijn heeft voordat hij naar school gaat? Van een meisje dat lacht terwijl ze zich vanbinnen onveilig voelt? Van een kind dat allang geleerd heeft om niets meer te vertellen omdat het toch niet begrepen wordt?
Dat zie je niet altijd aan de buitenkant.
En juist daar ontstaat vaak de verwarring.
Ouders zoeken hulp omdat ze voelen dat hun kind niet zichzelf is. Maar onderweg verschuift de aandacht soms naar het corrigeren van gedrag, het volgen van stappen of het uitvoeren van vaste methodes. Terwijl ieder mens anders is. Ieder hoofd anders werkt. Iedere herinnering anders opgeslagen ligt.
Er bestaan geen standaardplaatjes in mensenhoofden.
Wat voor het ene kind klein lijkt, kan voor een ander kind enorm groot voelen. Een opmerking in de klas. Niet gekozen worden. Uitgelachen worden. Een scheiding. Spanning thuis. Een leerkracht die iets zei. Steeds opnieuw het gevoel krijgen dat je niet goed genoeg bent.
Soms zijn het juist de kleine momenten die zich vastzetten.
Niet zichtbaar voor anderen. Wel voelbaar vanbinnen.
Ieder mens heeft basisbehoeften. Behoefte aan veiligheid. Aan respect. Aan gezien worden. Aan eigenheid. Aan jezelf mogen zijn zonder voortdurend aangepast te moeten leven.
Wanneer die basis onder druk komt te staan, ontstaat onrust. In het hoofd. In het lichaam. In gedrag.
En dan helpt het niet altijd wanneer iemand van buitenaf vertelt wat een kind moet voelen, denken of doen. Soms ontstaat juist ruimte wanneer iemand voorzichtig helpt kijken naar de eigen beleving van dat ene kind. Zonder oordeel. Zonder invulling.
Steeds meer ouders beginnen daarom verder te kijken dan alleen reguliere trajecten. Niet uit onvrede. Niet uit verzet. Maar omdat ze merken dat hun kind méér nodig heeft dan een standaardaanpak.
Complementaire interventies krijgen daardoor steeds meer aandacht. Niet als vervanging van bestaande hulp. Maar als aanvulling waarin de persoonlijke ervaring centraal mag staan.
Want een kind hoeft niet altijd alles uit te leggen om ergens last van te hebben.
Sommige kinderen praten makkelijk. Andere kinderen niet. Sommigen weten niet eens onder woorden te brengen wat er speelt.
En toch gebeurt er van alles in hun hoofd.
Juist daarom zoeken ouders steeds vaker naar manieren die laagdrempelig zijn. Veilig voelen. Geen druk leggen. Methoden waarbij het kind niet hoeft te presteren, maar stap voor stap weer invloed ervaart op wat er vanbinnen gebeurt.
Niet omdat iemand anders het oplost. Maar omdat het kind zelf ontdekt dat er vanbinnen iets kan veranderen.
Dat vraagt tijd. Aandacht. En soms ook de moed om verder te kijken dan protocollen alleen.
Want achter gedrag zit bijna altijd een verhaal dat niet zichtbaar is.
En misschien begint echte oplossing precies daar. Niet bij het gedrag dat zichtbaar wordt. Maar bij de mens erachter. Alle leeftijden, alle culturen.
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00Casperhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pngCasper2026-05-13 12:29:462026-05-13 12:29:46Kijk verder in hulpverleningsland, het gedrag van je kind is slechts de buitenkant.
Thuiskomen na een missie. Maar waar kom je eigenlijk thuis?
De veteraan stapt weer over de drempel van huis. De missie zit erop. Het gezin heeft afgeteld. De rugzak staat in de gang. Kinderen springen op, de partner houdt zich groot. Familie en vrienden zeggen opgelucht: “Gelukkig weer thuis.”
En toch voelt het vaak anders dan verwacht.
Want thuis is niet meer hetzelfde thuis als voor vertrek.
De veteraan is veranderd. De partner is veranderd. De kinderen zijn veranderd.
De omgeving is veranderd.
Maandenlang draaide het gezin door zonder elkaar. Er ontstonden nieuwe gewoontes, nieuwe rollen en soms ook nieuwe spanningen. De partner nam alles over. Kinderen leerden zich aanpassen. Er werd gewacht, gemist en volgehouden.
En ondertussen leefde de veteraan in een wereld die moeilijk uit te leggen is aan mensen die daar nooit geweest zijn.
Alsof iedereen voorzichtig loopt
In veel gezinnen ontstaat er na terugkomst iets wat nauwelijks zichtbaar is voor de buitenwereld.
Iedereen houdt rekening met elkaar. Iedereen probeert escalaties te voorkomen.
Kinderen voelen spanning haarfijn aan. Een partner kiest woorden zorgvuldig. De veteraan probeert “gewoon” weer mee te draaien.
Maar wat niet wordt uitgesproken, verdwijnt niet vanzelf.
Slecht slapen. Kort lontje. Onrust in het hoofd. Altijd alert zijn. Nachtmerries. Drukte vermijden. Niet willen praten. Soms ook niet kunnen praten.
En juist dát zorgt ervoor dat gezinnen langzaam uit elkaar kunnen groeien terwijl ze zo graag weer samen willen zijn.
“Papa schrikt ineens van harde geluiden”
Een moeder vertelde dat haar zoon van zeven steeds stiller werd nadat zijn vader terugkwam van missie.
Niet omdat zijn vader boos was. Maar omdat hij anders reageerde.
Harde geluiden zorgden voor spanning. De televisie stond zachter. De kinderen leerden onbewust rekening houden met stemmingen in huis. Niemand zei het letterlijk. Toch voelde iedereen het.
De moeder zei later:
“Alsof we allemaal op eieren liepen zonder dat iemand dat uitsprak.”
De veteraan die vooral rust wilde
Een andere veteraan gaf aan dat hij na terugkomst vooral rust wilde. Geen verjaardagen. Geen drukte. Geen vragen.
Maar thuis draaide het leven juist door.
Kinderen wilden aandacht. Familie wilde verhalen horen. Vrienden verwachtten gezelligheid.
Hij trok zich steeds verder terug.
Niet uit onwil. Maar omdat zijn hoofd vol zat.
Zijn partner probeerde alles bij elkaar te houden. Tot ook zij vastliep. Slecht slapen, spanning in haar lijf en voortdurend alert zijn op kleine signalen thuis.
Veteranen en het onzichtbare deel van thuiskomen
In Nederland is gelukkig aandacht voor veteranen en hun mentale gezondheid. Toch ervaren veel veteranen en gezinnen dat hulptrajecten lang duren of dat praten niet altijd aansluit bij wat iemand werkelijk ervaart.
Want hoe leg je uit wat er in je hoofd gebeurt?
Sommige herinneringen zijn moeilijk onder woorden te brengen. Sommige beelden blijven terugkomen. Sommige scenario’s spelen zich steeds opnieuw af.
En juist daar lopen veel gezinnen vast.
Niet omdat ze niet willen helpen. Maar omdat niemand precies weet hoe.
Wat kinderen vaak niet zeggen
Kinderen van veteranen passen zich vaak aan zonder dat volwassenen het direct zien.
Ze worden stiller. Of juist drukker. Ze slapen slechter. Krijgen buikpijn. Worden sneller boos of onzeker.
Soms gaan kinderen zorgen voor de sfeer in huis. Ze voelen haarfijn aan wanneer spanning oploopt.
Maar kinderen horen geen spanningsmeter van het gezin te worden.
Niet alles hoeft verteld te worden
In mijn werk staat één uitgangspunt centraal: eigen regie.
Veel mensen willen best veranderen wat hen belemmert, maar niet altijd praten over alles wat ze hebben meegemaakt. Zeker veteranen geven regelmatig aan dat woorden tekortschieten of juist spanning oproepen.
Wat zich in het hoofd afspeelt, is persoonlijk. Een herinnering. Een beeld. Een scenario. Een verwachting.
En alleen de persoon zelf weet wat daarin klopt of niet meer klopt.
Soms ontstaat er ruimte wanneer iemand merkt dat niet alles verteld hoeft te worden om er toch intern mee aan het werk te gaan.
Wanneer thuis weer een plek mag worden
Thuiskomen na een missie is niet alleen een fysieke terugkeer.
Het is een proces waarin iedereen opnieuw zijn plek probeert te vinden.
De veteraan. De partner. De kinderen.
Aandacht voor individuele hulpvragen, onafhankelijkheid van derden en inzet van het eigenaarschap.
Dat is waar het om gaat en waar mensen, groot en klein, meteen en voor altijd baat bij hebben.
Niet alleen voor wat zichtbaar is aan de buitenkant, maar juist voor wat mensen stil proberen te dragen in hun eigen hoofd.
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00Casperhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pngCasper2026-05-13 11:46:352026-05-13 11:46:35De veteraan komt weer thuis. En dan?
Steeds meer kinderen en jongeren komen op wachtlijsten terecht.
Voor gesprekken. Onderzoeken. Trajecten. Diagnoses. Hulpverlening.
En ondertussen?
Ondertussen gaat het gewone leven door.
Een kind zit nog steeds in de klas met een vol hoofd. Een jongere ligt nog steeds wakker van angstige gedachten. Een puber blijft zich terugtrekken terwijl ouders voelen dat er iets speelt, maar niet weten wat.
Juist dát maakt de vraag steeds groter:
Waarom wachten op hulp, terwijl er ook iets direct inzetbaar kan zijn?
Jeugdzorg zonder wachtlijst vraagt om een andere kijk
Veel kinderen willen best geholpen worden. Maar praten over wat er in hun hoofd afspeelt, is vaak iets anders.
Sommigen kunnen het niet onder woorden brengen. Sommigen willen het niet vertellen. En anderen weten zelf niet precies wat er vanbinnen gebeurt.
Toch zie je het aan hun gedrag.
Een kind dat ineens stil wordt. Boos reageert. Slecht slaapt. Vastloopt op school. Een jongere die zich afsluit, onzeker wordt of constant spanning voelt.
Achter gedrag spelen vaak eigen beelden, herinneringen, gedachten en doemscenario’s mee. Van pesten. Angst. Schaamte. Afwijzing. Falen. Onrust. Prestatiedruk.
En precies daar ligt iets wat opvallend weinig aandacht krijgt:
Een kind heeft een eigen binnenwereld. En juist daar kan ook invloed ontstaan.
Eigen regie is geen theorie
In het werk van Ingrid Stoop staat één uitgangspunt centraal: eigen regie.
Geen ingewikkelde analyses. Geen eindeloze gesprekken. Geen afhankelijkheid creëren van systemen.
Maar kinderen en jongeren laten ervaren dat zij zelf invloed kunnen krijgen op wat er in hun eigen hoofd gebeurt.
Dat vraagt iets anders dan uitleg. Het vraagt gerichte vragen. Rust. Veiligheid. Aandacht.
En vooral: ruimte.
Ruimte waarin iemand zelf ontdekt wat niet meer klopt in een angstig plaatje, nare herinnering of vastzittend scenario in het hoofd.
Angstoplossen zonder lange trajecten
Veel angst begint niet in de werkelijkheid van nu. Maar in een onthouden beeld of een bedacht toekomstscenario.
Een spreekbeurt die misging. Een klasgenoot die uitlachte. Een ongeluk. Een volle klas. Een paniekaanval. Een doembeeld over wat misschien gaat gebeuren.
Kinderen dragen zulke beelden vaak alleen.
Niet omdat ze koppig zijn. Maar omdat woorden tekortschieten.
Daarom werkt alleen praten niet altijd.
Bij angst oplossen ontstaat vaak juist beweging wanneer jongeren zélf invloed ervaren op de beelden die spanning geven. Zonder alles opnieuw te hoeven vertellen.
Dat geeft eigenaarschap terug.
Jongeren sterker maken in plaats van afhankelijk
Wanneer kinderen leren dat ze zelf iets kunnen doen met spanning, angstige beelden, nare herinneringen en innerlijke onrust, verandert er meer dan alleen gedrag.
Er ontstaat vertrouwen.
Niet omdat iemand zegt dat het goedkomt. Maar omdat jongeren zelf ervaren dat ze invloed hebben.
Dat is iets anders dan afhankelijk worden van hulpverlening die maanden later start.
Jeugdzorg zonder wachtlijst betekent niet dat professionele hulp overbodig is. Wel dat er ruimte mag komen voor laagdrempelige handvatten die direct inzetbaar zijn.
Door ouders. Door begeleiders. Door scholen. Door jongeren zelf.
De kracht van eenvoud
Wat Ingrid Stoop ontwikkelde, ontstond niet vanuit theorie alleen, maar vanuit duizenden praktijkervaringen met kinderen, jongeren en volwassenen.
Juist die eenvoud maakt het toegankelijk.
Geen ingewikkelde taal. Geen zware protocollen. Maar vragen die ruimte laten.
Kinderen blijken vaak veel meer innerlijke wijsheid te hebben dan volwassenen denken.
Wanneer zij leren hoe ze spanning kunnen beïnvloeden in hun eigen hoofd, ontstaat er iets fundamenteels:
Geen overname. Maar eigen regie.
Een generatie die nu aandacht nodig heeft
De druk op jongeren groeit. Social media. Presteren. Vergelijken. Onrust. Pesten. Angst om te falen.
En tegelijk groeien wachtlijsten verder.
Daarom is de vraag misschien niet alleen hoe de jeugdzorg uitgebreid moet worden.
Maar ook:
Hoe helpen we kinderen eerder? Hoe geven we ze praktische handvatten? Hoe voorkomen we dat ze vastlopen voordat hulp eindelijk start?
Misschien begint jeugdzorg zonder wachtlijst daar wel.
Niet bij méér systemen. Maar bij het versterken van mensen zelf.
Bij kinderen die ontdekken dat ze niet machteloos zijn in hun eigen hoofd. En bij volwassenen die leren vragen stellen die ruimte geven in plaats van invullen.
Want eigen regie vraagt geen haast. Wel aandacht.
#jeugdzorgzonderwachtlijst #angstoplossen #kinderen #jongeren #ouders #onafhankelijkheid #eigenregie
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00Casperhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pngCasper2026-05-13 11:18:272026-05-13 11:18:27Jeugdzorg zonder wachtlijst begint niet met méér praten
Hoe gedragsproblemen bij (hoogbegaafde) kinderen en jongeren ontstaan en verholpen worden op een veilige wijze
Facebook
Linkedin
Je herkent het vast; kinderen en jongeren met gedragsproblemen. Het lijkt erop dat er steeds meer kinderen en jongeren zijn die met deze hulpvragen zitten.
Je merkt dat er iets in de weg zit, maar je komt er niet achter wat precies. Wat je ziet is de buitenkant zoals: communicatie is lastig, irritatie en frustratie ontstaan om de kleinste dingen, uit het niets zijn ze boos, laten druk gedrag zien of trekken zich juist terug.
De vraag is hoe dat gedrag ontstaat. Wat zit er in de weg in het hoofd van iemand?
Praten doen ze wel of niet en wanneer ze iets vertellen hoeft dat niet te zijn wat er werkelijk speelt. Zie de woorden er maar eens voor te vinden wat er zich in je hoofd afspeelt. Ook bij jou, ook bij mij. Wat je wel kunt doen is specifieke vragen stellen die niet over de inhoud gaan maar wel hoe iets is onthouden.
Nieuwsgierig geworden? Bekijk dit artikel en krijg nieuwe inzichten.
Wat zijn gedragsproblemen en waardoor worden deze veroorzaakt?
Gedragsproblemen… Het is een term die vaak met frustratie en onbegrip gepaard gaat. Maar achter elk ‘probleem’ schuilt een kind, een mens, met zijn of haar eigen verhaal.
In plaats van te focussen op het ‘probleemgedrag’, is op zoek gaan naar de persoon achter de facade.
Wat beweegt dit kind? Wat zit er onder de oppervlakte die aan de buitenkant gezien en opgemerkt wordt door anderen?
Wat zeggen ze wel en wat zeggen ze niet?
Met de nadruk op anderen, die daar vervolgens wel/niet een mening of oordeel over hebben. Maar wat je ziet is niet waar ze in hun hoofd mee bezig zijn.
Gedragsproblemen uiten zich in verschillende vormen. Soms is er sprake van driftigheid, boosheid of agressie. Het kind kan moeite hebben met reguleren van emoties en impulsief reageren. In andere gevallen zien we opstandig, dwars of antisociaal gedrag. Liegen, stelen of pesten kunnen hierbij voorkomen.
In dit blog staat het gedrag van het kind centraal. En wat voor kinderen geldt, geldt ook voor jongeren en volwassenen.
In de video leg ik kort uit hoe dat zit op identiteitsniveau:
De oorzaken van gedragsproblemen zijn complex en divers. Meerdere factoren spelen vaak een rol. Denk aan:
Een moeilijk temperament: Het kind is extra gevoelig voor prikkels, onrustig of juist erg passief. Naar buiten of juist naar binnen gericht.
Neurobiologische factoren: Het brein van het kind werkt anders, waardoor het anders reageert op beloning en straf, of moeite heeft met emoties reguleren.
Omgevingsfactoren: Stressvolle thuissituatie, problemen op school, of gebrek aan structuur en duidelijkheid kunnen gedragsproblemen versterken.
Psychische problemen: Onderliggende angsten, depressie of trauma kunnen gedragsproblemen als gevolg hebben.
Het is belangrijk om te beseffen dat gedragsproblemen niet bewust worden veroorzaakt. Het kind kiest er niet voor om ‘problematisch’ te zijn.
Vaak zit er onmacht of onvermogen achter het gedrag. Het kind heeft moeite om op een andere manier om te gaan met zijn emoties, behoeften of frustraties.
Een veelgehoorde uitspraken van kinderen en jongeren zijn:
Niemand snapt me, niemand luistert naar me.
Als we gedragsproblemen goed bekijken, zien we een kind in nood. Een kind dat hulp nodig heeft om gewoon zichzelf te kunnen zijn. Door zorgvuldig te luisteren, begrip te tonen en samen met het kind en zijn omgeving te zoeken naar passende oplossingen, blijft het kind juist die eigenheid behouden.
Hulp, begeleiding en ondersteuning bij gedragsproblemen zijn belangrijk. Voor het kind, maar ook voor ouders, leerkrachten en andere betrokkenen. Je kunt je voorstellen dat wanneer de omgeving blijft zoals die was er eerder terugval kan zijn.
Bijvoorbeeld: de altijd dronken vader blijft agressief naar zijn vrouw en de kinderen. De jongen blijft wel meer bij zichzelf en probeert de situatie in huis te normaliseren maar als hij er in zijn eentje voor staat dan is het een zware taak.
Door het hele gezin te begeleiden zal er een positieve verandering zijn.
Hoe ik kijk naar kinderen, peuters en jongeren met gedragsproblematiek?
Mensen zijn divers. Sommigen houden van chaos en verandering, terwijl anderen liever rust en eenvoud opzoeken. Voorkeuren voor timing, eten, hobby’s, dieren en fysiek contact variëren eveneens.
Door elkaars uniekheid en verschillen te waarderen maken we het voor elkaar makkelijker in onze onrustige maatschappij. Kinderen, peuters en jongeren met gedragsproblematiek verdienen een begripvolle en warme benadering. Ook zij willen gezien en gehoord worden.
Met een rijke fantasiewereld die kinderen hebben begrijpen grote mensen kinderen niet altijd. Vaak niet eigenlijk. Wat kinderen en jongeren helpt is in plaats van te focussen op het ‘gedragsprobleem’, ze te zien en te horen.
Wat ik afgelopen jaren in de praktijk leerde geef ik je graag als een aantal aandachtspunten:
Herstel een veilige band: Dit is de basis voor verdere communicatie en samenwerking. Laat het kind merken dat je er bent om te luisteren en te helpen, zonder te oordelen.
Begrijp hun gevoelens: Erken en benoem de emoties die het kind ervaart, ook als je het gedrag niet goedkeurt. Dit helpt het kind om zijn of haar gevoelens zelf te begrijpen en te reguleren.
Zoek naar de oorzaak: Ga op zoek naar de onderliggende behoeften die het gedrag veroorzaken. Is het kind moe, gefrustreerd, angstig of zoekt het aandacht?
Gebruik positieve bekrachtiging: Beloon gewenst gedrag met complimenten, aandacht of kleine privileges. Dit stimuleert het kind om herhaling van positief gedrag. Het belonen geeft zelfvertrouwen, erkenning van zijn wie ze zijn.
Stel duidelijke grenzen: Zorg samen voor duidelijke regels en verwachtingen die passen bij de situatie. Wees allen consistent in de naleving ervan. Dit geeft het kind structuur en veiligheid. Een voorbeeld daarvan is: ja is ja, nee is nee.
Blijf kalm en geduldig: Het kan frustrerend zijn om met gedragsproblemen om te gaan. Probeer kalm te blijven en geduld te hebben met het kind.
Hoe is het voor jou? En ervaar zelf wat het met je doet, er kunnen nog onverwerkte nare gebeurtenissen een rol spelen bij het gedrag wat je zelf laat zien.
Waarom hoogbegaafde (jonge) kinderen hun gedrag zelf kunnen aanpakken
Hoogbegaafde (jonge) kinderen zijn niet alleen intellectueel geavanceerd, ze bezitten vaak ook een sterke mate van zelfredzaamheid. Dit uit zich onder andere in hun vermogen om hun eigen gedrag te analyseren, te begrijpen en bij te sturen.
Bij alles geldt: niet iedereen. Niet iedereen is hetzelfde, iedereen is immers anders. Er zijn geen 2 dezelfde mensen in deze wereld, gelukkig maar. Voor mij is een kind een kind. En ieder kind heeft een eigen gebruiksaanwijzing, eigen talenten, eigen denkwijze. Autonomie en authenticiteit, dat is de kracht van iedereen afzonderlijk. Dat maakt de wereld zo mooi en ook weer complex.
In mijn omgeving heb ik te maken met hoogbegaafde kinderen en hun ouders. Ze kunnen complexe situaties snel analyseren, oorzaken en gevolgen afwegen en abstracte concepten begrijpen. Dit helpt hen om hun eigen gedrag te evalueren en te bepalen wat er anders kan. Ook hier geldt weer; iedereen is anders.
Wat ik merk is dat ze een sterke behoefte hebben aan onafhankelijkheid en autonomie. Eigen keuzes willen maken en staan daar ook achter. Wanneer iets geen doel heeft vinden ze het lastig.
Een voorbeeld daarvan is dat ik een vraag stelde over een situatie die de jongen had meegemaakt en hij meteen een wedervraag stelde:
“Waarom wil jij dat weten?”
Een van de kwaliteiten van deze jongen is dat hij nieuwsgierig en leergierig is. Hij vertelde me ook dat hij iedere dag nieuwe dingen wil leren. En als hij gaat slapen gaat hij het allemaal even op een rijtje zetten in zijn hoofd.
Hij zegt:
“Zo word ik steeds slimmer en dat vind ik fijn!”
Dat mensen hem soms moeilijk vinden boeit hem niet, dat is hun probleem.
“Ik ben alleen verantwoordelijk voor wat er in mijn hoofd gebeurt. En zij zijn dat ook.”
Natuurlijk betekent dit niet dat alle hoogbegaafdekinderen zonder problemen het leven ervaren. Factoren zoals temperament, thuissituatie en leervoorwaarden kunnen hierbij een rol spelen.
Echter, in de meeste gevallen beschikken ze over de capaciteiten om zelfstandig te werken aan hun gedrag. Ouders en begeleiders kunnen deze zelfredzaamheid ondersteunen door open en zonder oordeel de communicatie te stimuleren.
Door met het kind te praten en vragen te stellen over wat ze bezighoudt, waar interesse voor is, waar ze zich in willen verbeteren en wat hun behoefte is. Aandachtig luisteren is horen wat er zich zoal afspeelt in het hoofd van het kind. Ze vertellen niet alles, dat is onmogelijk.
Op het moment dat ze iets vertellen en jij luistert, gebeurt er nog zoveel meer in de hoofden van de verteller en de luisteraar. Het koppelen aan informatie die je al weet, herinnert en als nieuwe informatie verwerkt. Dat is hoe hoofden werken, van ieder mens. Samen of zelfstandig klusjes doen, het helpt het kind om vertrouwen te ervaren en zelfvertrouwen te vergroten.
“Ik kan het zelf!”, dat heb je vast al eens gehoord van een kind dat iets zelfstandig wil gaan doen. Een voorbeeld daarvan is het zelf aankleden waarbij de broek achterstevoren wordt aangetrokken en de linkerschoen aan de rechtervoet onhandig voelt wanneer ze ermee gaan lopen. Dat is leren. En dat willen alle kinderen.
Het zelf doen om ervan te leren hoe ze het daarna handiger zal gaan. Op een eigen wijze, lekker eigenwijs. Onafhankelijk van derden je eigen ding doen, ik houd ervan. En stimuleer anderen dat ook te doen.
Wanneer iets niet handig gaat kun je het gesprek aangaan. Laat het kind nadenken over hoe het in het vervolg handiger zou kunnen gaan.
Hebben we het over gedrag, dan zou de vraag zijn:
“Hoe zou je het voortaan anders kunnen doen?”
Zo worden ze bewust van het gedrag, wat het met de ander doet en hebben ze ruimte om zelf te reflecteren. Dat hebben ze immers hun hele leven nodig. Er komen nog veel, heel veel, andere situaties.
Het kind bloeit helemaal op wanneer er positief gereageerd wordt op het gedrag wat gewaardeerd wordt. Herhaling van dat gedrag levert ze iets op, dus zullen ze het vaker herhalen. Door hoogbegaafde kinderen te stimuleren en te begeleiden in hun zelfredzaamheid, kunnen ze zelfverzekerder en competenter omgaan met hun eigen gedrag. Dit draagt bij aan hun algehele welzijn en geluk.
Ontdek hoe je met simpele vragen effectieve gesprekken krijgt
Hoe je direct tot de kern komt van de hulpvraag, zonder te verdwalen in probleemverhalen
Hoe je blijvend positief resultaat krijgt en de persoon de regie behoudt
Waaromde interventie veilig inzetbaaris bij mentale hulpvragen
De ouders van de tienjarige Bart weten niet meer waar ze het moeten zoeken. Wat is er aan de hand met hun zoon die op school geweldig presteert, op muziekles uitblinkt, veel vriendjes heeft en toch slecht slaapt. Ze hebben geen idee waar toch steeds zijn korte lontje vandaan komt, vaak uit het niets.
Er hoeft maar iets te gebeuren en hij ontploft. Niet iedere dag, maar het wordt wel steeds vaker. Ook de meester begrijpt het niet.
Het gaat toch goed met hem? Een rustige leerling waar niets op aan te merken was. Zijn inzet was goed, zijn cijfers zijn wel steeds wat minder de laatste tijd. Misschien zat hij ergens mee? Dat spookte wel door het hoofd van de leerkracht.
Op een mooie zaterdag ging Bart met zijn vader Jim fietsen en ze hadden de grootste lol. Tot het moment dat er een dame die voor hun fietste, uitgleed en ten val kwam. Natuurlijk hielpen ze haar met opstaan en er was geen lichamelijk letsel.
Haar stuur stond scheef en die zette Bart heel behendig weer recht. Jim stond verbaasd dat hij dat gewoon even deed en maakte hem een compliment. De vrouw bedankte hun hartelijk en bood ze een koekje aan die ze in haar fietstas had meegenomen. Voorzichtig pakten ze het aan, het waren meer kruimels geworden maar het smaakte lekker.
Beiden pakten de eigen fiets weer uit het gras op en Jim keek naar zijn zoon. Wat hij niet verwachtte is dat Bart in plaats van een blij gezicht iets zag wat vragen bij hem opriep.
Ze stapten op de fiets en al rijdend stelde Jim hem wat vragen over de tranen.
“Ik word gepest, papa. En daar slaap ik slecht van. Ik ben zo bang voor een paar jongens en meisjes op school die mij al zo vaak getrapt hebben als ik naar huis fietste. Meestal blijf op de fiets zitten, maar ik ben ook al zo vaak gevallen. Net zoals die mevrouw van net.”
Die beelden schoten meteen door zijn hoofd. En ‘s nachts komen ze zelfs als een soort nachtmerrie. Daarom huilt hij zo vaak in bed.
“Ik wilde jullie het eigenlijk niet vertellen, maar ik vind het wel fijn dat ik het nu zeg. Over de plaatjes vertel ik niets want daar kan ik gewoon niet de woorden voor vinden. Maar nu weet je wel waarom ik zo handig ben met het stuur van een fiets rechtzetten!
Samen lachten ze. En omhelsden elkaar zoals ze zo vaak deden. Maar dit voelde anders.
Jim zijn hoofd draaide overuren, er viel zoveel op zijn plek nu hij dit hoorde tijdens hun fietstocht waar iets gebeurde waardoor het duidelijk werd waar zijn Bart zijn gedrag vandaan kwam.
Tijdens de dagelijkse gesprekken die ze als gezin aan tafel hebben kwam het niet naar boven, nu is het duidelijk en hebben ze als gezin actie ondernomen waarbij Bart aangaf hoe hij dat wilde. Hij voelde zich gehoord, heeft mooie gesprekken gevoerd met de pestkoppen, de meester. En naast dat hij weer lekker slaapt gaat hij dit jaar weer over!
Hoe deze veilige methode, ook op de basisschool, wordt toegepast
Dat elk kind uniek is, dat weten en zien ouders, leerkrachten en andere professionals iedere dag weer. Kinderen leren ieder moment, waardoor ze zich ontwikkelen in kennis en vaardigheden, op een eigen wijze. Het kan voorkomen dat een kind vastloopt om welke reden dan ook.
Is het lastig om de lesstof te begrijpen? Is er iets gebeurt thuis waardoor het kind niet geconcentreerd is op wat er verteld wordt in de klas? Voelt het kind zich onveilig of niet gehoord?
Juffen en meesters doen er alles aan om ieder kind zich optimaal te laten ontwikkelen. Maar ook op school gebeurt zoveel, net als thuis, net als buiten op straat.
Emotionele of leerproblemen kunnen zorgen voor onbegrip, frustratie en hindernissen in de ontwikkeling. In die momenten kan het stellen van specifieke vragen aan het kind zelf het kind net dat zetje geven of de belemmeringen laten opheffen waar het kind zelf mee zit.
De kern van de hulpvraag van het kind is het interne proces wat speelt in het hoofd van het kind zelf. Het gedrag is slechts de buitenkant. Met laagdrempelige vragen komt het kind zelf snel tot de kern van het eigen probleem wat speelt.
Het kan zijn dat alle informatie van school door elkaar staat in het hoofd, dat het huisdier die ochtend gebraakt heeft en de leerling daarover zorgen maakt.
Of dat de herinnering aan de ruzie tussen papa en mama nog steeds opspeelt met de nare gedachte dat ze gaan scheiden, dat de tafels echt zo lastig zijn met al die kleurtjes en plaatjes.
Zomaar wat zaken waar een kind mee bezig is wanneer lesstof wordt behandeld in de klas op school…
Er wordt op de basisscholen door de individuele leerkrachten en het zorgteam al gebruik gemaakt van die specifieke vragen waarmee de ballast in het hoofd van het kind door het kind zelf wordt opgeruimd.
De leerling zelf is aan zet. Zonder inhoudelijk te vertellen wat er aan plaatjes en gedachtes in het hoofd schieten, gaat de leerling het hoofd zelf ordenen en neemt hij afscheid van overtollige informatie waar ze niets mee willen en kunnen.
In de video legt een hoogbegaafde jongen uit waarom hij snel boos wordt wanneer er teveel van hem gevraagd wordt. En hoe hij een vol hoofd op zijn eigen manier heeft opgeruimd:
In het kort: ze gaan zelf ontdekken hoe het hoofd werkt en zorgen er zelf voor dat ze onthouden wat ze willen onthouden en hoe ze dan zelf gaan doen, De kracht van de visualisatie is de tool waarmee ze dat zelf doen. Zonder er inhoudelijk over te vertellen.
Rust en overzicht in het hoofd, dat is het doel wat hiermee bereikt wordt. De vraag: “Mag het kind niets vertellen?” is de vraag die ik vaak krijg. Natuurlijk mag alles verteld worden wat iemand mag, kan, wil en durft te vertellen. De MatriXmethode is een eerstelijns interventie, geen therapie en/of behandeling.
De interventie is de sessie waarbij de focus van het kind zelf en de leerkracht is op HOE het onthouden is en HOE ze het willen onthouden. Wanneer ieder kind deze handvatten heeft, kan het ook klassikaal ingezet worden. De eigenheid van het kind staat hierbij altijd centraal.
Lesmethodes worden door de uitgevers steeds leuker, kleuriger en lastiger te begrijpen gemaakt. Kinderen en leerkrachten zijn daar niet altijd enthousiast over. Laatst hoorde ik van een meisje dat ze weer een nieuwe taalmethode kreeg, maar de juf het zelf niet snapte.
Dus geen laatjes en kastjes en kamers laten maken voor taal en rekenen, juist zelf laten verzinnen en creëren, dat is de kracht van ieder kind. Dan kunnen ze de informatie onthouden en terugvinden. En nieuwe informatie daaraan koppelen.
Kinderen hebben vaak het idee dat het alfabet heel veel letters heeft en dat ze dat nooit kunnen onthouden. Net als bij rekenen het honderdveld. En de tafels. De dagen en de maanden kunnen ook voor kinderen lastig zijn wanneer ze ook nog eens worden verwoord als de groene, blauwe en andere kleuren in plaats van maandag, dinsdag etc.
Lesmethodes worden door de uitgevers steeds leuker, kleuriger en lastiger te begrijpen gemaakt. Kinderen en leerkrachten zijn daar niet altijd enthousiast over. Laatst hoorde ik van een meisje dat ze weer een nieuwe taalmethode kreeg, maar de juf het zelf niet snapte.
Waar kinderen blij van worden is eerst de basis aanleren, memoriseren en automatiseren. Dan heb ik het over het alfabet, woorden, honderdveld, tafels, dagen van de week, maanden van het jaar. Gewoon zoals ze zijn: alfabet in 26 letters, 100 getallen, tafels 1 x 1 = 1, de dagen en maanden zonder afleidende plaatjes. Gewoon als de feiten zoals het is.
Wanneer er toch foute informatie is onthouden, is het belangrijk die te vervangen.
Een voorbeeld daarvan is: Onthouden foute woorden worden uitgegumd en vervangen door de goede woorden waardoor het dictee een stuk makkelijker wordt. En de cijfers omhoog gaan.
Wanneer er nare plaatjes zijn, wordt datgene wat het meest naar is vervangen in het onthouden plaatje. Bijvoorbeeld: de enge hond een dansje maakt, de pester een gekke blauw paarse bikini met bloemetjes aan heeft of het enge monster roze is en met zijn lieve ogen gewoon grappig wordt.
De MatriXmethode is breed inzetbaar bij IQ-gerelateerde hulpvragen, zoals leerproblemen of concentratieproblemen. En ook bij EQ-gerelateerde kwesties zoals angst, boosheid, faalangst of sociale problemen, biedt deze methode een waardevolle tool.
Wanneer nodig, is de volgende stap naar professionele hulp die past en effectief is voor het kind zelf. Door middel van gerichte vragen en creatieve visualisaties, helpt de methode het kind om zijn of haar eigen innerlijke krachtbronnen aan te boren. Het kind leert om anders te kijken naar lastige situaties, emoties te reguleren en oplossingen te vinden die van binnenuit komen.
Gedragsproblemen komen nooit alleen, er is altijd iets waardoor die ontstaan. Uitpluizen met de leerling zelf geeft ze de handvatten er zelf iets mee te doen, op een eigen manier.
De MatriXmethode is breed inzetbaar bij IQ-gerelateerde hulpvragen, zoals leerproblemen of concentratieproblemen. En ook bij EQ-gerelateerde kwesties zoals angst, boosheid, faalangst of sociale problemen, biedt deze methode een waardevolle tool.
Wanneer leerlingen dit zelf hebben ervaren, vertelden ze dat het leuk was om zo met het eigen hoofd te werken. Ze voelen ze zich (weer) de baas in het eigen hoofd.
Leerkrachten vertellen:
“Het is veilig en vertrouwd. Met de eigen speelsheid kunnen ze zelf eigen issues oplossen zodat ze weer mee kunnen in de klas. Ik zet het in wanneer ik een kind moeilijk zie kijken, dan zet ik de anderen aan het werk en ga ik er met het kind zelf even voor zitten. Vijf minuten is vaak al voldoende om die glimlach op het gezicht te zien verschijnen.”
Ook andere onderwijsprofessionals zijn positief verrast. Een voorbeeld is een docente in Zutphen.
Een ander voorbeeld is van leerlingen die problemen hadden met een vol hoofd en leerproblemen. Ze hebben een eigen manier ontwikkeld die werkt om de lesstof te onthouden. Leerlingen willen niet alles van taal in een laatje moeten stoppen of rekenen in het rekenlaatje. Ze willen hun autonomie inzetten die werkt voor de persoon.
Wat wel wordt gedaan, is de individuele leerling een eigen manier te laten bedenken zoals een boom, een voetbalveld, een manege, een huisje van oma. Daar wordt vervolgens alles in of op gezet.
Door de leerkrachten uit te rusten met een set specifieke vragen waar ze zelf de kinderen in de klas mee kunnen helpen als ze vastlopen, creëer je een laagdrempelige manier om ze te helpen. Ze voelen zich begrepen, hoeven niet het hele verhaal te vertellen en hebben zelf de sleutel tot de oplossing van wat ze in de weg zit.
Het ontdekken van de eigen kracht bevordert het zelfvertrouwen en het positieve zelfbeeld. Hoe mooi is dat? Een mooie bijkomstigheid is dat de kinderen elkaar ook kunnen helpen.
Dat hebben de leerlingen in Zutphen ook begrepen en ervaren:
Model
Om de interventie uit te leggen, zijn er diverse modellen die de werking (praktisch) uitleggen. Deze heb ik, net zoals de methode, zelf ontwikkeld en is natuurlijk niet zomaar ontstaan. Jaren heb ik nodig gehad met vooral ervaringen uit de praktijk om deze interventie zo concreet en logisch te maken zoals deze nu is.
In alle beroepsgroepen worden deze MatriXmodellen gebruikt om de werkwijze toe te lichten. Zowel in de niet-geïndiceerde zorg binnen sociaal domein, onderwijs, jeugdzorg en andere gebieden waar mensen gesprekken hebben met elkaar.
Het MatriXwerkmodel
In de video wordt uitgelegd hoe het werkmodel werkt wanneer de MatriXmethode wordt ingezet bij cognitieve hulpvragen:
Wil jij als professional gedragsproblemen doelgericht en veilig aanpakken?
In de dynamische wereld van de zorg, hulpverlening en het onderwijs, waar kinderen en jongeren centraal staan, komen we soms in contact met kinderen die worstelen met gedragsproblemen. Deze problemen kunnen complex zijn en een grote impact hebben op de ontwikkeling en het welzijn van het kind. In die momenten kan de MatriXmethode een waardevolle tool zijn om doelgerichte en laagdrempelige hulp te bieden.
De MatriXmethode training is een praktische training die jou de kennis en vaardigheden biedt om deze unieke methode toe te passen in jouw werk met kinderen en jongeren. In deze training leer je om:
De kern achter gedragsproblemen te begrijpen: Je leert om de signalen die kinderen met gedragsproblemen uitzenden te herkennen en te interpreteren. Zo ga je dieper in op de oorzaken van het gedrag en creëer je een breder perspectief.
Een veilige en vertrouwde omgeving creëren: Je leert hoe je een veilige en vertrouwde omgeving kunt creëren waarin kinderen zich vrij voelen om te delen en te ontdekken. Dit is essentieel om een optimale leeromgeving te bewerkstelligen.
Met gerichte vragen en creatieve visualisaties te werken: De training leert je diverse technieken om met kinderen in contact te komen, patronen te doorbreken en nieuwe inzichten te genereren. Het rescripten van informatie.
De kracht van het kind te mobiliseren: Je leert om kinderen te stimuleren om juist zelf op een eigen wijze oplossingen te vinden die van binnenuit komen. Dit vergroot hun zelfvertrouwen en zelfredzaamheid.
Je krijgt meer dan alleen de theorie en praktische oefeningen. De vaardigheden ontwikkel je in de praktijk, tijdens het toepassen. We blijven je faciliteren door samen te werken met je collega’s, onze kennisbank en activiteiten die we organiseren.
In de training leer je om met een open blik en een luisterend oor naar kinderen en jongeren te kijken, en hen te begeleiden op hun unieke ontwikkelingsreis. Deze deelnemers vertellen daar meer over:
Training
Wanneer je met mensen werkt die grip willen krijgen over hun mentale hulpvraag/hulpvragen, dan kan je deze interventietechniek ook inzetten. Het is wel belangrijk dat je hbo-werk-denkniveau hebt.
Onder andere deze professionals hebben veel baat bij de MatriXmethode en volgen de training:
Professionals in de niet-geïndiceerde zorg binnen het sociaal domein die kinderen, jongeren en gezinnen begeleiden bij gedrags- en opvoedproblemen
Leerkrachten die kinderen in hun klas begeleiden met gedragsproblemen, leerproblemen en volle hoofden.
Pedagogen die kinderen en hun ouders ondersteunen bij opvoedingsvraagstukken en gedragsproblemen.
Psychologen die met kinderen werken die psychische problemen en gedragsproblemen ervaren.
Orthopedagogen die gespecialiseerd zijn in het diagnosticeren en behandelen van leer- en gedragsproblemen.
Jeugdzorgwerkers die de jongeren met gedragsproblemen laagdrempelig begeleiden
Alle andere professionals die met kinderen werken en te maken krijgen met gedragsproblemen.
Met de nieuwe handvatten die je krijgt, verrijk je je kennis en vaardigheden bij jouw professionele inzet voor de ontwikkeling en het mentale welzijn van kinderen en jongeren.
Door deze training te volgen, ben je beter toegerust om gedragsproblemen doelgericht aan te pakken, en draag je bij aan een positieve ontwikkeling van de mensen waarmee je werkt..
Conclusie: Hoe gedragsproblemen bij (hoogbegaafde) kinderen en jongeren ontstaan en verholpen worden op een veilige wijze
Om gedragsproblemen bij kinderen en jongeren te begrijpen, is het belangrijk om de oorzaak te achterhalen. Kinderen en jongeren met gedragsproblemen uiten zich op verschillende manieren. Achter elk probleem zit een uniek kind met een eigen verhaal. Als professional kun je hen helpen door een veilige en warme omgeving te creëren.
Samenwerking met kinderen, jongeren en hun omgeving creëert een veilige omgeving waarin iedereen elkaar beter begrijpt. Door gerichte MatriXvragen te stellen wordt de wereld gegarandeerd een stukje mooier.
Als ontwikkelaar van de MatriXmethode geef ik professionals (hbo-niveau) handvatten om cliënten met mentale problemen doelgericht te begeleiden. Zonder dat de probleeminhoud besproken hoeft te worden. Al vanaf het begin in 1991 gunnen mijn MatriXcollega’s en trainers iedereen de regie over het eigen hoofd. Wanneer slaan we samen met jou de handen ineen? We trainen je graag.
https://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2024/07/gedragsproblemen-kinderen-jongeren-verhelpen-werkwijze.png12602240infomatrixmethodenlhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pnginfomatrixmethodenl2024-07-26 18:51:252026-05-13 12:00:15Hoe gedragsproblemen bij (hoogbegaafde) kinderen en jongeren ontstaan en verholpen worden op een veilige wijze
Herken je dat tijdens een coaching op een hulpvraag iedere coachingsmethode anders werkt? Er zijn duizenden voorbeelden en vormen van coaching zoals: life coaching, business coaching, voetbalcoaching, datingcoaching, etc. De meeste coachingsmethodes zijn gericht op het laten behalen van doelstellingen van de cliënt.
Welke methodes zijn krachtig in het opruimen van blokkades?
Blokkades kunnen verschillende oorzaken hebben. Denk aan de angst om te spreken in het openbaar en je erg zenuwachtig te voelen. Andere voorbeelden van angsten zijn bijvoorbeeld rijangst of vliegangst. Soms is dit te herleiden naar een gebrek aan zelfvertrouwen en het kan ook een nare gebeurtenis zijn geweest of een doemscenario.
Of het gebrek aan zelfvertrouwen. Mensen komen al snel in het spectrum terecht van trauma’s of angsten. Tijdens trajecten verschuift het bereiken van een doel dan naar het aanpakken van een mentale hulpvraag.
Er kan veel tijd verloren gaan wanneer er een blokkade in de weg zit door een nare gebeurtenis. Veel mensen weten dit niet omdat nare gebeurtenissen worden verstopt of onderdrukt door het menselijk brein. Vaak betekent dit dat er gepraat moet worden over het probleem en het doel binnen de coaching niet bereikt kan worden. Iemand glijdt weer terug naar zijn oude patronen.
Ik heb vanaf 1991 als een van de eerste kindercoaches ontdekt dat je door het stellen van vragen het denkbeeldige brein kunt gebruiken om blokkades door de cliënt zelf op te laten ruimen.
Een voorbeeld daarvan is: de jongen van 8 had leerproblemen. Door de visueel onthouden informatie in zijn brein opnieuw te organiseren (rescripten) bracht hij de informatie op een juiste manier samen en hij kreeg weer plezier in het leren. Zijn leerprestaties verbeterden.
Door de informatie door de persoon zelf in het brein te rescripten is de herinnering er nog wel, maar heeft het geen negatieve lading meer.
Ook ontdekte ik door het stellen van vragen dat de beelden van nare gebeurtenissen ook kunnen worden beïnvloed. Door de persoon zelf. Ook het geluid, het gevoel, de reuk, de smaak en de gedachtes die daaraan gekoppeld zijn.
Door de informatie door de persoon zelf in het brein te rescripten is de herinnering er nog wel, maar heeft het geen negatieve lading meer.
Hoe zou het zijn als je zelf in staat bent als professional via een gespreksmethodiek obstakels op te laten lossen door de hulpvrager binnen de sessie(s)?
De cliënt is met deze gespreksmethodiek zelf in staat om het eigen probleem zelf op te lossen. Zonder dat de cliënt alles hoeft te vertellen of te delen over wat er zich precies tot in detail in het hoofd afspeelt.
Welke gesprekstechniek is dat en hoe kan je mentale hulpvragen succesvol aanpakken? Diverse quotes, ervaringen en modellen worden gedeeld in dit artikel. Zonder dat tijdens een gesprek met de professional in de zorg, het onderwijs, sociaal werk, hulpverlening of psychologen inhoudelijk gepraat hoeft te worden over het probleem.
Waarom is de aanpak van de hulpvraag in minder tijd mogelijk dan men gewend is? Ontdek in de volgende voorbeelden dat het mogelijk is zonder langdurige gesprekken te voeren.
Krijg alvast, met de volgende animatie, inzichten in hoe dat werkt:
In de bovenstaande video heb je gezien waarom het niet nodig is dat iemand hoeft te praten over de beelden die de persoon heeft onthouden.
Waar ligt de grens over het delen van informatie? Wanneer ben je coach, hulpverlener of therapeut? Het lijntje is erg dun. Er is altijd een reden waarom iemand liever de inhoud van het probleem privé houdt. Verderop in dit artikel ontdek je wat de ervaringen en voordelen zijn, zowel voor cliënten als professionals.
Wat is een hulpvraag?
Wat is de betekenis van een hulpvraag? Iedere professional in de zorg (GGZ), hulpverlening, maatschappelijk werk en onderwijs is bezig, met eigen expertise en ervaringen, om mensen met allerlei soorten hulpvragen/problemen snel en doelgericht te helpen. Ieder mens is uniek, niemand past in een hokje en ook werkt niet alles voor iedereen. De aanpak is dus altijd maatwerk en samenwerking tussen hulpvrager en hulpverlener.
Alle mensen en ook alle hulpvragen zijn divers. Er kan sprake zijn van een vol hoofd, een leerprobleem, nare herinneringen, doemscenario’s, slecht slapen, piekergedachten etc.
Kinderen, jongeren en volwassenen geven vaak aan een vol hoofd te hebben waar van alles afspeelt waar ze niet over durven, kunnen, mogen en willen vertellen. Het niet hoeven praten is voor velen nog onbekend.
Er zijn professionals handelingsverlegen om de rode draad te ontdekken. Of doelgericht naar de kern van het probleem te gaan zonder er woorden aan te laten geven. Velen zijn gewend om juist veel verhaal te horen en te noteren in dossiers.
De eerste belangrijke stap is de duidelijkheid dat iemand daadwerkelijk hulp wil. Dat iemand zelf een eigen hulpvraag heeft.
Hoe vaak komt het voor dat iemand anders zegt dat de ander hulp nodig heeft? De interventietechniek die wordt toegepast is wat past bij de hulpvrager. Later meer hierover.
Een hulpvraag is een vraagstuk die een cliënt zelf ervaart. Een blokkade of belemmering die in de weg zit om te komen tot een gewenst resultaat. Zo zijn er diverse voorbeelden van allerlei soorten klachten te benoemen.
Voorbeelden van hulpvragen (en psychologen aan het woord)
Als het gaat om psychische of mentale problemen, zijn er twee soorten mentale problemen:
Emotionele hulpvragen
Cognitieve hulpvragen
Lichamelijke klachten die niet of onvoldoende verklaard kunnen worden is de derde vorm van mentale problematiek:
Omdat EQ en IQ gerelateerde hulpvragen te maken hebben met leer- en denkprocessen, worden deze apart van elkaar uitgelegd. Hoe dat precies zit, krijg je later ook uitgelegd, samen met de bijbehorende video’s.
In de volgende video deelt een psycholoog de werking van deze vraagtechniek bij nare gebeurtenissen, zoals angsten:
Er zijn meer psychologen die merken dat hulpvragen veilig worden aangepakt, zonder dat het nodig is om inhoudelijk over het probleem te praten. Veel cliënten geven aan een vol hoofd te ervaren.
Kinderen, jongeren en volwassenen, zowel hulpverleners als hulpvragers krijgen dagelijks veel informatie te verwerken. De maatschappelijke druk wordt steeds hoger. Hoofden raken overvol, problemen complexer.
Natuurlijk vertelt de hulpvrager dat er een probleem is, dat lees of hoor je in de intake. Wanneer het een nare gebeurtenis is, of een doemscenario dan is dat wat de hulpvrager meteen ziet als die daar de focus op heeft.
Hoofden raken overvol, problemen complexer.
Die specifieke informatie tot in detail over wat er precies op het plaatje staat wordt bij deze interventie niet gedeeld met de hulpverlener.
De hulpvrager zelf heeft en houdt grip op hoe het onthouden is. Er gaat veel tijd verloren met het uitvragen hoe, wanneer, met wie, waar, waarom en het probleem wordt vaak meer en meer complex. Ook wanneer de focus, op dat specifieke onthouden moment, verdwijnt.
Daarom deelt de volgende begeleidende psycholoog haar beweegredenen om een gespreksmethodiek te beheersen waarbij haar cliënt niets hoeft te delen en zelf de regie behoudt:
Hulpvragen bij emoties
De focus op een naar moment, herinnering of doemscenario roept een specifieke emotie op. Dat kan bijvoorbeeld boosheid, angst of verdriet zijn.
Deze beelden die herinnert worden of al bedacht zijn voor in de toekomst hebben een emotionele lading die kan bestaan uit geluid, gevoel, reuk, smaak of gedachte. Dat is voor iedereen anders.
Zou je zelf alles delen wat er zich in je hoofd afspeelt?
Per specifiek fragment van een (heftige, ingrijpende, nare) gebeurtenis of doemscenario spelen namelijk diverse interpretaties van de beleving een rol.
Weet of herken je dat mensen soms liever niet over het probleem praten? Of zijn ze er wars van om het steeds weer te moeten vertellen? Het kan zijn dat iemand alles al aan diverse zorg- of hulpverleners heeft verteld en zelfs daardoor zorg of hulpverleningsmoe is geworden. Of uberhaupt geen zin heeft om wat er zich in het hoofd afspeelt met iemand te delen. Het probleem blijft echter in het hoofd van de persoon rondspoken. De hulpvrager blijft er last van houden. Hoe vervelend is dat?
Er zijn vaak een aantal redenen:
Schaamte: uit schaamte praat iemand liever niet over het probleem, want het gevoel kan ontstaan dat iemand daarover een negatief oordeel heeft of er wordt herinnerd aan de situatie
Angst: iemand kan een angst hebben om een heftige, pijnlijke of vervelende situatie te herbeleven wanneer hij/zij erover gaat praten
Onderschatting: soms lijkt een bepaalde herinnering onschuldig, terwijl het veel impact heeft op het (dagelijks) leven
En wanneer je zelf hulpvrager zou zijn; waarom zou de ander ook alles van jou moeten weten? Zou je zelf alles delen waar je je mee bezighoudt? Wat er zich in je hoofd afspeelt?
Het gevolg: het echte probleem blijft beladen aanwezig. De mentale blokkades en belemmeringen weerhouden de cliënt om de beoogde doelen te realiseren. Problemen stapelen zich op, worden complexer en ermee omgaan wordt steeds lastiger.
Slaapproblemen, concentratieproblemen, korte lontjes, we herkennen het allemaal wanneer het allemaal teveel wordt. En de problemen bewust of onbewust 24/7 meedraaien in het hoofd, stress veroorzaken en zelfs medisch onverklaarbare lichamelijke ongemakken ontstaan zoals hoofdpijn, rugpijn, kaakpijn etcetera.
Bij de herinnering van een ingrijpende, vervelende, heftige of nare situatie komt vaak het beeld als eerste op het netvlies. Ook kan er geluid, gevoel, reuk, smaak bij opkomen. En/of gedachtes.
Het MatriXemotiemodel is een praatplaat met uitleg die altijd wordt gebruikt om de hulpvraag te ontdekken van emotionele vraagstukken. Denk aan momenten van boosheid, verdriet of angst. Of irritatie, frustratie of andere emoties. En natuurlijk ook gewenste en fijne momenten. Die zijn ook belangrijk om te belichten.
Wat maakt iemand blij?
Wanneer alles mogelijk is, wat zou jij jezelf wensen?
En ook: wat is een krachtig moment waar jij nu nog steeds blij van wordt?
Onder deze afbeelding vind je een video waarbij je uitleg krijgt over dit model en het gebruik ervan bij emotionele problemen. Dit model ziet er als volgt uit:
Dit model maakt mensen bewust dat er herinneringen en toekomstige momenten zijn. Leuke en minder leuke.
Het model is niet zomaar ontstaan. Juist door veel ervaring te krijgen in het begeleiden van mensen, zodat ze weer grip krijgen op het eigen hoofd, kwam dit model tot stand.
Kinderen begrijpen het ook wanneer het in de taal van het kind laagdrempelig wordt uitgelegd. Jongeren en volwassenen geven aan juist die simpele uitleg fijn te vinden
De volledige uitleg vind je in de video:
Enkele voorbeelden die te maken hebben met de toepasbaarheid van deze gespreksmethodiek bij emotionele hulpvragen:
Plaatje
Er kan bijvoorbeeld een heftig verkeersongeval door iemand veroorzaakt zijn, omdat die in slaap was gevallen. Uit schaamte praat diegene daar liever niet over met iemand.
Geluid
De stem van de pester galmt nog steeds, jaren na het voorval, door in het hoofd van de gepeste. De woorden die gezegd zijn maken nog steeds veel indruk.
Gevoel
Het nare gevoel in de maag als een soort van baksteen komt meteen omhoog wanneer de persoon terugdenkt aan de eerste wedstrijd voor het grote publiek. Hij maakte zich druk of het wel goed zou gaan en hij zag op tegen de tegenstander.
Smaak
Bij misbruik komt vaak een nare smaak voor. De herinneringen aan de zeer ingrijpende momenten zijn afschuwelijk.
Reuk
De moeder van de cliënt ruikt nog steeds de indringende geur van de wiet van haar overleden zoon.
Gedachte
Allerlei gedachtes spookten door het hoofd van de man die hem blokkeerden om de stappen te zetten die hij zo graag wilde zetten.
Eenander voorbeeld van een emotionele hulpvraag is:
Een ingrijpende gebeurtenis die de politieagent meemaakte. Aangekomen op de plek van het ongeval hoorde hij dat er een tweejarig kind bij betrokken was. Zelf vader van 3 kinderen waaronder ook een 2 jarige peuter greep hem dat aan. Hij handelde zoals hij professioneel handelt maar daarna kwam de klap.
Met zijn collega heeft hij op het bureau nog uitgebreid gesproken, het beeld bleef hem bij. Er was geen geluid behalve de sirene van de ambulance die aan kwam rijden. Zijn maag draait nog steeds om bij de herinnering van één van de meest ingrijpende herinneringen die hij ooit had in zijn werk. Er zijn zoveel meer nare situaties geweest, daar kan hij mee omgaan.
Er is hem hulp aangeboden. Voor hem werkte het minder goed dan voor zijn collega’s die er wel baat bij hadden. Het beeld bleef. Hij is zich bewust dat de herinnering is zoals hij het heeft onthouden. De collega die bij een ander portier stond vertelde een ander beeld te hebben gezien.
Zo werkt het in ons hoofd.
We maken iets mee en onthouden het op een eigen wijze. Zo heeft ieder een andere beleving van situaties, van momenten van situaties. Die ene milliseconde die is bijgebleven.
Als het negatieve, fragment denkbeeldig wordt ontladen, geneutraliseerd en vervangen is het moment niet veranderd maar het heeft geen lading meer. Het beeld wordt altijd aangepakt, dat is immers hoe het herinnert wordt al bedacht is zoals het mogelijk zal gaan plaatsvinden.
Door middel van het stellen van specifieke vragen is het mogelijk om zonder herbeleving en de probleeminhoud te hoeven delen, de hulpvraag op een veilige wijze te verwerken. Zien, horen, voelen, ruiken, proeven en/of denken worden ontdaan van de lading door de persoon zelf zonder te vertellen wat er zich in het hoofd precies afspeelt.
In de video krijg je daar meer uitleg over:
Cognitieve hulpvragen
Cognitieve hulpvragen zijn problemen die te maken hebben met het (handiger) onthouden of herinrichten van informatie. Niet alleen kinderen en jongeren hebben te maken met cognitieve problemen, ook volwassenen hebben behoefte om te begrijpen hoe informatie denkbeeldig een logische plek krijgt in het brein.
Hoe handig zou het zijn wanneer het een vak op school zou zijn: leren HOE te leren?
Het komt vaak voor bij mensen met leerproblemen dat de basisinformatie niet is geautomatiseerd/gememoriseerd.
Basisinformatie zoals het alfabet, 26 letters zonder de afleidende plaatjes, het honderdveld en de tafels. Gewoon zoals ze zijn, zonder afleiding.
Niet alleen kinderen kampen met leerproblemen, zelfs juffen en meesters kunnen moeite hebben met taal en rekenen.
Ooit vertelde een schooldirecteur het alfabet niet te kennen en hij moeite had met lezen van lappen tekst.
Het automatiseren van taal en rekenen geeft een stevig fundament om nieuwe informatie te koppelen. Wanneer de tafels niet onthouden zijn wordt het uitrekenen van procenten lastig. En de breuken.
Quote van een docent (de video van Margreet is in dit artikel te bekijken):
Coaching op volle hoofden “Het hoofd opruimen, daar ben ik echt fan van. Het gaat heel snel en je ziet meteen resultaat.” Onderwijsprofessional van het Stedelijk Vakcollege in Zutphen
Een voorbeeld van een cognitieve hulpvraag:
Iemand heeft last van een vol hoofd. Door een onrustige thuissituatie, vraagt ook de intensieve baan veel van de overbelaste werknemer. Er is geen rust in het hoofd en er worden allerlei uitwegen gezocht om de drukte in het hoofd te verminderen. Drank en medicijnen bijvoorbeeld.
Die tijdelijke hulpmiddelen verdoven maar zorgen niet voor een opgeruimd hoofd. Op termijn ontstaan vooral juist meer problemen. Dat heeft ook een emotionele invloed op het leven.
Bijvoorbeeld: er zijn regelmatig ruzies en op het werk heeft hij een kort lontje als een collega hem iets vraagt. Mentale problemen en een vol hoofd hebben invloed op het functioneren.
Hoe fijn zou het zijn als deze hulpvrager weet hoe de regie te krijgen over zijn eigen denkprocessen die deze problematiek veroorzaken?
Door het hoofd denkbeeldig op te ruimen op de eigen manier in combinatie met de oefening van de waardehiearchie (die krijg je onder andere in de training), dan wordt duidelijk waar het probleem is ontstaan. Iemand kan een hoge prestatielat hebben en daardoor zelf een hoge werkdruk creëren.
Daarom neemt hij allerlei beslissingen die in theorie wel mogelijk zijn, maar in de praktijk niet gerealiseerd kunnen worden. Dat zorgt voor stress en uiteindelijk tot meer (emotionele) problemen.
Hoe iemand die informatie zelf beter een plek kan geven, leg ik uit in de video:
Psychosomatische hulpvragen
Medisch onverklaarbare problemen (SOLK: Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten) zoals tinnitus en migraine hebben vaak ook te maken met eigen denkprocessen.
Wanneer de dokter een medische oorzaak heeft uitgesloten, dan zou de oorzaak mentale overbelasting zijn. In de video wordt uitgelegd hoe deze beleving bij dit soort hulpvragen op een veilige manier kunnen worden aangepakt.
Voorbeelden van coachingsessies per hulpvraag
Iedere persoon is anders, iedere sessie ook. Iedereen uniek en beleeft iets op de eigen manier. Wat iemand ooit tegen me zei, is: Waarom zou ik over het probleem moeten praten als jij toch niet weet wat er precies is gebeurd omdat je er niet bij was?
En dat klopt ook. Want stel dat iemand wel zijn verhaal verteld, dan heb ik daar een andere beleving bij dan de persoon zelf. Ik heb daar gegarandeerd een ander plaatje, geluid, gevoel, reuk, smaak of gedachte bij.
Want stel dat ik je nu vertel dat ik een ongeluk heb gehad met een vrachtwagen. Waarschijnlijk denk je niet niet aan een felgele vrachtwagen waarbij de chauffeur na de lange rit vanuit Spanje vermoeid was geraakt en daardoor een ongeluk had veroorzaakte op de provinciale weg in Leeuwarden.
Pas als ik dat had verteld, heb je een beeld daarvan. Maar alsnog weet je niet of de chauffeur dik of slank was, een t-shirt of trui droeg, en je wist niet dat hij half-Engels was en dus goed Engels kon.
Al die informatie is extra ballast voor de coach, hulp- of zorgverlener. En voor de cliënt of patiënt is ook niet belangrijk. De daadwerkelijk oorzaak is namelijk dat hij een schuldgevoel had toen hij vanwege een ruzie met zijn vrouw boos de weg op ging een dag eerder.
In de volgende video vind je een coaching op een tandartsangst. Daar hebben ook veel mensen last van. Je ziet welke vragen er (ongeveer) gesteld worden en hoe hij zijn coaching heeft ervaren:
Meer voorbeelden uit de praktijk
Met de inzichten die je al hebt gekregen is het duidelijk geworden dat deze interventie diverse soorten hulpvragen zorgvuldig aanpakt. Het is daarbij dus niet nodig om inhoudelijk te praten over het probleem. Dat is privé.
De persoon weet wel wat er speelt, maar hoeft daar inhoudelijk niet over te praten. Dat is de reden waarom alleen maar praten over de hulpvraag vaak geen oplossing is.
Dat heeft ook de volgende cliënt ervaren. Ze had een hulpvraag waar ze al eerdere hulp voor heeft gehad, maar blijkbaar niet voldoende hielp. Tijdens de coaching met de MatriXmethode zie je welke vragen er worden gesteld en of deze aanpak ook weken na de coaching effect heeft gehad:
Een ander voorbeeld is iemand met een hulpvraag tinnitus (oorsuizen). Toen hij werd gecoacht, merkte hij dat hij zelf zijn probleem kan aanpakken, zonder inhoudelijk te hoeven praten. Bij tinnitus is er vaak (medisch) geen verklaring voor, terwijl iemand wel een vervelende piep ervaart.
Coaching op hulpvraag tinnitus:
“Het heeft veel rust opgeleverd. Als ik eraan denk of ga slapen, dan werk ik mijn tinnitus zelf weg”
Ervaring van Belgische cliënt die is gecoacht op oorsuizen/tinnitus
Zijn ervaring en het resultaat na 2,5 jaar deelt hij zelf toen ik met hem in gesprek was:
Sociaal werk
Ook professionals die sociaal werk (Social Work) doen, hebben ervaring met deze interventie. In veel gevallen hebben ze te maken met ander soort hulpvragen dan in de zorg- of hulpverlening.
Wel is het zo dat die hulpvragen met elkaar te maken (kunnen) hebben. Als sociale werker heb je een voordeel als je een interventie hebt waar je beide soort hulpvragen kunt aanpakken.
Die ervaring heeft Hedwig van Pinxteren die naast de MatriXmethode ook ander soort methodieken toepast:
Een hulpvraag in het onderwijs
In het onderwijs (speciaal, voortgezet en basisonderwijs) wordt kinderen en jongeren vooral geleerd WAT er (aan)geleerd moet worden. Veel hulpvragen ontstaan doordat al in een vroeg stadium als de noodzakelijke basisinformatie van taal of rekenen niet is geautomatiseerd.
Een ogenschijnlijk klein probleem kan dus op langere termijn zorgen voor grotere problemen.
Het blijkt in de praktijk dat daardoor allerlei soorten problemen ontstaan waar onderwijsprofessionals niets mee kunnen of mogen doen. De mentale blokkades en belemmeringen zoals faalangst en een overvol hoofd.
Moeite met rekenen kan bijvoorbeeld leiden tot een gebrek aan zelfvertrouwen. Dat kan resulteren in pestgedrag en uiteindelijk kunnen verkeerde vrienden invloed hebben op iemands gedrag. Een ogenschijnlijk klein probleem kan dus op langere termijn zorgen voor grotere problemen.
Als het onderwijs wel kinderen helpt met leren maar niet met emotionele en sociale vraagstukken, dan wordt jeugdzorg uiteindelijk ingeschakeld met alle gevolgen van dien.
Een school in Zutphen staat open voor begeleiding van leerlingen die vastlopen. Laagdrempelig zetten ze deze gesprekstechniek in bij leerlingen. Op het Stedelijk Vakcollege (voortgezet onderwijs) zijn medewerkers getraind om leerlingen te begeleiden die tegen blokkades en belemmeringen aanlopen.
Dat dat een positief effect heeft gehad op het functioneren van de leerlingen en de locatieleider, docenten/mentoren:
Cliënt en patiënt met diverse hulpvragen
Voordelen voor zowel de hulpverlener als de cliënt en patiënt. Naast de professional die meer werkplezier ervaart, minder tijd kwijt is en effectiever werkt, ervaart de hulpvrager meteen rust en opluchting. En zelfvertrouwen groeit omdat ze zelf aan de slag zijn gegaan.
Het wordt als een groot voordeel gezien dat obstakels worden opgelost doordat niet inhoudelijk over nare gebeurtenissen gepraat hoeft te worden. Hiermee behoudt de cliënt met gerichte vragen altijd de eigen regie over zijn eigen denkprocessen.
“Nu zie ik het nog wel voor me, maar ik kan ermee dealen. Ik hoef niet meer te huilen.”
Cliënt die is gecoacht op een emotionele hulpvraag (zie onderstaande video)
Zo heeft een cliënt van mij dat ook ervaren. Ze had last van een onverwerkte emotie waar ze liever niet met anderen over praatte. Toen ik haar vroeg of ze hulp wilde, heb ik haar laten ervaren waarom zelfregie ervoor zorgt dat ze zelf haar eigen hulpvraag kan aanpakken.
Met gerichte vragen en focus heeft ze dat vervolgens gedaan in een kort gesprek. Haar ervaring en resultaat deelt ze graag met anderen:
Meer quotes van zorg-, hulpverleners, cliënten en patiënten
Niet iedere MatriXsessie wordt opgenomen. Wanneer mensen dat zelf willen neem ik het (daardoor zijn het geen perfecte video’s zoals in een studio) op en wordt het gedeeld in onze besloten MatriXcommunity voor MatriXcollega’s om te leren van de livesessies. Wat vraagt Ingrid, op welk moment, waar let ze op, wat is de volgende vraag. Ook kan de gecoachte toestemming geven om het te delen op mijn YouTube kanaal. Als je nog geen abonnee bent van dit kanaal, dan raad ik je aan om dat alsnog te doen. Het is gratis en je krijgt daardoor (wekelijks) nieuwe inzichten.
De video’s zijn geen opnames in een studio, het beelden en geluiden van livesessies zoals ze gaan. Bekijk vooral veel video’s, ze zijn allemaal anders. Iedereen is anders.
Quote van Paula Bakker, Coach en POH-GGZ:
“Wat ik zo mooi vind om te zien, is dat je ziet aan het gezicht van de cliënt dat het verzacht. Je ziet een bepaalde concentratie. Dan zie je dat ze er goed in zitten. Toen ik net begon met de MatriXmethode had ik niet gedacht dat ik dat kon zien.”
“Toen ik klaar was met mijn opleiding Social Work kom ik eigenlijk alleen maar praten met mensen. Praten alleen is gewoon niet voldoende.” Annemarie Sulkers, voormalig sociaal werker en zorgprofessional
Quote van Anouk Netten, psychosociaal therapeut:
“Het is een mooie aanvullende interventie als je psychologische hulpverlener bent of in de psychosomatische kant zit. Daar kan je nog zoveel verdieping uit halen dat ervoor zorgt dat veel mensen vrolijker zijn als dat ze nu door het leven gaan. Dat is echt de kracht.”
“Het meest prettige vind ik dat het heel snel gaat en dat mensen niet belast worden met weer het oprakelen van wat voor iemand vervelend is.“ Hedwig van Pinxteren, docent Sociaal Werk
“Ik zie dat het onderwijs zo druk is met alles zo leuk maken. Alles moet leuk zijn. Gesprekken met kinderen en ouders. De leerkracht mag veel meer als coach van het kind aan de slag gaan in plaats van de lesstof voorop en het kind langs de meetlat van de toets en andere leermethoden.“
Karin Verkooijen, onderwijsprofessional
“Ik ben 20 jaar leraar-opleider geweest. Als ik dit eerder had geweten, dan had ik het geïntegreerd in de opleiding. De tool is simpel, maar je moet wel weten wat je doet en hoe je het moet doen. Het is een simpele tool om heel snel resultaat te boeken.
Marjan van Leeuwen, coach en hbo-docent
Quotes van cliënten en patiënten
“Je hoeft niet het het verhaal opnieuw te vertellen. Die had je dan al tig keren verteld aan iedereen, ook aan hulpverleners.
Myranda, cliënt die last had van een nare gebeurtenis
“Ik was heel sceptisch en ben altijd heel sceptisch met bepaalde zaken. Hierin dus ook. Ik vind het echt verbazingwekkend. Ik ben gewoon moe. Eindelijk heb ik weer een glimlach op mijn bek.“
Professional in de TBS-sector
“Ik heb een sessie met mijn vrouw gedaan. Dat werkte ook. En nu probeer ik het zelf ook, een sessie met mijzelf eigenlijk. Dat werkt ook goed. Het is hartstikke handig als je het zelf onder controle kan krijgen en daar niet iemand anders voor nodig hebt.
Cliënt (Ben) die is geholpen met zijn tinnitus
Coaching op diverse hulpvragen
Zoals al eerder vermeld, zijn er diverse coachings met de MatriXmethode te vinden op YouTube. Voor tientallen hulpvragen vind je daar ervaringen, opgenomen coachings en inzichten in het verhelpen van mentale problemen.
In de huidige maatschappij zijn er tientallen interventies/coachingstechnieken die dagelijks worden ingezet. Hoe veilig, snelwerkend en effectief zijn deze? En delen ze ook hun coachings in een video? En hoevaak en hoelang moet er gepraat worden over het probleem? Het kan zijn dat sommige cliënten graag over hun problemen praten.
Tijdens een sessie met de MatriXmethode:
Hoeft de probleeminhoud niet gedeeld te worden
Wordt voorkomen dat iemand een vervelende ervaring (heftig) herbeleeft
Krijgt de cliënt de regie over zijn eigen denkprocessen
Wordt voorkomen dat iemand afhankelijk wordt van een complex protocol
Is de ervaring dat vaak één tot drie sessies per specifieke hulpvraag voldoende zijn
Wil je een sessie bij spreekangst zien? Dan is de volgende video waarschijnlijk interessant voor je. Hoewel deze coachingsinterventie voor zowel cognitieve als emotionele problemen toepasbaar is, geeft het een beeld van de veilige en snelle werking. Terwijl de probleeminhoud privé blijft.
Modellen
Om de interventie uit te leggen, zijn er diverse modellen die de werking (praktisch) uitleggen. Deze heb ik, net zoals de methode, zelf ontwikkeld en is natuurlijk niet zomaar ontstaan. Ik heb enkele jaren nodig gehad om het zo concreet en logisch te maken zoals deze nu zijn.
In alle beroepsgroepen worden deze MatriXmodellen gebruikt om de werkwijze toe te lichten. Zowel in de zorg (GGZ), onderwijs, jeugdzorg en andere gebieden waar mensen gesprekken hebben met elkaar. Wanneer mensen begrijpen dat ze zelf aan de slag gaan met wat er in de weg zit is er duidelijkheid.
Het MatriXwerkmodel
Het MatriXemotiemodel
Al eerder had ik het over het MatriXemotiemodel. Ik geef nog wat extra toelichting van dit model dat tijdens een coaching vaak wordt gebruikt. Ze wordt toegepast als er sprake is van een onverwerkte emotie, angst of trauma. Ik laat het steeds weer zien, jij hebt het onthouden zoals jij het hebt onthouden. Jij bent degene die daar iets mee kan. Ik stel de vragen, jij gaat aan het werk.
Mensen kijken in het begin wat moeilijk, vaak gewend dat anderen de oplossingen hebben voor ze. Voor niemand heb ik de oplossing, die hebben ze wel zelf. Zoals Cruyff zei: “je ziet het pas wanneer je het doorhebt.”
Door alle zintuigen te gebruiken, worden de triggers van de emotionele hulpvraag gehaald door de wat onthouden is te ontladen, neutraliseren en vervangen. Zonder dat de probleeminhoud gedeeld hoeft te worden. De cliënt zoekt, vindt en gaat er zelf mee aan de slag, de eigen regie.
Ook hierbij wordt in een voorbeeld uitgelegd om je te laten begrijpen hoe deze techniek werkt en wanneer het toegepast wordt. Zowel professionals uit zorg (GGZ), onderwijs, jeugdzorg, bedrijfsarts en coaches gebruiken het model tijdens hun gesprekken:
Conclusie: Hulpvraag en voorbeelden van vragen tijdens een coaching
Het verschilt per hulpvraag welke vragen er worden gesteld en hoe een sessie verloopt. Veel mensen praten liever niet over hun mentale geheimen waardoor de inhoud van het probleem in iemands hoofd blijft zitten. Door middel van specifieke vragen en zonder te hoeven verdwalen in het probleemverhaal, krijgt de persoon zelf de regie over de eigen denkprocessen in zijn eigen hoofd. Dat geldt voor cognitieve, emotionele en psychosomatische hulpvragen.
Professionals in de zorg, hulpverlening, sociaal werk en het onderwijs hebben baat bij een interventie die kortdurend en oplossingsgericht is. Ook cliënten en patiënten vinden het prettig als ze niet (meer) het verhaal hoeven te delen met een coach, zorg- of hulpverlener. Het is mogelijk als de MatriXmethode wordt toegepast.
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00infomatrixmethodenlhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pnginfomatrixmethodenl2024-07-12 14:50:382025-04-25 11:16:42Hoe een hulpvraag doelgericht aanpakken tijdens een coaching (+ voorbeelden van vragen)
De POH-GGZ is de 1e lijns, die een preventieve werking moet invullen tussen de huisarts en de 2e lijns als psycholoog en psychiater. De reden voor de komst van de POH-GGZ is ontstaan uit de lange wachtlijsten binnen de GGZ. Dit is uiteindelijk zelfs doorgeschoten naar patiëntenstops.
Wat zijn de ervaringen en resultaten van de POH-GGZ (Praktijkondersteuner Huisarts – Geestelijke Gezondheidszorg)? Wat is de toolbox van een POH-GGZ om zorg te overbruggen of te voorkomen (preventie)? Hoeveel afspraken heeft deze 1e lijns zorgprofessional nodig om verwijzingen richting de 2e lijns (psycholoog en/of psychiater)? De meeste POH-GGZ’ers hebben veel werkervaring en minimaal een HBO-opleiding afgerond met een richting psychologie.
Het ideaalbeeld is dat een patiënt van de huisarts binnen 1-3 afspraken geholpen is. Wat zou het betekenen als je als POH-GGZ oplossingsgerichte competenties hebt om direct tot de kern van de hulpvraag te komen? Wat zou dat betekenen voor de wachtlijsten en het ziekteverzuim voor mentale en psychische klachten? En zou jouw werk als POH-GGZ leuker worden? Wat zou dit voor de huisarts betekenen?
Uit onderzoek kwam medio 2020 naar voren dat de effectiviteit van de MatriXmethode extreem hoog lag voor de POH-GGZ. Dit kwam naar voren bij uitvragen van verschillende POH-GGZ’ers. Uiteindelijk heeft dit geresulteerd in een gesprek met Huisarts Abed in Barneveld, die dit in positieve zin opmerkte in zijn praktijk en samen met zijn POH-GGZ Adrie van der Wijst ging kijken naar de impact. Binnen 3 jaar werken met de MatriXmethode nam het aantal verwijzingen richting de 2e lijns (GGZ) sterk af en ook werden klachten behandeld zoals tinnitus en SOLK, die eerst niet haalbaar leden. De samenwerking tussen huisarts, patiënt en de POH GGZ is waar iedereen blij van wordt.
“80 tot 90% van de patiënten wordt hier in de huisartsenpraktijk behandeld, dus ik hoef ze echt niet door te verwijzen (naar een psycholoog). Binnen twee tot drie gesprekken is de patiënt vaak uitbehandeld“
Saboor Abed, huisarts in Barneveld
Uit ervaringen van inzet van deze interventie in de praktijk van de huisarts blijkt dat 80 tot 90%* van de cliënten/patiënten niet verwezen hoeft te worden naar de 2e lijnszorg (zoals een psycholoog).
Bij een uitvraag naar data van verschillende huisartspraktijken kwamen de volgende zaken in dit artikel naar voren:
De ervaringen met de MatriXmethode door de POH-GGZ.
Het verschil tussen de inzet van een POH-GGZ en een psycholoog.
Resultaten in de praktijk.
*In de video met huisarts Saboor Abed en POH-GGZ Adrie van der Wijst krijg je inzichten wat de ervaringen zijn met de MatriXmethode als gesprekstechniek.
Een uitleg voor positieve ervaringen met de POH-GGZ
Na het bekijken van de ervaringen, die professionals en cliënten/patiënten delen in dit artikel, is het belangrijk om te weten waarom deze interventie, MatriXmethode, zorgt voor positieve resultaten. De MatriXmethode slaat herinneringen in het lange termijn geheugen via perceptuele eigenschappen (zintuigen en gedachtes) opnieuw op en en vervangt de oude voor een positieve of neutrale lading via het creatieve brein. Hierdoor werkt het snel, effectief en is het blijvend. Dit verklaart ook waarom de methode zo breed inzetbaar is.
Door het stellen van specifieke vragen, houdt de cliënt (en in geval van de huisarts patiënt) regie over die eigen denkprocessen. Dit is afwijkend van wat we nu in de psychologie gewend zijn. Bij een interventie met de MatriXmethode is het namelijk niet nodig dat er inhoudelijk over het problemen gepraat wordt. Hoe iets is gebeurd, wanneer, waarmee, waarom en met wie is bijzaak.
Verwar deze interventie niet met een behandeling of therapie. Het is een interventie die ingezet wordt bij mentale belemmeringen en blokkades. Iedere professional hanteert een eigen manier van werken. Deze interventie wordt ingezet naast alles wat al succesvol gebruikt wordt.
Iedereen heeft een eigen brein met eigen plaatjes, geluiden, gevoelens, reuken, smaken en gedachten. De cliënten bepalen zelf wat ze delen. Er blijft vaak veel achter in het hoofd waar niet over gesproken wordt en waar juist het probleem mee ervaren wordt. Door er niet over te hoeven vertellen kan de persoon zelf dat probleem zelf aanpakken.
Dit blijft privé en doet niets af aan de werking van de methode. In de animatie wordt uitgelegd waarom het niet over het probleem praten niet nodig is:
Hoe zou het zijn wanneer mensen met mentale hulpvragen zonder wachtlijst eerstelijns geholpen kunnen worden? In de praktijk van de huisarts zelf. Die is bekend voor de hulpvrager. Hiermee kan de huisarts een positieve bijdrage leveren aan de eerste hulp voor mentale en psychische zorg. De patiënt komt op een vertrouwde plek binnen en wordt direct geholpen. En er is laagdrempelig contact met de huisarts die het proces kan monitoren.
“Van begeleiden en ondersteunen naar oplossing en verandering helpen te bereiken. Ik heb aanzienlijk minder verwijzingen. Slechts een enkeling wordt doorgestuurd.“
Adrie van der Wijst, POH-GGZ bij huisartsenpraktijk Abed in Barneveld
Met een Praktijkondersteuner GGZ van de huisarts hoeft iemand met een klacht ook niet te lang in een traject te zitten. Dat heeft Adrie van der Wijst, die werkt als POH-GGZ in Barneveld, ook gemerkt. Hoewel ze in eerste instantie iemand vooral ondersteunde en begeleidde, heeft ze nu de handvatten om daadwerkelijk te zorgen voor positieve veranderingen.
Ze deelt haar ervaringen met het toepassen van de gesprekstechniek, die ze nu inzet bij mensen met mentale problemen. Enkele positieve ontwikkelingen die ze ziet, is dat met deze veilige gesprekstechniek:
Minder afspraken nodig zijn per hulpvraag.
Snel en blijvend resultaat bij de patiënt.
Dit resulteert in een tevreden patiënt en meer werkplezier.
Het enige aandachtspunt is dat de korte afspraken van 20 minuten, die via de zorgverzekeraar vergoed wordt, te kort zijn voor een volledige MatriXmethode-interventie. Dit vraagt rond de 40- 50 minuten tijd. Huisarts Abed neemt dit voor lief omdat hij zijn patiënten zo goed als mogelijk wil helpen. Dat ontlast zijn praktijk en geeft hem minder werkdruk. Hiermee kan de POH-GGZ het verschil maken. De huisarts versterkt hiermee het vertrouwen van de patiënten.
Enkele positieve ontwikkelingen die ze ziet, is dat ze met deze veilige gesprekstechniek:
Meer werkplezier ervaart.
Minder gesprekken nodig zijn per hulpvraag.
Snel en blijvend resultaat merkt bij de cliënt.
Waardoor maakt ze als POH-GGZ nu het verschil, terwijl ze eerder ook al gesprekken voerde die minder effectief waren? Wat is het geheim? Er zijn verschillende redenen te noemen, maar de belangrijkste is: ze heeft een vraagtechniek waarbij ze de hulpvrager helpt zelf de regie te krijgen over de eigen denkprocessen in het eigen hoofd. Zonder afhankelijk te zijn van complexe protocollen, medicatie of langdurige trajecten.
De ervaringen van de huisarts
In de huidige mentale en psychische zorg en hulpverlening is het niet ongebruikelijk dat iemand langdurig onder behandeling is (en blijft). Een traject van zes tot twaalf maanden bij een psycholoog is bijvoorbeeld geen uitzondering. De vraag is of deze behandeltrajecten na extreem lange wachttijden nog effectief zijn.
Hoe zou het zijn als een cliënt of patiënt met een hulpvraag direct goed geholpen wordt?
Want waarom zou iemand met een angst, trauma, emotionele belemmering, vol hoofd, overspannen of onverklaarbare (pijn)klacht tientallen sessies nodig hebben?
Er wordt veel gepraat omdat de huidige interventies en behandelmethodes dit nagenoeg bij iedere klacht nodig hebben. Door anders te kijken naar de huidige geestelijke gezondheidszorg kunnen, samen met de MatriXmethode, mentale problemen sneller aangepakt worden (op basis van data bij een huisarts en een internationale publicatie). Dat heeft ook positief effect op het verkorten van de behandeltrajecten door minder lange wachtlijsten. Wij horen dat klachten vaak verergeren door de lange wachtlijsten.
Uit de ervaringen van de POH-GGZ en andere professionals blijkt dat vaak enkele sessies nodig zijn per specifieke mentale hulpvraag. Dat komt doordat de begeleidende professional de persoon centraal zet bij het bedenken en toepassen van de eigen oplossing op de eigen manier.
Het effect van deze vorm van coaching in de huisartsenpraktijk levert positieve resultaten op:
80% minder verwijzing naar de tweedelijnszorg (indien de MatriXmethode volledig wordt ingezet).
Rust in de praktijk.
Overbruggingszorg.
Van ondersteunen en begeleiden naar doelgericht de problematiek ontladen.
De 2e lijns psycholoog en psychiater kan bij moeilijkere patiënten meer tijd besteden aan de moeilijkere problematieken.
De huisarts Abed deelt zelf zijn verhaal en ervaringen:
Psycholoog (2e lijns) vs POH-GGZ
In de video van de huisarts Abed en POH-GGZ van der Wijst heb je kunnen zien dat ze 80 tot 90% minder verwijzingen naar de tweedelijnszorg (psycholoog) hebben gerealiseerd. Dat is een indrukwekkend percentage. Zover wij kunnen zien heeft dit direct effect door de toepassing van de MatriXmethode. Gezien de achtergrond van Huisarts Abed in de psychiatrie behandelt hij zelf ook patiënten. De impact van de methodiek was zeer duidelijk meetbaar.
Wat is de reden van dit succes? Zoals wij dit kunnen inschatten kost de voorbereiding bij andere interventies meer tijd. Eén van de oorzaken is dat er vaak inhoudelijk over het probleem gepraat moet worden. Dat kost veel tijd. Er blijft ook veel informatie achter waar niet over gesproken wordt. Of mensen vertellen wat ze verwachten dat de ander wil horen. Als iemand uit schaamte of angst niet durft, wil, kan of mag praten over zijn hulpvraag kan een traject volledig vastlopen. De huidige protocollen van de meest gebruikte therapieën vragen het bepraten van de problematiek. De MatriXmethode is geen vast protocol, het zijn specifieke vragen die ingaan op de beleving van de hulpvrager.
Praten over de probleeminhoud lucht soms wel op, maar lost het daadwerkelijke probleem niet op. Door het stellen van gerichte vragen, kan de cliënt of patiënt zelf zijn eigen mentale blokkade en belemmering aanpakken. Zonder over de probleeminhoud te hoeven praten.
Wetenschappelijke inzichten in de MatriXmethode
1. Verkenningsstudie 2019: MSc Rieteke Hut | 2019
2. Kwalitatief onderzoek 2020: MSc Rieteke Hut | 2020
3. Pilotstudie 2024‹: PhD Ellin Simon | 2024
Ontvang wetenschappelijke onderzoeken binnen enkele seconden in je mailbox.
Professionals, die mensen helpen, willen vaak van alles weten. Daarom wordt het dossier dikker en dikker. Daarbij wordt vaak over iemands gedrag gepraat, dus wat zichtbaar is aan de buitenkant. Het gaat er juist om wat iemand ervaart en beleeft bij een (heftige) gebeurtenis datgene wat mentaal in de weg zit. Het is algemeen bekend dat mensen vooral hun gedachten en gevoelens moeten uiten. Dat klinkt logisch. Dat zorgt misschien op korte termijn wel voor resultaat, maar op langere termijn kan iemand een terugval ervaren omdat de kern van het probleem niet wordt aangepakt. Ook afleiding zal vast opluchten, de kern blijft echter. Vaak is dat het plaatje van de gebeurtenis met de triggers die zijn onthouden.
De MatriXmethode kan bij een andere manier van werken, zonder verhaal, erg effectief zijn. Een psycholoog, die o.a. EMDR en Imaginairy Rescripting gebruikte, gaf aan dat hij hetzelfde resultaat met deze interventiemethode in 45 minuten bereikte en voor een vergelijkbaar resultaat er minimaal 3 uur tijd aan een stuk voor nodig had. Dit gaf een enorme druk op zijn behandelcapaciteit. Hij was verbaasd dat de MatriXmethode zo snel werkte en legde destijds verbanden met Imaginairy Rescripting (Dit verband is al gelegd in de Wetenschappelijke Beschrijving, Kwalitatief onderzoek en inmiddels vastgesteld in de Internationale Publicatie).
De psycholoog die een eigen nare gebeurtenis zelf aanpakte vertelde dat het normaal 30 pagina’s dossier gekost zou hebben.
De volgende professional, die werkzaam is in de GGZ, vertelt in de volgende video graag over haar ervaringen wat de MatriXmethode voor haar betekent. Ook weet ze uit ervaring waarom ze nu meestal binnen één interventie al positieve veranderingen ondergaan. Ze ziet hoe haar patiënten met minder moeite en tijd nu meer bereiken:
Hoeveel gesprekken met de POH-GGZ?
Steeds meer POH-GGZ professionals zien de toegevoegde waarde van de MatriXmethode als extra tool in hun werk. Ze zijn enthousiast doordat de methode snel werkt, veilig toepasbaar is en het vaak binnen één tot drie sessies zorgt voor een positieve verandering. Dit geeft veel werkplezier.
“De toegevoegde waarde van de POH-GGZ is: direct in de huisartsenpraktijk, hulp is snel beschikbaar, het eigen risico hoeft niet te worden gebruikt en er zijn weinig sessies nodig.”
De meeste cognitieve en emotionele problemen hebben te maken met de wijze van opslag van negatieve informatie in het brein. Het praktische, denkbeeldige brein slaat het probleem op als een plaatje, geluid, gevoel, reuk, smaak of gedachte. Hoe dat precies werkt, wordt uitgelegd in de video:
Ervaringen en resultaten van cliënten en patiënten
In de huisartsenpraktijk in Barneveld zijn ondertussen al veel mensen geholpen. De methode wordt daar namelijk sinds enkele jaren toegepast met positieve resultaten. Omdat niet alleen de huisarts Abed en de POH-GGZ Adrie van der Wijst baat hebben bij de gebruikte coachingstechniek, hebben ook twee patiënten hun ervaringen gedeeld.
” Een en al verdriet, boosheid. Nu heel veel blijdschap en rust. Echt. Ik herken mezelf niet meer terug“
Reiny, patiënt bij huisarts Abed
Ze zien duidelijke verschillen tussen de resultaten van behandelmethodieken en de MatriXmethode. Ook kan de MatriXmethode aanvullend werken als patiënten, zoals bijvoorbeeld met SOLK of tinnitus, uitbehandeld zijn. Hiervan is nog onvoldoende data om dit goed te kunnen meten. De huidige terugkoppelingen zijn erg hoopgevend. Wetenschappelijk onderzoek moet uitsluitsel bieden. Ook sta ik open voor meer onderzoek. Neem gerust contact met me op.
Hun resultaten en ervaringen willen ze delen, zodat anderen ook zien wat het kan betekenen. Problemen, zoals de wachtlijsten en medicatie, kunnen daardoor vaak sterk worden verminderd met deze veilige aanpak.
Deze professionals en patiënten/cliënten zijn in de video aan het woord:
Adrie van der Wijst POH-GGZ bij huisartsenpraktijk Abed
Saboor Abed huisarts in Barneveld
Reiny en Rieneke patiënten bij huisartsenpraktijk Abed
Voorwaarden voor deze effectieve resultaten
Huisarts Abed vroeg hoe wij kijken naar de impact van de bovenstaande video. Wij merken dat de video positieve reacties heeft opgeleverd, maar er zijn ook obstakels:
1. Vertrouwen
Het grootste probleem voor de MatriXmethode was het vertrouwen. Veel mensen geloven niet dat mentale klachten als fragmenten van angsten en trauma’s zo snel en blijvend opgelost kunnen worden. De samenwerking tussen huisarts met zijn POH-GGZ en zijn patiënten is daarom erg sterk. Ik heb soms het gevoel als ik met cliënten praat dat er erg traag behandeld wordt in de psychologie binnen de huidige kennis. De snelheid waarmee problemen met de MatriXmethode worden opgelost geeft een sterk verschil in paradigma. Hierdoor voel ik me vaak niet begrepen. De publiciteit vanuit de video van Huisarts Abed en de meetbare resultaten heeft veel vertrouwen gegeven om deze methode aan de wereld te laten zien.
2. Verschuiving van coach naar professional
De MatriXmethode wordt al veel langer toegepast door coaches met een eigen praktijk, professionals uit het onderwijs of professionals die onderdeel zijn van een (grotere) organisatie. De video gaf de erkenning dat deze interventie inmiddels thuishoort in de mentale en geestelijke gezondheidszorg. Deze verschuiving vindt nu ook plaats. De video heeft dit versterkt. De recente internationale publicatie toont aan dat het geen hersenspinsels zijn maar dat het echt werkt.
3. Innovatietrajecten
Deze interventie wordt als een veelbelovend initiatief beschouwd om de problemen in de psychologie vlot te trekken.
Intern heeft dit bij ons ook een boost gegeven. Wij zien steeds meer de mogelijkheden en de kansen. De visie van huisarts Abed in de video heeft ons aan het denken gezet. Hierop hebben wij de trainingen modulair ingericht om de prijs beter af te stemmen op de markt. Zeker een POH-GGZ heeft veel bagage. Wij kunnen specifiekere trajecten inrichten dan voor mensen met weinig ervaring. Ook kunnen we ondersteunen bij de implementatie in de praktijk.
Ook zijn wij naar onze teksten gaan kijken. Deze laten wij momenteel screenen en mede-schrijven door een medisch journalist. Inmiddels zien we dat wij ca. 60-70 POH GGZ’ers hebben opgeleid en zien we steeds vaker een psychologen en soms een arts die de training volgt.
4. Wat heeft het niet opgeleverd?
De video heeft onze positie in de markt versterkt. Wij horen ook dat er vanuit huisartsen gemiddeld weinig interesse voor de POH-GGZ is. Een huisarts heeft een extreem drukke agenda en heeft hierdoor weinig mogelijkheden om met innovatie bezig te zijn. Het is al met al een boeiende opgave om deze meer dan 35 jaar lange ontwikkeling als nieuwe methode in de mentale en psychische zorg toegepast te krijgen. Wij zien dat mijn methode vooral bij de POH-GGZ erg goed werkt. De publicatie zonder hoor wederhoor schuiven wij terzijde.
Onderzoeken: de problemen in de GGZ
Als je de directe oorzaak doelgericht aanpakt, dus datgene dat zorgt voor het mentale probleem, dan is de kans groter dat het probleem verdwijnt. Uit diverse onderzoeken en data blijkt dat, evenals de video’s die beschikbaar zijn. Wat belangrijk is voor de trainingen POH-GGZ professionals is wetenschappelijk onderzoek. Wij kunnen de huidige wetenschappelijke onderzoeken overleggen en delen deze open en transparant. Net als de video’s. Verder is de MatriXmethode ingedeeld onder de Imaginary Rescripting. Deze methode is in de basis Evidence Based. De MatriXmethode heeft hierin een enorm ontwikkelpotentieel. Inmiddels is dat potentieel wetenschappelijk bevestigd.
Wil je inzicht krijgen in het externe onderzoek over de huidige problemen in de geestelijke gezondheidszorg? Klik op de onderstaande knop. Je hoeft geen e-mailadres achter te laten; de resultaten zijn direct beschikbaar:
Meer cijfers: een overzicht
Het belang van goede mentale zorg in de reguliere gezondheidszorg wordt steeds groter. Niet alleen in Nederland, maar ook in het buitenland. De wachtlijsten zijn grote obstakels die in de weg zitten voor de hulpvragers. Zijn het de drukke agenda’s door lange trajecten? De toename van mentale problemen? In Europa zijn gemiddeld slechts 50 GGZ-medewerkers beschikbaar om hulp te bieden per 100.000 inwoners. In andere landen is dat nog veel minder, namelijk gemiddeld 2 medewerkers per 100.000 inwoners.
De werkdruk is dus hoog, net zoals de vraag naar goede en snelle hulp. De oplopende wachtlijst en het aantal beschikbare professionals zijn niet in verhouding met elkaar. Dat is nu een probleem en op langere termijn zal dit probleem nog veel groter kunnen zijn. Mensen ervaren steeds meer stress en zijn sneller opgebrand. De maatschappij is onrustig. Mensen ervaren dat, ieder op een eigen manier.
Cijfers zijn terug te vinden in de bijna onoplosbare wachtlijsten.
Het aantal mensen in de wereld stijgt en het aantal mensen met mentale problemen neemt ook toe. Veel cliënten hebben nu een probleem en hebben nu hulp nodig. Dat klinkt logisch, maar in werkelijkheid is het systeem te log geworden waardoor het volledig vast kan lopen of zelfs al vastgelopen is met patiëntenstops tot gevolg.
Op de website van de Rijksoverheid staat een uitgebreid overzicht van het aantal personen met psychische klachten. Een korte samenvatting vind je hier:
Deze cijfers spreken voor zich en zijn ernstig te noemen. Een goed werkende GGZ, waaronder een POH-GGZ met een goed uitgeruste toolbox zal zeker bijdragen aan positieve resultaten en Regie over eigen hoofd!
Als iemand niet kan, mag, durft of wil praten over wat er werkelijk in het hoofd zich afspeelt, worden vaak sociaal-wenselijke antwoorden gegeven.
Bij veel mensen slaan de huidige behandelingen niet aan en is iemand inmiddels een flink aantal keren op pad geweest naar de zorg- of hulpverlener. En het verhaal moet iedere keer opnieuw worden verteld aan de diverse professionals. Mensen die ze niet kennen. Als iemand niet kan, mag, durft of wil praten over at er zich werkelijk in het hoofd afspeelt, de kern van probleem, worden vaak sociaal-wenselijke antwoorden gegeven. Sociaal-wenselijke antwoorden ondermijnen de meeste behandelmethodes. Het duurt lang, er gaat veel tijd, geld en energie inzitten om het probleem naar boven te krijgen terwijl de hulpvrager het vaak eigenlijk wel weet. Niet altijd. Niet iedereen is hetzelfde, niet iedere hulpvraag is hetzelfde, etc.
Ondanks de vele sessies van behandelingen en therapieën ervaart iemand soms geen verbetering, in ieder geval niet op langere termijn. Er spookt van alles door het hoofd, ook ’s nachts. Slapeloze nachten, overdag bekaf, kortaf en op het werk functioneert iemand daardoor minder goed. Wat is eigenlijk het echte probleem? Zorgen lange trajecten ervoor dat iemand wel goed wordt geholpen of juist niet?
Een lang traject hoeft niet slecht te zijn als iemand uiteindelijk geen last meer heeft van de hulpvraag. Maar als ook op lange termijn iemand afhankelijk is van hulp en gesprekken slechts tijdelijk een oplossing lijken te zijn, dan is het belangrijk om onszelf af te vragen wat dit betekent voor de hulpvrager.
Het verschil tussen een POH-GGZ en een psycholoog
Jeroen, die een gesprek had aangevraagd, had 60 gesprekken gehad in 1,5 jaar tijd. Zijn traumatische ervaring was de aanleiding en hij hoopte dat hij weer aan het werk kon als juwelier. De overval in zijn winkel kostte hem, naast materiële schade, ook zijn sociale contacten en zijn vrijheid. Na dit voorval was hij het liefst binnen iedere dag, thuis in een veilige omgeving.
Hij las de krant, kijkt luchtige programma’s op televisie en heeft vervanging voor het runnen van zijn zaak. Want het is te druk in zijn hoofd, er kan niets meer bij. Ook de flashback, die nog steeds op zijn netvlies staat, zit hem in de weg. Dagelijks en ook ’s nachts. Dat éne plaatje, die éné gebeurtenis.
Hoe zou het zijn als jij als professional een tool hebt die direct inzetbaar is en ook direct resultaat geeft, veilig is en je meer plezier in je werk geeft? Neem gerust contact met mij op wat ik voor je kan betekenen. Dan kijken we samen hoe je het verschil kunt maken als huisarts of POH-GGZ.
Het menselijke brein heeft me altijd al gegrepen. HOE werkt dat brein toch? Ik ben me erin gaan verdiepen. Ik heb trainingen gevolgd en ben vragen gaan stellen, heel veel vragen. Ik vroeg aan mensen: HOE werkt jouw hoofd eigenlijk? Wat gebeurt er in jouw hoofd waardoor je zo succesvol bent?
Iemand noemde me de breingoochelaar. Hij kende me niet, totdat ik zijn medewerker die al maandenlang thuis zat, weer op de rit zette. Die medewerker had last van een hoofd vol gedachten en doemscenario’s waardoor hij niet functioneerde. Hij blokkeerde zelfs als zijn telefoon ging.
Ik ben geen (brein)goochelaar, ik kan niet toveren en zelfs geen eenvoudig trucje doen met kaarten. Mensen manipuleren, voor de gek houden, dingen laten doen waar ze zelf geen invloed op hebben, is niet mijn.
Wat wel mijn ding is, is vragen stellen en de persoon met de hulpvraag zelf visueel aan het werk te zetten. In de video’s, onderzoeken en ervaringen van anderen blijkt dat dit zorgt voor bijzondere resultaten.
Verkorte opleiding of training voor POH-GGZ?
Inmiddels heb ik veel professionals opgeleid die mijn gesprekstechniek toepassen. De professionals zijn onder andere POH-GGZ, therapeuten, maatschappelijk werkers, coaches, onderwijsprofessionals, bedrijfsartsen en jeugdzorgwerkers. Een veelvoorkomende reden om de korte opleiding (training) te volgen is dat veel o.a. praktijkondersteuners van de huisarts een kortdurende, effectieve gesprekstechniek in handen krijgen. Waar het eerder vooral ging over het begeleiden en ondersteunen van mensen, zorgen ze nu voor een oplossing en positieve verandering.
Met de korte training krijg je als POH-GGZ alle kennis en vaardigheden van de veilig toepasbare interventietechniek. Je gaat praktisch aan de slag zodat je de methode dezelfde dag al kunt inzetten.
Tijdens de training wordt duidelijk dat het werken als POH-GGZ inderdaad eenvoudiger en effectiever kan. De beschikbare interventies, die vaak worden toegepast, kosten veel tijd en administratieve handelingen. Iemand komt in de meeste gevallen in een langdurig traject terecht. Daarbij doet vooral de professional het werk terwijl de cliënt die een oplossing zoekt, zelf aan het werk moet gaan met zijn eigen mentale hulpvraag.,
Hoe het werk in de geestelijke gezondheidszorg makkelijker en effectiever kan, vertelt Paula Bakker. Ze heeft een verpleegkundige achtergrond en is nu POH-GGZ en POH-GGZ Spoed bij twee huisartsenpraktijken. Ze deelt zelf haar ervaringen en resultaten, vóór en ná de training, over de MatriXmethode:
Nog een ervaringsverhaal met de MatriXmethode
Vier jaar ben ik nu met mijn bedrijf bezig en ik kon al veel mensen met autisme coachen. Toch ontbrak er, voor mij én voor mijn cliënten, nog een stukje van de puzzel. Nou kennen jullie me al een beetje, denk ik. Ik ga op onderzoek om dat puzzelstukje te vinden. Juist dat ontbrekende stukje wil ik ook coachen. Maar wat is het?
Wat ik bij veel van mijn cliënten ervaar, is dat hun hoofd zo vol is. Emoties, gedachten, prikkels, alles blijft er maar in zitten. Hoe kun je je hoofd nou op een handige manier opruimen? Hoe kun je op een goede manier trauma’s verwerken? Negatieve ervaringen ombuigen naar een prettige herinnering?
Via mijn netwerk kwam ik in aanraking met de MatriXmethode. Ik bekeek filmpjes en dacht “ja, ja, dit kan niet waar zijn.” Mijn nieuwgierigheid was wel gewekt en ik ging op onderzoek uit. Voerde een gesprek met Ingrid Stoop. Nadat ik de MatriXmethode zelf had ervaren, was ik om. “Een heel oud stukje zeer, waar ik al jaren last van had, is weg. Hoe ik ook terugdenk, ik zie een ander, veel fijner beeld. Wat een bevrijding!”
Mooie ervaringen
“Ik heb de training gevolgd en al snel kwamen mooie ervaringen. Cliënten met autisme zijn oude trauma’s kwijt, hoofden zijn opgeruimd. Ik heb volle hoofden op papier gezien, waar ik zelfs misselijk van werd. Zo vol, alles zo door elkaar. Na de sessie zie ik de mensen ontspannen. Vaak met wat ongeloof. Maar het opgeruimde stukje komt niet meer terug.”
“De MatriXmethode werkt in principe voor iedereen en ook mensen zonder autisme komen er voor in mijn praktijk. Zo heb ik een sessie gehad met een man die geplaagd werd door oud zeer van 34 jaar geleden. Zonder mij de inhoud te vertellen, ging hij zelf aan de slag om het een en ander te veranderen. In dit geval koste dat een half uurtje. Wel wat tranen, maar aan het eind kwam de lach. Het is weg. De volgende dag vertelde hij dat het nog steeds weg is. Hij moest daar wel even aan wennen, maar oh wat is dit fijn!”
Plaatjes, filmpjes of geluiden
“En hoewel ik eigenlijk alleen volwassenen behandel, zat er ineens een meisje van 10 aan mijn tafel met haar moeder. Ze had een paar jaar geleden een heel vervelende ervaring en wilde graag van het nare beeld af als ze er aan dacht. Wat het was weet ik niet. Dat hoeven mijn cliënten ook niet te vertellen. Heel snel doorliep ze de stappen en meldde dat het weg is. Moeder en ik keken elkaar vol verbazing aan. Gaat het dan zo makkelijk? De toekomst zal het leren. Zij heeft er in ieder geval iets heel moois voor terug gezet en liep al huppelend de deur uit. Daar doe ik het voor.”
“Het maakt niet uit in welke vorm de nare ervaringen zich aandienen. Bij sommige mensen zijn het plaatjes, bij anderen filmpjes of geluiden. Een geur of gevoel. In de korte tijd dat ik met de MatriXmethode werk heb ik onder andere pijn in de nek verholpen, rouwverwerking gedaan en iemand het alfabet anders op laten slaan in zijn hoofd. Die persoon kan nu een stuk makkelijker lezen. Zo kun je bijvoorbeeld ook stoppen met roken door middel van de MatriXmethode. En er is nog zo veel meer.”
MatriXmethode ervaren
“Omdat de MatriXmethode zulke geweldige resultaten geeft, bied ik haar niet alleen aan bij mijn cliënten, maar aan iedereen die op dit gebied een hulpvraag heeft.”
Janita ter Haar, eigenaresse Auticoach Tiro
Modellen
Ik heb ontdekt dat vrijwel iedereen zelf weet hoe zijn brein werkt en zelf mentale problemen kan aanpakken. Daarom heb ik de MatriXmethode ontwikkeld. Dit is een gesprekstechniek, een manier van vragen stellen die ingaat op de strategie van iemands beleving van een probleem. Niet op de inhoud ervan. Dit in tegenstelling tot veel andere methodes.
Door het stellen van de juiste vragen wordt iemand bewust van de beleving en wordt het geneutraliseerd tot een kaal feit. Het heeft geen lading meer, hoewel een situatie wel ooit is gebeurd of mogelijk in de toekomst gaat gebeuren. De methode maakt helder wat er in het hoofd omgaat en welke strategie er onbewust gebruikt worden om ervaringen en informatie op te slaan. Zodra je je bewust bent van deze strategie en deze neutraliseert en vervangt, verdwijnt het probleem. En je voorkomt bovendien toekomstige problemen.
Om de interventie uit te leggen, zijn er diverse modellen die duidelijkheid bieden. Deze heb ik, net zoals de methode, zelf ontwikkeld en is natuurlijk niet zomaar ontstaan. Ik heb enkele jaren nodig gehad om het zo concreet en logisch te maken.
In alle beroepsgroepen worden deze MatriXmodellen gebruikt om de werkwijze toe te lichten. Zowel in de zorg (GGZ), onderwijs, jeugdzorg en andere gebieden waar mensen gesprekken hebben met elkaar.
Het MatriXwerkmodel
In het MatriXwerkmodel leg ik uit hoe het praktische brein werkt. Daarbij horen het:
Sensorisch geheugen
Kortetermijngeheugen/werkgeheugen
Langetermijngeheugen
In bovenstaande afbeelding zie hoe ik denk hoe het brein praktisch werkt bij mensen. Als eerste heb je het sensorisch geheugen. Daarna het werkgeheugen of het kortetermijngeheugen. Cognitieve en emotionele problemen staan opgeslagen in het langetermijngeheugen. Bij bewust onthouden fragmenten van specifieke situaties wordt de MatriXmethode ingezet.
Bij emotionele problemen helpt het MatriXemotiemodel om inzicht te krijgen in de werking van praktische brein en de MatriXmethode. Daarbij worden de zintuigen en de gedachten gebruikt om een mentale klacht aan te pakken.
Alles dat zich tussen de oren afspeelt, ontstaat doordat gebruik wordt gemaakt van één of meerdere zintuigen én het denken:
Zien (plaatje)
Horen (geluid)
Voelen (gevoel)
Proeven (smaak)
Ruiken (geur/reuk)
Denken (gedachte)
Het is goed om rekening te houden met diverse zintuigen bij het verwerken en oplossen van mentale hulpvragen. Als een zintuigelijke beleving niet of onvoldoende is aangepakt, is de sessie niet helemaal gelukt en bestaat de kans dat het probleem blijft. De lading wordt teruggebracht tot 0, geen lading.
Het is namelijk essentieel om de beleving die de hulpvrager heeft met de kracht van de visualisatie mentaal te ontladen, te neutraliseren en te vervangen. Uit onze ervaringen blijkt dat als alles volledig geneutraliseerd is, het probleem wat is aangepakt, ook op langere termijn weg blijft.
Met plezier deel ik mijn kennis met een model wat is begrijpelijke taal wordt uitgelegd. Ook aan kinderen, in woorden die ze begrijpen.
Het MatriXemotiemodel
Een ander veelvoorkomend model is het MatriXemotiemodel. Ze wordt toegepast als er sprake is van een onverwerkte emotie, angst of trauma. Door alle zintuigen te gebruiken, wordt de beleving van de emotionele hulpvraag ontladen, geneutraliseerd en vervangen. Zonder dat de probleeminhoud gedeeld hoeft te worden.
Ook hierbij wordt in een voorbeeld uitgelegd om je te laten begrijpen hoe deze techniek werkt en wanneer het toegepast wordt. Zowel professionals uit zorg (GGZ), onderwijs, jeugdzorg, bedrijfsarts en coaches gebruiken het model tijdens hun gesprekken:
Conclusie: POH-GGZ: ervaringen, resultaten en opleiding
De POH-GGZ biedt veel voordelen voor mensen met psychosociale, mentale klachten. Uit de ervaringen met hulpvragers blijkt dat bij 80 tot 90% het niet nodig is om naar de tweedelijnszorg doorverwezen te worden. De reden daarvan is dat de resultaten van het toepassen van de MatriXmethode in de huisartsenpraktijk ervoor zorgt dat iemand de baas wordt over het eigen hoofd. Zonder dat langdurige praatsessies en complexe protocollen nodig zijn.
Hoe je een effectief coachingsgesprek voert of kortdurende coachingsgesprekken krijgt met een bewezen vragenlijst. Hoewel iedere hulpvraag, hulpvrager en casus uniek is, krijg je in het onderstaande voorbeeld een duidelijk beeld van een veelgebruikte interventie op basis van coaching.
In dit artikel ontdek je ook het model dat wordt gebruikt waarbij niet de probleeminhoud besproken hoeft te worden tijdens het gesprek. Wat is de reden waarom simpele vragen zorgen voor bijzonder effectieve resultaten? Met de inzichten en tips in dit artikel weet je hoe je direct tot de kern van de hulpvraag komt.
Voordat je verder leest, is het slim om de volgende animatie te bekijken. Dan weet je namelijk hoe je tijd kan besparen als de probleeminhoud privé blijft: en de vragen worden gesteld over de beleving die iemand ervaart:
Gesprekken voeren met hulpvragers, dat kan vrijwel iedereen. Een gesprek voorbereiden, de intake lezen en met specifieke vragen de inhoud bespreken met de hulpvrageris hoe het vaak gaat. Maar weet je dat een coachingsgesprek niet altijd over de inhoud hoeft te gaan en niet lang hoeft te duren als de persoon met een hulpvraag met de juiste vragen een eigen oplossing bedenkt en toepast?
Uit ervaring blijkt dat belevingskracht zo sterk is dat een specifieke hulpvraag in enkele gesprekken aangepakt kan worden. Met blijvend positief resultaat.
Als je toch graag iemand wilt helpen in minder tijd, dan is het gebruik van de juiste gesprekstechnieken en de bijbehorende modellen een goede eerste stap
Een voorbeeld is als iemand last heeft van een angst. Veel hulpvragers denken dat het nodig is om alles te moeten vertellen daarover. Ook voor de professional is dat handig, want dan weet je waar iemand last van heeft, toch?
Toch blijkt uit ervaring dat dat net altijd de juiste manier is om iemand effectief te helpen. Want hoe zou het zijn als je met de juiste, doelgerichte vragen iemand helpt om de regie te laten krijgen over eigen leer- en denkprocessen? Zonder zelf belast te worden met de probleeminhoud waar iemand mee zit?
In principe mag iedereen zichzelf een coach noemen: je biedt een helpende hand aan iemand die last heeft van een hulpvraag. Maar niet iedere coach biedt goede resultaten en helpt iemand op de juiste manier. Als je toch graag iemand wilt helpen in minder tijd en meer wilt bereiken, dan is het gebruik van de juiste gesprekstechniek een
Over de MatriXmethode: wat is en hoe werkt deze coachingsinterventie bij mentale problemen? In de video krijg je uitleg over hoe veilige coachingsgesprekken effectief worden door de juiste vragen te stellen aan de hulpvrager:
Wat is een coachingsgesprek?
Het voeren van gesprekken wordt door veel professionals die hulp verlenen al genoeg gedaan. Een coachingsgesprek valt of staat met de juiste aansluiting bij de hulpvrager, de manier van vragen stellen en het vertrouwen dat iemand heeft in een coach of hulpverlener. Â In een coachingsgesprek wordt:
Vraaggericht een oplossing bedacht en toegepast door de hulpvrager zelf
Vindt er geen herbeleving plaats (als het gaat om heftige gebeurtenissen bijvoorbeeld)
Worden vragen gesteld over de beleving die wordt ervaren bij een mentale hulpvraag
Gesprekken voeren met mensen, dat wordt al genoeg gedaan. De wachtlijsten en langdurige trajecten zijn al jaren een probleem. Wat het verschil vaak is tussen ingezette coachingstechnieken en behandelmethodieken, is dat vaak Sommige hulpvragers denken soms dat de professional/de begeleider de oplossing heeft voor andermans problemen. Dat beeld is waarschijnlijk ontstaan doordat er vaak tips en adviezen worden gegeven aan de hulpvrager. Of omdat de professional wil weten wat de inhoudelijk is.
Coachingsgesprekken kunnen effectiever en minder tijdrovend worden als de hulpvrager zelf aan het (denk)werk wordt gezet tijdens een gesprek. Coaching is een begeleidingsvorm met als doel een veranderingsproces positief te laten verlopen. De coach of begeleider helpt de coachee om op een kortdurende manier het doel te bereiken. Hoe sneller en effectiever, hoe beter.
Gebruik dit model tijdens een coachingsgesprek
Het MatriXwerkmodel is, naast het emotiemodel en het hoofdopruimmodel, een goede manier om je hulpvrager direct duidelijk te maken hoe een effectief coachingsgesprek wordt gevoerd.
Als het gaat om EQ-hulpvragen (zoals een angst, pestgedrag of rouwverwerking) dan worden specifieke vragen gesteld in drie stappen:
Stap 1: Ontladen
Stap 2: Neutraliseren
Stap 3: Vervangen
Hoewel de vragenlijst per hulpvrager en type hulpvraag vaak hetzelfde zijn, is de uitwerking ervan anders. Want iedere cliënt is uniek en ervaart een mentaal probleem op een andere manier. Later in dit artikel vind je een voorbeeld om dit beter te begrijpen.
Bij IQ-hulpvragen (zoals een vol hoofd, stress, moeite met informatie onthouden, tinnitus) worden de volgende drie stappen gezet om informatie anders en handiger terug te vinden:
Stap 1: Clusteren
Stap 2: Inrichten
Stap 3: Memoriseren
Ook hierbij geldt: iedere hulpvrager is uniek en hanteert een eigen manier van het onthouden van informatie. Tinnitus (oorsuizen) heeft vaak te maken met zowel EQ als IQ.
Een vol hoofd met angsten of trauma
Er zijn diverse manieren om een trauma te verwerken. Een groot onderscheid met de MatriXmethode is dat de hulpvrager de inhoud van het trauma niet hoeft te delen. Daarbij is er ook geen herbeleving. Dat is veilig.
Krijg als professional inzichten in de werking van de MatriXmethode bij cognitieve of emotionele problemen.. Op onze website vind je een artikel dat dit uitgebreid wordt uitgelegd.
Het praktische brein heeft drie onderdelen:
Sensorisch geheugen
Werkgeheugen
Langetermijngeheugen
Mentale problemen die in het langetermijngeheugen staan opgeslagen, zoals een onverwerkte emotie, worden verwerkt tot kale feiten. Of verkeerd onthouden informatie.
Zolang een vervelende situatie of verkeerd woord in het langetermijngeheugen verkeerd staat opgeslagen, blijft de negatieve lading aanwezig. En voor éën wordt door middel van doelgerichte coaching het negatief of verkeerd opgeslagen fragment aangepakt.
In de video wordt de werking ervan duidelijker uitgelegd bij het handiger onthouden van informatie:
Ze hebben te maken met negatieve fragmenten die in het langetermijngeheugen staan opgeslagen. Als iemand daar last van heeft, moet het beladen fragment of fragmenten uit het langetermijngeheugen worden ontladen en geneutraliseerd in het werkgeheugen. Vervolgens wordt het onbeladen feit vervangen door iets neutraals of positiefs in het langetermijngeheugen.
Een manier om dit op een veilig toepasbare manier aan te pakken, wordt duidelijk in de video:
De andere twee modellen worden in hetzelfde of tijdens een ander gesprek gebruikt. De eerste is het MatriXemotiemodel. Deze wordt toegepast als er een emotionele hulpvraag is, zoals een angst voor iets uit het verleden of een doemscenario die al is bedacht voor iets in de toekomst.
Dit model wordt vaak gebruikt bij emotionele problemen zoals:
Angsten voor iets uit het verleden
Doemscenario’s die al zijn bedacht voor iets dat mogelijk in de toekomst gaat plaatsvinden
Trauma’s
Seksueel misbruik
Rouwverwerking
In de uitleg krijg je inzichten in het verloop van een MatriXgesprek met dit model:
Het MatriXhoofdopruimmodel wordt gebruikt bij stress, een vol hoofd en moeite met informatie onthouden. Informatie wordt daarbij handiger ingericht, opgeslagen, onthouden en teruggevonden. Dat gebeurt altijd op de eigen manier die past bij de persoon zelf.
Uit onze ervaring en die van onze professionals die werken met hulpvragers blijkt dat het geven van tips en goedbedoelde adviezen geen voorwaarden zijn van langetermijn-oplossingen. Dat komt in mijn ogen door het feit dat niet de juiste vragen worden gesteld, er teveel over de inhoud gepraat moet worden en de eigen oplossing van persoon zelf niet centraal staat.
In de volgende animatie krijg je een korte uitleg hoe de methode werkt bij het opruimen van het hoofd:
Door jarenlange ontwikkeling zijn er diverse voorbeelden die laten zien dat deze manier van coaching werkt. Professionals die ermee werken, hebben te maken met uiteenlopende hulpvragen. Dat kunnen IQ- en EQ-gerelateerde problemen zijn.
Met welk voorbeeld of welke onderstaande voorbeelden heb jij vaak te maken tijdens een gesprek? Je kunt bijvoorbeeld iemand helpen die last heeft van:
Angst
Assertiviteit
Dyslexie of dyscalculie
Eenzaamheid
Faalangst
Grenzen stellen
Omgaan met emoties
Moeite met informatie onthouden
Perfectionisme
Piekeren
Re-integratie
Rouw en verlies
Slaapproblemen
Somberheid
Stress
Tinnitus
Zelfvertrouwen
Een coach stelt de juiste vragen, zodat de hulpvrager een nieuwe strategie ontdekt om mentale problemen aan te pakken. Een effectief coachingstraject gaat vaak snel en is laagdrempelig.
Een interventie die snel werkt, effectief is en weinig hulpmiddelen nodig heeft is voor iedere coach onmisbaar
Persoonlijke (cognitieve en emotionele) blokkades kunnen met de juiste interventietechnieken worden aangepakt tijdens het gesprek. De coach wil zo snel mogelijk positieve resultaten. Dat is goed voor zijn of haar imago, geloofwaardigheid en werkplezier.
Een interventie die snel werkt, effectief is en weinig hulpmiddelen nodig heeft is voor iedere coach een onmisbaar middel tijdens een conversatie. In dit artikel krijg je voorbeelden en inzichten in een methodiek die steeds vaker wordt toegepast. Ook jij kan daar je voordeel uit halen.
Vragenlijst die wordt gebruikt per hulpvraag
Omdat iedereen anders is en een mentaal probleem op een eigen, unieke manier ervaart, is een coaching per persoon en hulpvraag anders. Een standaard vragenlijst is er dan ook niet, maar wel een soort stappenplan. Omdat dit onderdelen zijn van de training, is het minder van toepassing om deze nu te delen. Want daarvoor zou je meer inzichten moeten hebben in de toepasbaarheid van de methode.
De juiste vragen stellen
Wel kan je alvast een inzicht krijgen in hoe deze manier van vragen stellen werkt bij een EQ-hulpvraag:
Is het een of zijn het meerdere gedachtes?
Het hoeveelste woord is het naarste woord in die gedachte?
Stel voor dat je dat ene woord uit kunt gummen, dan de hele gedachte kunt wissen en je het daarna kunt maken zoals jij het hebben wilt, zou je dat willen?
Wat wil je doen met al die andere gedachten?
Bij het hoofd opruimen (IQ-vraagstukken) worden vaak deze vragen gesteld:
Hoe werkt je hoofd nu?
Hoe werkt je hoofd nog beter?
Hoe en wat maak je waarin jouw belangrijke thema’s worden geclusterd?
Nu het hoofd is opgeruimd, hoe werkt je hoofd nu?
Het is afhankelijk van de hulpvraag en de coachee hoe een coachingsgesprek precies verloopt. Het feit is wel dat iedere coaching anders gaat en ingespeeld moet worden op de antwoorden die worden gegeven op bovenstaande vragen.
Oplossingsgerichte coachingsgesprekken voeren? Deze vragen kan je stellen als je met een doelgerichte interventie gesprekken wilt voeren.
Om met deze vraagtechniek te werken, zijn miniaal vijf vaardigheden van belang om positief resultaat te zien tijdens een gesprek. Welke dat zijn, leg ik uit in deze video:
Tijdens een MatriXsessie worden in het begin verschillende vragen gesteld. Om een doorbraak te creëren staan vaak dezelfde vragen centraal. Iedereen met een specifiek probleem kan geholpen worden, mits de persoon er echt van af wilt.
Ieder gesprek gaat relatief snel in vergelijking met andere interventies (vaak 20 minuten per specifieke hulpvraag). Dat komt doordat in dit tijdsbestek de hulpvrager goed gefocust kan blijven. Als de sessie langer duurt, bestaat de kans dat de hulpvrager sociaal-wenselijke antwoorden geeft en de sessie minder effectief is.
Met deze gesprekstechniek wordt er gefocust op de innerlijke beleving die iemand ervaart bij een bepaalde hulpvraag. Maar let op: dit is een ander soort interventietechniek die je gewend bent. Het staat los van langdurige trajecten en verplichte praatsessies.
Ieder gesprek gaat relatief snel in vergelijking met andere interventies (vaak 20 minuten per specifieke hulpvraag). Dat komt doordat in dit tijdsbestek de hulpvrager goed gefocust kan blijven.
Mensen krijgen de regie over hun eigen hoofd en dat onderdeel wordt tijdens een gesprek bij andere interventies vaak vergeten. Er wordt dan vooral veel gepraat, tips gegeven en goedbedoelde oplossingen bedacht voor de hulpvrager.
Gezien de lange wachtlijsten en langdurige hulp bieden blijkbaar huidige, traditionele ingezette interventies te weinig resultaat. Ben je het daar mee eens? Zie je de noodzaak dat er iets moet veranderen zodat hulpverleners, jeugdzorgwerkers, GGZ-professionals, onderwijzers en coaches snellere mentale hulpvragen kunnen aanpakken?
Casus 1: interventies met intake
Per interventie en organisatie wordt in de meeste gevallen een ander intake-formulier gebruikt. Soms is een intake een volledig (oriënterend) gesprek of kennismaking. De echte hulp komt pas na het eerste gesprek. Gezien de wachtlijsten en de hoge werkdruk is het mede daarom essentieel dat intakegesprekken sneller en effectiever worden.
Tijdens het eerste echte coachingsgesprek worden vaak de volgende vragen gesteld:
Wat is precies is gebeurd?
Wanneer?
Wie waren er bij?
Hoe is het ontstaan?
Hebben anderen in je (directe) omgeving invloed op je?
Welke gedragsproblemen zijn er?
Een intake die minder tijd of moeite kost en doelgericht is, bevat minder vragen. Voor en tijdens een coachingsgesprek is het namelijk vooral belangrijk om te weten:
Wat is precies de hulpvraag, zonder in te gaan op de probleeminhoud?
Hoelang heeft de hulpvrager al last van het probleem?
Welke hulp is al eerder toegepast?
Wat wil de hulpvrager eerst aanpakken: het plaatje, geluid, gevoel, reuk, smaak of gedachte?
Extra informatie maakt het dossier alleen maar groter en pakt niet het probleem aan. Een oplossingsgerichte interventie zet de persoon zelf centraal. Daarbij wordt gevraagd wat de innerlijke beleving is die iemand ervaart bij een specifieke hulpvraag. En daarnaast is het doel dat de persoon zelf de regie krijgt over zijn eigen hoofd.
Gesprekken kunnen effectiever worden als de coach de juiste vragen stelt aan de juiste persoon op het juiste moment.
Dat de coachingstechniek effect heeft op het mentale welzijn van hulpvragers de professional, weet Adrie van der Wijst. Ze is POH-GGZ (praktijkondersteuner van de huisarts) en werkt met de interventie tijdens haar coachings. Ze deelt zelf haar ervaringen en resultaten:
Casus 2: interventie om de leerling te helpen in het onderwijs
Vandaag de dag is het onderwijs vooral erg druk met leren ‘leuk’ te maken voor kinderen. Grappige plaatjes in de schoolboeken, dolfijntjes bij het honderdveld en mooie kleurtjes en bijzondere vormen bij het alfabet.
Ook al wordt gedacht dat kinderen leerstof beter opslaan, weet ik helaas dat het tegendeel het geval is. Kinderen moeten gewoon, heel saai, de basisinformatie van taal en rekenen opslaan, onthouden en terugvinden.
Het alfabet zijn 26 letters, niets meer dan dat. Daar horen geen leuke icoontjes, plaatjes of kleurtjes bij. Dat maakt het kind alleen maar druk in zijn hoofd. Hoe simpeler, hoe beter. Daardoor heb ik de oefenbladen ontwikkeld. Daardoor weten, begrijpen en onthouden kinderen de geleerde lesstof beter.
Die ervaringen hebben de professionals van het Stedelijk Vakcollege in Zutphen ook. Ze zien waarom logisch onderwijs zonder veel afleiding zorgt voor betere schoolresultaten:
Effectiever is dus om in de klas of tijdens een coachingsgesprek alleen de informatie te laten zien die nodig is. Ook al lijkt het saai, het is wel duidelijk en overzichtelijk. Uiteindelijk gaat het erom dat kinderen de te leren lesstof begrijpen, onthouden en hergebruiken.
Ook deze onderwijsprofessional ziet het grote voordeel van logischer onderwijs. Dus zonder afleiding van ‘leuke’ plaatjes of kleurtjes. Ze deelt meerdere voorbeelden van hoe ze eerder naar het onderwijs keek en hoe het nu beter kan en moet:
Er zijn meer professionals die het belangrijk vinden dat leerlingen niet alleen leren WAT ze moeten leren, maar ook leren HOE ze moeten leren. Veel kinderen hebben volle hoofden en kunnen daardoor lastig mee komen op school. Dat is zo jammer, terwijl een oplossing zo simpel kan zijn.
Het onderwijs moet niet leuker worden, maar juist simpeler en effectiever door kinderen te leren HOE te leren.
Het onderwijs zou beter af zijn als leerlingen praktisch en duidelijk aan de slag gaan. Als kinderen weten hoe hun hoofd werkt, worden tegelijkertijd veel (maatschappelijke) problemen voorkomen. Ook op langere termijn. Want er belanden veel kinderen uiteindelijk in de jeugdzorg. Als er meer preventief wordt ingezet, zijn jongeren en ouderen veel problemen voor.
Dat er in de jeugdzorg en GGZ iets moet veranderen, is al jaren bekend. De wachtlijsten rijzen de pan uit en onnodig veel geld wordt verkeerd uitgegeven aan middelen die niet effectief zijn. Dat kan en moet anders, toch?
In de jeugdzorg werkt Mireille Molenaar al jaren met jongeren die extra hulp nodig hebben. Ze heeft nu diverse gespreksmethodieken tot haar beschikking. Wel ziet ze een duidelijk verschil nu ze meer interventietechnieken beheerst. De vaardigheden en ontwikkelingen die ze ervaart ziet ze als een groot voordeel:
Niet alleen in de jeugdzorg is er duidelijk een verbetering zichtbaar. Ook in de geestelijks gezondheidszorg (GGZ) zien professionals, hulpvragers/zorgvragers de toegevoegde waarde van praktische tools. Zelfregie door de persoon zelf zorgt ervoor dat trajecten minder complex en tijdrovend worden dan nu het geval is.
Wachtlijsten in de GGZ en jeugdzorg verminderen? Door minder langdurig te praten met hulpvragers/zorgvragers en meer doelgerichte vragen te stellen, is er een positieve verandering mogelijk.
In een huisartsenpraktijk in Barneveld deelt huisarts Abed bijzondere resultaten. De POH-GGZ (praktijkondersteuner van de huisarts) heeft haar kennis en vaardigheden verrijkt met de MatriXmethode als extra coachingsinterventie. Tijdens haar gesprekken met hulpvragers heeft ze ontdekt hoe krachtig de techniek is die ze nu tot haar beschikking heeft.
Waarom zijn deze bevindingen en resultaten zo bijzonder? Omdat een aanzienlijk aantal minder verwijzingen naar de tweedelijnszorg zijn voorkomen. Dat alleen maar praten met hulpvragers niet voldoende is, blijkt met de resultaten van de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk en haar zorgvragers/hulpvragers.
“Eerst waren het vooral gesprekken met mensen en tips van onze POH-GGZ. Ik zie wel duidelijk verschil met de MatriXmethode. Daardoor hebben we zelfs haar uren verruimt om meer mensen te kunnen helpen” – Huisarts Abed, Barneveld
Een professional zou meet coachingsvaardigheden en gesprekstechnieken in huis moeten hebben om goede hulp te kunnen bieden. Ontdek wat de interventie heeft opgeleverd in de huisartsenpraktijk van Saboor Abed in Barneveld:
Inhoud, opbouw en structuur
Ieder coachingsgesprek is anders. Iedere hulpvrager is namelijk ook anders en de specifieke hulpvraag vaak ook. Iedereen heeft zoals je begrijpt een andere beleving bij een bepaald probleem.
Een fobie voor kikkers is bijvoorbeeld anders dan een hondenangst. En een hondenangst kan per persoon ook weer verschillen. Iemand kan bang zijn voor een pitbull maar hoeft geen angst te ervaren bij een labrador. Zo zijn er nog veel meer voorbeelden, eigelijk ontelbaar.
Tijdens een coaching zijn minimaal deze drie onderdelen belangrijk:
Er moet aansluiting bij de hulpvrager zijn
De coach moet een betrouwbare indruk opwekken bij de hulpvrager
Er moet focus zijn, zowel bij de professionals als de client
Ontbreekt een van de drie onderdelen tijdens een sessie? Dan bestaat de kans dat het gesprek stroef verloopt, de coaching lang duurt en de verwachte resultaten niet worden waargemaakt.
Een opbouw van een coaching met de MatriXmethode op een trauma is met een camera opgenomen. Myranda, de vrouw die wordt gecoacht, had al diverse behandelingen en verschillende therapieën gehad. Nadat die gesprekken niet succesvol bleken, heeft ze kennisgemaakt met onze interventietechniek
De coaching duurt ongeveer 20 minuten. Je ziet veel gebeuren en je hoort hoe ze het gesprek ervaart:
Om een doorbraak te creëren tijdens een coachingsessie is het belangrijk om de juiste vragen te stellen. Het is cruciaal dat er een aanknopingspunt is en de persoon zelf de regie krijgt over zijn eigen hoofd.
Welke vragen er gesteld worden, verschilt per hulpvrager. Want zoals je weet: iedereen is anders. Maar iedereen ervaart een mentaal probleem op een eigen, unieke manier. En daar moet tijdens een coaching op ingespeeld worden.
Het is natuurlijk belangrijk dat een hulpvrager daadwerkelijk van het probleem af wilt. Geen hulpvraag? Dan geen coaching. Want het is onmogelijk om een doorbraak te bewerkstelligen als tijdens het coachingsgesprek blijkt dat iemand eigenlijk niet wil, mag, kan of durft. Dus ben er altijd zeker van dat er een specifieke hulpvraag is waar je hulpvrager van af wilt.
Een succesvolle coaching is afhankelijk van het feit of iemand de regie wilt krijgen over het eigen hoofd. Om een doorbaak te creëren tijdens een coaching is het noodzakelijk dat:
De hulpvrager zelf zijn eigen oplossing bedenkt en toepast
Hoe een coachingsgesprek voorbereiden?
Een goede voorbereiding is het halve werk. Vergeleken met andere methodieken of behandelwijzen is het voorbereiden van een coachingsgesprek met de MatriXmethode niet complex of tijdrovend. Omdat vooral vragen worden gesteld waardoor de persoon de eigen oplossing bedenkt en toepast, is een uitgebreide intake niet nodig. Natuurlijk is het wel van belang dat duidelijk wordt wat de hulpvraag is en welke hulp niet het juiste effect heeft gehad.
Omdat met de MatriXmethode de probleeminhoud niet besproken hoeft te worden en daardoor de begeleidende coach niet belast wordt, is het mogelijk om direct tot de kern van de hulpvraag te komen. Dat scheelt tijd en uiteindelijk wordt ook voorkomen dat de coach zelf een vol hoofd ervaart.
In de video geef ik meer inzichten in hoe een effectief coachingsgesprek tot stand komt:
Evaluatieformulier
Na een sessie is opvolging een extra stap om te weten of de coaching heeft geholpen. Is iemand blijvend geholpen of weer terug bij af? Zijn er meer hulpvragen die een rol spelen tijdens het proces? Is er nog steeds een negatieve lading?
In een evaluatieformulier kan allerlei informatie staan, maar niet al die informatie is noodzakelijk. Het belangrijkste voor iedere coach is dat het gesprek effectief is geweest en de hulpvrager weer snel op de rit is.
Uit ervaring weten we hoe langer geleden een coaching is geweest, hoe minder snel de hulpvrager het evaluatieformulier invult.
Zet maximaal vijf vragen op het evaluatieformulier, zoals:
Hoeveel last heb je nog van de specifieke hulpvraag van 0 tot 10, waarbij 10 heel veel last is?
Hoeveel specifieke hulpvragen heb je nog waar je van af wilt?
Voelde het gesprek met de coach vertrouwd?
Wat ga je tegenwoordig anders doen nu je weet hoe de regie te krijgen over je eigen hoofd?
Is er een advies of tip die je de coach wilt geven?
Er kan worden gekozen om direct, enkele dagen of enkele weken na het gesprek het evaluatieformulier te laten invullen. Uit onze eigen ervaringen blijkt hoe langer geleden een coaching is geweest, hoe minder snel de hulpvrager het formulier invult.
Ervaringen
Hoe effectief zijn de gesprekken? Wat zijn de ervaringen van de geholpen hulpvragers en professionals? Hoe kan een coaching bij mentale problemen op een oplossingsgerichte manier worden gerealiseerd?
Zoals eerder al was beschreven, heeft iedere hulpvrager een ander soort hulpvraag. Hoe specifieker een hulpvraag is, hoe beter iemand geholpen kan worden. Door de methode zelf te ervaren, weet je hoe het werkt en of het iets voor jou is.
“Ik heb nog geen één hulpvrager gehad die zei: “Het is niet goed gegaan. Het is een supermethode om toe te voegen aan mijn pakket met tools” – Henriëtte de Weerd
Wel zorgen diverse ervaringen ervoor dat een coachingsgesprek met deze methode al in korte tijd zorgt voor positieve resultaten. Een voorbeeld is Henriëtte de Weerd die ziet hoe snel ze hulpvragers helpt en hoe weinig moeite dat haar kost:
Vijf vaardigheden voor effectievere gesprekken
Ook al heeft iedere coach ander soort vaardigheden tot zijn of haar beschikking, er zijn enkele belangrijke competenties die gebruikt zouden moeten worden tijdens gesprekken.
Welke vaardigheden zijn belangrijk? Natuurlijk zijn er meer dan vijf, maar in dit artikel bespreek ik kort deze criteria die vaak worden gebruikt bij het toepassen van de MatriXmethode:
1. Gebruik de woorden van de hulpvrager
Tijdens een gesprek is het belangrijk om te luisteren wat iemand zegt. Heeft hij of zij het over een ‘bal in de buik’? Ga dan door met die bal. Het is een voorstelling die iemand heeft bij een bepaalde situatie. Dat kan bijvoorbeeld visueel of auditief zijn.
2. Heb focus
Een gesprek dat alle kanten op gaat is een reden dat een coachingsgesprek niet lukt. Zonde van jouw tijd en die van je hulpvrager. Focus is een voorwaarde die zowel jij als je hulpvrager moet hebben. Anders duurt een sessie onnodig lang en de toegepaste interventie niet zo effectief als je wilt.
3. Vermijd afleiding
Afleiding heeft ook te maken met focus, maar toch is dat een essentiële voorwaarde om een gesprek succesvol te laten verlopen. Een mobieltje die afgaat, muziek die op de achtergrond afspeelt, een hond die blaft, een auto die toetert. Het zijn allemaal vormen van afleiding waardoor jouw hulpvrager niet datgene bereikt wat hij of zij wil bereiken. En jij wilt natuurlijk ook een doelgerichte conversatie, dus zorgt ervoor dat er zo min mogelijk ’triggers’ zijn of mogelijkheden om uit de focus te gaan.
4. Blijf uit het complexe protocol
Helaas bestaan er veel protocollen die standaard gehanteerd moeten worden. Helaas passen mensen niet in hokjes, want iedereen is uniek. Een protocol dat bij de ene wel werkt, hoeft bij de andere niet te werken. Vooral complexe protocollen zorgen ervoor dat gesprekken lang kunnen duren. Luister vooral wat de persoon zegt, ga mee in het verhaal en stel de juiste vragen die kloppen bij de antwoorden van de persoon..
5. Zet de hulpvrager centraal
Misschien een inkoppertje, maar toch wordt er nog veel vanuit systemen gewerkt. Mensen worden afhankelijk gemaakt en dat is nou net iets wat hulpvragers niet nodig hebben. Een steuntje in de rug is altijd goed, maar sterker is iemand weer snel op de rit is. De huidige wachtlijsten en enorme kosten worden juist in stand gehouden door mensen afhankelijk te maken van het complexe systeem wat al jaren blijkbaar niet goed werkt.. Wel zijn mensen op zoek naar het krijgen van de regie over hun eigen hoofd. Stel aan de persoon de juiste vragen op het juiste moment. Luister naar de antwoorden en vraag wat de eigen oplossing van de persoon zelf is.
Tips voor een tijdbesparend coachingsgesprek
Welke tips zorgen voor effectievere gesprekken en betere resultaten? Dat is natuurlijk per coaching verschillend. Maar vijf tips die een belangrijke rol spelen bij het slagen of falen van een gesprek zijn:
1. Veel praten kost veel tijd
Bij veel interventies moet vooral gepraat worden. Door te praten kan er minder of juist meer emotie ontstaan. Soms zorgt praten voor een (tijdelijke) opluchting. Maar door alleen praten en opluchten komt iemand niet blijvend van het probleem af. De emotionele lading verlicht wel iets, maar de lading moet er af. Door doelgerichte vragen te stellen, komt de hulpvrager sneller tot de kern van het probleem.
2. Herbeleving is zwaar en niet nodig
Vaak is het herbeleven van een vervelende gebeurtenis ingrijpend. Het zorgt ervoor dat iemand weer naar een specifieke vervelende situatie teruggaat. Dat kan als onprettig of heftig worden ervaren. Een herbeleven is niet nodig als de oorzaak van het probleem op de juiste manier wordt ontladen, geneutraliseerd en vervangen.
3. Beschouw wat er is gebeurd
Door de juiste vragen te stellen, kan de hulpvrager een situatie beschouwen. Een traumatische gebeurtenis is wel ooit gebeurd, maar dezelfde situatie zal nooit precies opnieuw gebeuren. Door het stellen van de juiste vragen door de professional kijkt de hulpvrager tegen een bepaalde situatie aan, zonder deze opnieuw te ingrijpend ervaren.
4. Theorie is waardevol, praktijkervaringen zijn waardevoller
Wat in de boeken staat, kan misschien wel wetenschappelijk bewezen zijn, Maar in de praktijk is waar het daadwerkelijk gebeurt. Hoe iemand een mentaal probleem op zijn eigen manier ervaart, staat in geen enkel boek. Iedereen is namelijk uniek. En iedereen heeft een andere, eigen beleving bij een bepaalde gebeurtenis. Richt je daarom vooral op oplossingsgerichte gesprekken die daadwerkelijk zorgen voor positieve veranderingen.
5. Meteen aan de slag
Je hebt helaas maar een beperkt aantal uur om mensen te coachen. Een intake kan lang duren. Wekenlange wachtlijsten bevorderen ook niet het proces voordat het daadwerkelijke coachingsgesprek plaatsvindt. Heeft iemand nu hulp nodig? Zorg er dan voor dat er nu hulp geboden wordt. Dat kan ook online of telefonisch. Mensen hoeven niet afhankelijk te worden van tijdrovende processen of complexe protocollen als op ieder moment de juiste hulp geboden kan worden.
Heeft iemand nu hulp nodig? Zorg er dan voor dat er nu hulp geboden wordt.
Conclusie: 5 effectieve vaardigheden per coachingsgesprek (inclusief voorbeelden en model)
Iedere coaching is anders, net zoals iedere hulpvrager die je voor je hebt. Om oplossingsgerichte gesprekken te voeren, is het belangrijk dat je vooral de juiste vragen stelt op het juiste moment bij de juiste persoon. De hulpvrager/zorgvrager moet wel van zijn of haar mentale probleem af willen. Dat moet echt duidelijk zijn vóórdat je een coachingsgesprek voert.
Omdat bij veel interventietechnieken er veel wordt gepraat, zijn langdurige gesprekken niet altijd succesvol. Door effectieve vaardigheden te beheersen die snel en specifiek worden ingezet, bereik je meer resultaat. Vermijd dat iemand een herbeleving ervaart. Dat leidt vooral af en lost vaak het daadwerkelijke probleem niet op.
Laat je hulpvrager een gebeurtenis beschouwen om op een veilige manier de lading van het probleem te verminderen of achterwege te laten. Ga vooral praktisch aan de slag. Voorkom dat iemand door een wachtlijst verder van huis raakt. Ga meteen aan de slag met de juiste kennis en vaardigheden, ook telefonisch of online.
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00infomatrixmethodenlhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pnginfomatrixmethodenl2024-05-18 09:49:092025-04-12 08:29:22Ontdek deze vragenlijst voor een effectief coachingsgesprek (met voorbeeld, casus en model)
Welke effectievemethodiek is laagdrempelig en veilig in te zetten in de jeugdzorg? En biedt snel resultaat en is veilig toepasbaar bij mentale belemmeringen? En wat maakt het anders dan andere interventies? Hoewel iedere jeugdzorgwerker met de juiste intenties iemand wil helpen, werken ze met vaste protocollen en missen ze vaak doelgerichte competenties om het verschil te maken.
In dit artikel krijg je diverse inzichten, ervaringen van jeugdzorgwerkers die met een snel inzetbare methode werken. Daarbij is het niet nodig dat de cliënt over de probleeminhoud hoeft te praten. In de animatie wordt dat uitgelegd:
Interventie in de jeugdzorg
Al jaren lopen jeugdzorgprofessionals en hun cliënten tegen dezelfde problemen aan: wachtlijsten, lange trajecten, ineffectieve gesprekken en vaste protocollen. Cliënten zijn geen robots, maar echte mensen. Interventies die zich richten op maatwerk zijn vaak effectiever dan wanneer het protocol centraal staat in plaats van de eigen oplossing van de cliënt.
Wat zorgelijk is, is dat de jeugdzorgwerkers in veel gevallen te weinig competenties en middelen beheersen om snel en oplossingsgericht te werken. Hoewel het verhogen van het salaris wellicht een positieve ontwikkeling is, missen toch veel professionals de juiste kennis en vaardigheden om juist het verschil te maken. Zeker bij jongeren die niet durven, mogen, willen en kunnen vertellen over wat er zich in het hoofd precies afspeelt.
Behoefte aan een veilige, snelwerkende jeugdinterventie? Voorkom dat je verdwaalt in andermans probleemverhaal. Ga specifieke vragen stellen over de beleving die iemand ervaart bij een mentale hulpvraag.
Een probleem bij veel interventiemethoden is dat er vaak gepraat wordt over de probleeminhoud waar iemand mee zit. Maar als iemand liever niet daarover praat, dan blijkt het werkelijke probleem in iemands hoofd aanwezig.
Meer interventies of manieren bedenken heeft geen zin zolang het kind niet zelf de tools krijgt om op de eigen manier het probleem aan te pakken. Gelukkig is er een snelwerkende werkwijze die dat wel mogelijk maakt. Welke dat is en hoe dat werkt, lees je later in dit artikel.
Problemen in de jeugdzorg
Al jaren is het een groot probleem: de wachtlijsten in de jeugdzorg. Een veelvoorkomende oorzaak is het complexe systeem en de vele hulpverleners die betrokken zijn. Er wordt vooral gestuurd op gedrag, terwijl het echte probleem in het hoofd van de jongere zit.
Kinderen en jongeren willen weer de regie krijgen over hun eigen hoofd
Vaak willen jonge cliënten liever niet over hun problemen praten. Daarom zijn gesprekken vaak ineffectief en duren lang. Wel willen kinderen en jongeren weer de regie krijgen over hun eigen hoofd. Er is een methodiek die daarbij helpt en waarmee de cliënt in korte tijd, vaak al binnen één tot drie gesprekken per specifieke hulpvraag, weer op de rit is.
Wanneer komt jeugdzorg in beeld
Natuurlijk krijgt een jongere niet voor niets hulp en begeleiding van een jeugdhulpverlener. Hoewel de professional met de juiste intenties iemand wil helpen, kan het gebrek aan effectieve interventies een probleem zijn.
Wanner komt jeugdzorg in beeld en wordt hulp ingeroepen van een professional? In de video krijg je daar antwoord op:
Wanneer jeugdzorg inschakelen?
Wanneer is het moment om jeugdzorgprofessional in te schakelen? En is die hulp dan al te laat? Was eerdere hulp beter geweest? Wat te doen wanneer een jongere zelf geen overzicht meer heeft en gedrag laat zien waar anderen zich zorgen over maken?
In de video worden er inzichten gedeeld die daar antwoord op geven:
Welke methodiek biedt snel effectieve resultaten?
Zoals je weet bestaan er allerlei soorten methodieken die professionals toepassen in hun werk. Niet iedere begeleidende jeugdzorgwerker beheerst meerdere technieken die snel inzetbaar zijn. Dus hoe en waarmee is wel een positieve verandering wel en laagdrempelig mogelijk? Ook voor jongeren niet niet zo makkelijk praten.
De MatriXmethode is een gesprekstechniek waarbij juist niet over de inhoud gepraat hoeft te worden. Dat is anders dan de meesten gewend zijn. Wel vertellen dat je een hulpvraag hebt maar niet precies wat er zich allemaal tot in detail zich in je hoofd afspeelt is voor vele jongeren fijn. Het biedt veel voordelen en leidt tot bijzondere resultaten. Tekst in dossiers is tekst in dossiers.
Jongeren willen rust en overzicht in hun hoofd. Ze willen zelf eigen nare gebeurtenissen verwerken, ze willen hun talenten ontwikkelen.
Nico is werkzaam in de jeugdzorg en weet waar hij en zijn jongeren tegenaanlopen. Nu hij een krachtige interventie heeft, weet hij sneller en betere hulp te bieden:
Ook Jeltje Rijks kent de problemen als coach in de jeugdzorg. Ze was op zoek naar een manier die niet afhankelijk is van langdurige, moeilijke gesprekken. Ondanks dat ze veel ervaring heeft met methodieken in de jeugdhulpverlening, ziet ze duidelijke voordelen van deze gesprekstechniek.
In de video deelt ze haar bevindingen en beweegredenen:
Ook Willianne Verhoog ziet veel problemen waar een oplossing voor moet komen. Naast alles wat ze al wist en succesvol inzet in haar werk, was ze op zoek naar een manier waarbij veel praten niet nodig is.
Er zijn zoveel mensen die niet willen, durven, mogen of kunnen praten over hun problemen. Dat is privé. Willianne ziet en merkt hoe ze effectiever jongeren kan begeleiden:
Jongeren hebben geen lange trajecten nodig wanneer de verhalen, gebeurtenissen en doemscenario’s niet gedeeld hoeven te worden. Doelgericht naar de kern van wat er werkelijk in de weg zit is waar het in deze manier van vragen stellen gaat. Vele jeugdzorgmedewerkers zetten het al in en hebben inmiddels al vele jongeren geholpen weer grip op hun hoofd en leven te krijgen.
“Wat mij verbaasd heeft, is dat het voor zoveel hulpvragen ingezet kan worden. Ik heb het zelf toegepast op de goede manier en ik zie dat het werkt.”- Willianne Verhoog, maatschappelijk werker bij Kwadraad
Het MatriXwerkmodel
Wat is het praktische brein? Het is iets anders dan het medische brein waar de hersenen geweldig werk verrichten om ons dagelijks te laten functioneren.
Het praktische brein, het denkbeeldige brein, zijn de cognitieve en emotionele processen die iemand ervaart. Daarbij wordt gebruik gemaakt van informatie die staat opgeslagen in het langetermijngeheugen.
Het bestaat uit het:
Sensorisch geheugen
Kortetermijngeheugen/Werkgeheugen
Langetermijngeheugen
Om het probleem op een effectieve manier aan te pakken zijn de aansluiting, vertrouwen en de juiste vragen van essentieel belang. Het maakt niet uit of het gaat om een situatie die in het verleden is gebeurd of mogelijk in de toekomst gaat plaatsvinden. De persoon wordt begeleid om de eigen, unieke oplossing te bedenken en toe te passen. Inhoudelijk hoeft niet gedeeld te worden wat er tot in detail onthouden is en wat die denkbeeldige oplossing precies is. Het krachtige is: de persoon zelf ziet, hoort, voelt, ruikt, proeft het meteen wanneer de focus op dat specifieke moment is. En heeft er ook gedachtes over.
Uitleg MatriXwerkmodel (video)
Het MatriXemotiemodel
Een krachtige manier bij het verwerken van een nare gebeurtenis, bijvoorbeeld een angst, is om het onthouden fragment (verleden of toekomst) van het specifieke moment te neutraliseren tot een kaal feit zoals het heeft plaatsgevonden. Het heeft dan geen lading meer. Daarbij worden meestal alle zintuigen en het denken gebruikt om het te verwerken. Het plaatje (zien) wordt altijd gebruikt. Afleiding en het plaatje anders, zoals bij andere interventies, zien is niet de blijvende oplossing. De trigger blijft nog aanwezig.
Tijdens een sessie met de MatriXmethode wordt dus gebruik gemaakt alle zintuigen en het denken:
Het plaatje: zien
Het geluid: horen
Het gevoel: voelen
De geur: ruiken
De smaak: proeven
De gedachte: denken
Door alle zintuigen én het denken in te zetten tijdens een sessie, vergroot de hulpverlener de effectiviteit van het resultaat. Het plaatje, het zien, is altijd een onderdeel. Het onderscheidende met ander soort technieken is dat de persoon alles zelf doet, op de eigen manier. Het afleiden is immers slechts afleiden.
Het verhaal is slechts het verhaal. Eigen herinneringen en voorstellingen kunnen mensen alleen zelf beïnvloeden. Dat kan niemand voor de ander doen. Dat is persoonlijk, dat is privé en de eigenheid, de autonomie van de persoon zelf. Die staat bij deze gesprekstechniek, de MatriXmethode, altijd centraal.
Alle zintuigen en het denken worden daarom op een kortdurende, stapsgewijze manier door de persoon zelf ontladen, geneutraliseerd en vervangen. Het MatriXemotiemodel wordt zorgvuldig uitgelegd voor de sessie. Daarmee wordt duidelijk dat gebeurtenissen in het verleden hebben plaatsgevonden, in de toekomst mogelijk gaan plaatsvinden en in het nu kunnen worden aangepakt. Zonder herbeleving doordat de persoon er niet direct deel van uitmaakt in de verwerking, maar het beschouwt zoals hij of zij het heeft onthouden.
Uitleg MatriXemotiemodel (video)
Wat we vaak horen is dat deze interventie te eenvoudig, te simpel en te mooi is om waar te zijn. Dat is logisch als je het zelf nooit hebt ervaren. Deze interventie is niet zomaar ontstaan. Daar zitten vele uren in om die te ontwikkelen, vanuit de praktijk. De wijsheid van mensen zelf staat niet in boeken, die eigen wijsheid hebben mensen zelf. Doordat Ingrid sinds 1991 vele mensen, alle leeftijden en met diverse mentale hulpvragen heeft begeleid, is de interventie doelgericht en breed toepasbaar. En te trainen aan professionals zodat ze hun hulpvragers veilig en laagdrempelig begeleiden naar eigen oplossingen. Met die eigen wijsheid.
De gesprekstechniek is nu zo doelgericht en breed toepasbaar, juist door tientallen jaren van praktische inzichten en ontwikkelingen.
Ontwikkelen van een methodiek is het toevoegen wat in de praktijk werkt en die nieuwste ontwikkelingen delen met de al getrainden en met anderen. Juist die doorontwikkeling vanuit de praktijk maakt deze interventie steeds krachtiger met de focus op de eigenheid van de persoon met de hulpvraag. Er is geen vast protocol. Het is een gesprekstechniek met specifieke MatriXvragen die altijd gaan over de processen van de hulpvrager, de hulpverlener volgt en begeleid naar de eigen oplossing van de hulpvrager. Die staat niet in een boek.
Methode
De MatriXmethode is een methodiek die is ontwikkeld om cognitieve en emotionele problemen aan te pakken. Ontwikkelaar Ingrid Stoop ontdekte hoe iedere individu zelf invloed heeft op eigen denkprocessen. Deze gerichte manier van vragen stellen wordt momenteel door honderden professionals toegepast in diverse werkgebieden.
Voordelen en nadelen
Werkt snel
Dat de methode kortdurend is en snel werkt biedt veel voordelen. Een cliënt is sneller geholpen wanneer hij/zij zelf de eigen hulpvraag zelf aanpakt, op een eigen wijze oplost en eigen keuzes maakt. Dat betekent dat trajecten minder lang duren dan normaal. Dit is nadelig voor professionals die liever een hulpvrager langdurig in een traject willen houden vanwege verdienmodellen.
De cliënt hoeft niet inhoudelijk te praten over de gebeurtenis
Er zijn weinig woorden nodig voor een hoge succesratio van 80 tot 90%*. Uit onze ervaringen blijkt dat een hulpvrager gemiddeld binnen n tot drie sessies van een specifieke hulpvraag af is. Als hij of zij liever wil praten over het probleem of medelijden zoekt, dan zijn andere methoden meer geschikt.
*Uitvraag bij diverse opgeleide POH’s-GGZ duidt op een succesratio van tachtig tot negentig procent. Inmiddels is het wetenschappelijk onderzoek internationaal gepubliceerd en biedt meer duidelijkheid. In deze video delen ze zelf hun ervaringen en resultaten die ook in de jeugdzorg mogelijk zijn:
Toepasbaar bij cognitieve en emotionele problemen
Verschillende soorten problemen kunnen worden aangepakt en voorkomen als de methode op de juiste manier wordt toegepast. Dit kunnen diverse soorten mentale problemen zijn zoals angsten, trauma’s, maar ook moeite met informatie onthouden en stress. Er worden per hulpvraag vaak verschillende interventies gebruikt in de praktijken van hulpverleners.
Bij inzet van de MatriXmethode wordt de herinneringen aan een nare gebeurtenis en/of doemscenario op dezelfde manier ontladen, geneutraliseerd en vervangen onthouden zodat er geen lading meer op het feit zit zoals het heeft plaatsgevonden of al bedacht is zoals het mogelijk zal gaan plaatsvinden.
Jongeren willen, mogen kunnen of durven vaak niet meer te praten over hun mentale problemen. Of ze zijn zorg-moe. Of hebben geen zin meer omdat toch niets werkt. Deze methode biedt een kortdurende oplossing met blijvend resultaat.
Methodiek toepassen in de jeugdzorg
Een methode die breed toepasbaar is in de jeugdzorg, is de MatriXmethode. Deze kortdurende, doelgerichte en veilige coachingstechniek biedt voordelen. Cliënten die last hebben van een cognitief of emotioneel probleem zijn vaak binnen één tot drie sessies geholpen hun specifieke hulpvraag zelf op te lossen. Daarbij is het niet nodig dat inhoudelijk gepraat hoeft te praten over de (heftige) gebeurtenis zelf.
Conclusie: methodiek in de jeugdzorg
Er zijn diverse methodieken die worden toegepast door jeugdzorgwerkers. Gezien de lange wachtlijsten, hoge werkdruk en het hoge psychisch ziekteverzuim, is een positieve verandering nodig. Veel jongeren willen, kunnen, mogen of durven niet te praten over hun mentale problemen. Als een kind of jongere weet hoe de regie te krijgen over eigen denkprocessen, dan is het mogelijk om de jeugdzorg te ontlasten van de huidige problematiek. Denk ook aan verkorten van de wachtlijsten en overbruggingszorg.
Met de MatriXmethode als vraagtechniek staat de cliënt centraal. De kracht van de beleving wordt ingezet, zonder dat over de probleeminhoud gepraat hoeft te worden. De jeugdzorgwerker ervaart daardoor meer werkplezier en sneller positief resultaat.
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00infomatrixmethodenlhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pnginfomatrixmethodenl2024-05-12 16:05:172025-04-12 08:10:27Methodiek in de jeugdzorg
Deze wetenschappelijk, oplossingsgerichte methodiek is klaar voor de doorbraak
De oplossingsgerichte MatriXmethode is na een wetenschappelijk, kwalitatief onderzoek van vijf jaar onderbouwd. Daarmee staat de interventie, die is ontstaan uit de praktijk, klaar om innoverende professionals en organisaties een oplossing te bieden bij mentale hulpvragen. Dat geldt zowel curatief als preventief.
Wat houdt deze methode in, hoe is het tot stand gekomen, wat zijn de resultaten en hoe kunnen professionals oplossingsgericht werken zonder dat hun hoofd vol raakt? In dit artikel krijg je inzichten.
Wil je eerst weten wat deze methodiek veilig toepasbaar is, direct resultaat laat zien en toegepast wordt in diverse werkgebieden die te maken hebben met mentale problemen? Ontdek het in de animatie:
Wat is de MatriXmethode als oplossingsgerichte interventiemethode?
De MatriXmethode is een unieke, wetenschappelijk onderbouwde interventiemethode. Deze is sinds 1991 in ontwikkeling. Op een veilige en kortdurende wijze worden negatieve herinneringen, sociaal-emotionele vraagstukken en cognitieve hulpvragen aangepakt. Het bijzondere is, is dat inhoudelijk niet over het probleem gepraat hoeft te worden.
Door een kwalitatief, wetenschappelijk onderzoek bij jongeren is de effectiviteit gemeten waarbij de kracht van neuroplasticiteit centraal stond. Meer daarover later in dit artikel.
Om je alvast meer informatie te geven over de methode en mijzelf als ontwikkelaar, heb ik een video voor je. je krijgt in enkele minuten uitleg over waarom ook voor jouw werk deze aanpak essentieel is:
Hoe de oplossingsgerichte interventie methode met minimale interactie tot maximale resultaten leidt
Een groot voordeel van de methode is dat wanneer een oplossing wordt gezocht, de cliënt de regie krijgt en behoudt. Dat is vaak bij andere interventies niet het geval, omdat vaak veelvuldig over het probleem gepraat moet worden, soms zelfs een herbeleving plaatsvindt en de professional een tips en adviezen heeft met alle goede bedoelingen uiteraard.
Tijdens het vijf jaar durende onderzoek is gemeten hoe negatief beladen herinneringen worden geherprogrammeerd bij het neutraliseren van negatieve triggers.
Een voordeel van deze interventiemethode is, dat het is ontstaan uit de praktijk. Daardoor is er geen beïnvloeding geweest van boeken over de psychologie en andere therapeutische benaderingen. Dat is een bewuste werkwijze om de zuiverheid van de MatriXmethode te behouden. Ook helpen de ervaringen van opgeleide professionals de praktische toepassing van deze gedachtegoed verder te verscherpen en te ontwikkelen. Daardoor is de missie ontstaan: Iedereen de regie over het eigen hoofd.
Werken met de MatriXmethode: eenvoudig, veilig en doelgericht
Bij het toepassen van een coachingsinterventie hoort vooraf de coaching een theoretische uitleg. Toch kan je een oplossingsgerichte manier van coachen jezelf eigen maken door daadwerkelijk ermee aan de slag te gaan. In de praktijk kom je namelijk echte cliënten tegen die jouw hulp nodig hebben bij diverse mentale problemen.
De MatriXmethode is ontstaan uit praktijkervaring. Met het wetenschappelijk onderzoek wordt de theoretische onderbouwing uitgelegd. Deze basis is belangrijk voor verder onderzoek en aansluiting op de huidige markt. In de uitgegeven boeken over deze methode staat informatie beschreven die uitleg geven over hoe en waarom een methode werkt.
De cliënt gaat doelgericht naar de kern van het probleem doordat tijdens het gesprek uit de probleeminhoud gebleven wordt
De theoretische uitleg is als volgt: tijdens een coaching staat de beleving centraal die wordt ervaren bij een hulpvraag. Tijdens het gesprek maakt de coachee gebruik van zes zintuigen om het problemen aan te pakken of te voorkomen op de eigen manier:
Zien (plaatje)
Horen (geluid)
Voelen (gevoel)
Ruiken (reuk)
Proeven (smaak)
Denken (gedachte)
Een ander voorbeeld is dat de persoon altijd centraal staat en dus niet het dossier of protocol. Tijdens het gesprek blijft de hulp-, zorgverlener of coach uit de probleeminhoud. Daardoor kan de hulpvrager heel diep in zijn eigen hoofd zijn beleving veranderen.
Kwalitatief wetenschappelijk onderzoek over sociaal-emotionele ontwikkeling bij jongeren
Het begin van het kwalitatief wetenschappelijk onderzoek begon toen hoogleraar Rieteke Hut van de Open Universiteit in 2018 een ervaringscoaching kreeg. Ze was zo verrast over het resultaat dat ze de MatriXmethode wetenschappelijk wilde laten onderzoeken. Dat is de aanzet geweest van vijf jaar (doorlooptijd) studie vanuit de Open Universiteit en drie onderzoeken over de MatriXmethode. Het heeft aangetoond dat sociaal-emotionele problemen van mensen laagdrempelig en effectief veilig worden aangepakt met de MatriXmethode interventie. Het is geen behandeling, het is een interventie bij blokkades en belemmeringen waarbij de cliënt zelf aan de slag gaat.
Doordat in korte tijd grote positieve veranderingen zichtbaar zijn, biedt de methode mogelijkheden om psychisch ziekteverzuim en de wachtlijst door mentale problemen te verminderen en te voorkomen. Cliënten weten na een sessie, ook op lange termijn is de ervaring, hoe de eigen inzet, blijheid en opluchting wordt ervaren.
Omdat zelfregie centraal staat bij het doelgericht stellen van MatriXvragen, weten cliënten hoe ze zelf mentale hulpvragen kunnen aanpakken zonder zichzelf in verlegenheid te brengen, een nare situatie te moeten herbeleven of inhoudelijk te praten over het probleem. Hoe, waar, wanneer, met wie, waarom; dat ziet en weet alleen de persoon zelf. Dat er een probleem is wordt wel verteld, dat is immers de hulpvraag waarmee iemand komt.
Verkenningsstudie 2019. In het eerste onderzoek heeft MSc Rieteke Hut in 2019 een verkenningsstudie uitgevoerd van de MatriXmethode toegepast op de verwerking van trauma gerelateerde herinneringen en toekomstbeelden.
Kwalitatief onderzoek 2020. Vervolgens heeft MSc Rieteke Hut in 2020 een kwalitatief onderzoek uitgevoerd naar de werkwijze en de werkzame elementen van de MatriXmethode interventie beschreven.
Pilotstudie 2024. Het sluitstuk is de internationale wetenschappelijke publicatie van PhD Ellin Simon (2024) in journal of behavior therapy and experimental psychiatry: An imagery rescripting based intervention in children and adolescents who endured a negative life event: A pilot study, satisfaction and feasibility survey. Deze pilotstudie onderzocht het gebruik van Imagery Rescripting (ImRs) als interventie voor kinderen die negatieve levensgebeurtenissen hebben meegemaakt.
Hoewel de theorie belangrijk is, is het vooral de praktische werking een reden waarom de interventie werkt. Het is gebaseerd op duizenden individuele coachings en mijn kennis die ik opdeed tijdens de opleidingen die ik gevolgd heb (in onder andere Nederland, Amerika, Zuid-Afrika).
Opleidingen heb ik altijd bij de bron gevolgd. Zuivere informatie haal je immers bij de bron. Kopieën zijn kopieën. Dat maakt de training uniek: je krijgt rechtstreeks van de bron alle kennis en leert zelf je vaardigheden verbeteren. Gebruik je het niet, dan gebruik je het niet. Max Verstappen stapte ook niet in een Formule 1 auto en wint races. Rembrandt begon ook ooit met zijn eerste tekeningen. Expert worden in je vak betekent altijd zelf aan de slag want je praktische vaardigheden leer je niet uit een boekje, die leer je in de praktijk.
Vervolgens heb ik dus aan de hand van al die jarenlange praktijkervaringen ontdekt hoe de persoon zelf zijn of haar mentale probleem verwerkt, beïnvloedt en verandert op een manier die bij de persoon zelf past. Trucjes, ezelsbruggetjes en tips van anderen werken daarom vaak niet. De persoon heeft en behoudt altijd zelf de regie, dat is krachtig.
Wil je weten hoe ik tot deze gesprekstechniek, deze interventie, ben gekomen? Bekijk de video:
Nu je weet hoe deze interventie tot stand is gekomen, is het belangrijk om te begrijpen wat de praktische werking van het brein inhoudt. Wat dat heeft namelijk invloed om de denkprocessen die iemand heeft tijdens een coachingsgesprek.
In de video leg ik kort uit hoe in theorie de praktische werking van het brein werkt, ik leg het uit op mijn manier:
Voorbeeld van de toepasbaarheid van de methode
Op het YouTube-kanaal staan veel voorbeelden van cliënten, coachingsgesprekken en ervaringen met de methode. De toepasbaarheid wordt daar laten zien met toestemming van de cliënt.
De MatriXmethode is breed toepasbaar en kan ingezet worden bij diverse sociaal-emotionele problemen. Uit wetenschappelijk onderzoek en eerder onderzoek blijkt dit, welke te vinden zijn op onze site.
Een interessant voorbeeld is de toepassing van de methode bij cliënten met oorlogstrauma’s. Vaak is het voor deze cliënten te belastend om de inhoud van hun traumatische herinneringen gedetailleerd te bespreken. De MatriXmethode biedt hier een uitkomst, doordat het mogelijk is om de methode toe te passen zonder de expliciete inhoud van de herinneringen te hoeven onthullen. Onderzoek toont aan dat dit, ondanks het ontbreken van de onderliggende details, toch tot grote effectgroottes kan leiden.
De methode kan verder uitgebreid worden door naast de visuele en auditieve perceptuele kenmerken die nu al binnen ImRs worden gebruikt, ook aandacht te besteden aan reuk, smaak en gevoel. Ook het reconsolideren van gedachtes is mogelijk met de MatriXmethode, wat de effectiviteit van de interventie kan verhogen. Het zien, horen, voelen, ruiken, proeven en denken zijn elementen die allemaal worden nagevraagd in deze gesprekstechniek. Hebben ze wel of geen lading, de cliënt is de enige die het ervaart en kan ontladen wanneer het een onderdeel is.
De MatriXmethode heeft nog een belangrijk voordeel: door de puntsgewijze aanpak binnen het MatriXemotiemodel is er sprake van een korte en gedeeltelijke vorm van imaginaire exposure. Dit maakt de methode minder belastend voor cliënten, waardoor stabilisatie voorafgaand aan de therapie niet nodig is en de kans op decompensatie tijdens een sessie minimaal is. De MatriXmethode is geen therapie, geen behandeling, het is een interventie in een behandeling of therapiesessie.
Deze bevindingen, gebaseerd op uitgebreid kwalitatief onderzoek, tonen de kracht en toepasbaarheid van de MatriXmethode aan. Het biedt een waardevolle toevoeging aan het arsenaal van interventies voor sociaal-emotionele problemen, met name voor cliënten die moeite hebben om hun negatieve ervaringen te bespreken.
De methode wordt ook praktisch uitgelegd in een korte video. Bij een hulpvraag en de inzetbaarheid van de MatriXmethode wordt er gefocust op bewuste herinneringen die staan opgeslagen/onthouden in het langetermijngeheugen.
Dit zijn de soorten geheugen van het praktische brein:
Sensorisch geheugen
Werkgeheugen
Langetermijngeheugen
Mentale problemen die in het langetermijngeheugen staan opgeslagen, zoals een onverwerkte emotie, worden verwerkt tot de kale feiten zoals ze hebben plaatsgevonden. Of onjuist onthouden informatie wordt aangepast door de persoon zelf.
Zolang een vervelende situatie of verkeerd woord in het langetermijngeheugen verkeerd staat opgeslagen, blijft de negatieve lading aanwezig. Één voor één wordt door middel van doelgerichte en specifieke vragen het negatief of verkeerd opgeslagen fragment aangepakt. Door de perso0on zelf.
In de video wordt de werking ervan duidelijker uitgelegd bij het handiger onthouden van informatie:
Ze hebben te maken met negatieve fragmenten die in het langetermijngeheugen staan opgeslagen. Als iemand daar last van heeft, moet het beladen fragment of fragmenten uit het langetermijngeheugen worden ontladen en geneutraliseerd in het werkgeheugen. Vervolgens wordt het onbeladen feit vervangen door iets neutraals of positiefs in het langetermijngeheugen.
Een manier om dit op een veilig toepasbare manier aan te pakken, wordt duidelijk in de video:
Waarom een gesprekstechniek en coaching op deze manier maatschappelijke vraagstukken vermindert en voorkomt
De toenemende druk in de maatschappij leidt tot een stijging van het aantal mensen met psychische klachten. Niet voor niets weten veel cliënten niet meer welke hulp effectief is en op korte termijn zorgt voor zichtbare verandering. Ook veel professionals, die een hoge werkdruk ervaren, weten soms niet meer wat te doen en sturen cliënten door of, in het ergste geval, geven ze iemand het stempel onbehandelbaar.
Natuurlijk moet er altijd goed gekeken worden of een cliënt een duidelijke hulpvraag heeft en de hersenen niet dusdanig zijn aangetast waardoor de denkbeeldige processen niet of minder goed werken. Helaas is al jaren belend dat ineffectieve hulp een negatieve invloed heeft op individuen, gezinnen en de samenleving als geheel. De kosten voor maatschappelijke hulpverlening en gemiste arbeidsproductiviteit door psychische problemen zijn enorm. En tijdens de school – en studietijd. Daar heeft Stichting BalansZorg in Leiden een oplossing voor. Ze delen zelf hun ervaringen en resultaten nadat ze nu een oplossing bieden voor cliënten met mentale problemen:
Coaching op basis van de MatriXmethode kan een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen en voorkomen van maatschappelijke vraagstukken op het gebied van mentale gezondheid. Door kinderen, jongeren en volwassenen te helpen de regie te krijgen en te behouden bij hun mentale hulpvraag of hulpvragen, kan de methode een positief effect hebben op het verminderen en voorkomen van psychische problemen:
Effectieve aanpak van diverse sociaal-emotionele problemen: Omdat uit de probleeminhoud gebleven kan worden tijdens coaching gesprekken, is een verbetering van de mentale gezondheid en het algehele welzijn van jongeren al op korte termijn mogelijk.
Preventie van toekomstige problemen: Wanneer jongeren en volwassenen weten hoe de regie te krijgen en te behouden over negatieve herinneren uit het verleden en doemscenario’s in de toekomst, kan de methode verdere psychische problemen voorkomen. Dit bespaart de maatschappij op de lange termijn geld en vermindert de druk op de hulpverlening en zorgsector.
Verhoogde productiviteit: Door de mentale gezondheid van jongeren te verbeteren, kan de methode leiden tot een toename van de productiviteit op school en in de werkplek.
Investeren in de mentale gezondheid van kinderen, jongeren en volwassenen door middel van coaching op basis van de MatriXmethode kan positief uitpakken voor onze samenleving. De methode heeft het potentieel om maatschappelijke vraagstukken op het gebied van mentale gezondheid te verminderen en te voorkomen, met alle positieve gevolgen van dien.
Naast eerder genoemde voordelen, biedt de MatriXmethode nog een aantal unieke kenmerken die haar tot een waardevolle tool maken voor het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken:
Wetenschappelijk onderzoek: De methode is gebaseerd op de nieuwste inzichten uit de neurowetenschap en psychologie en is grondig onderzocht met behulp van practice based evidence onderzoek. En wetenschappelijk literatuuronderzoek.
Oplossingsgericht: De methode gaat uit van de oplossing die de cliënt zelf bedenkt, creëert en toepast door strategieën te gebruiken die past bij de persoon. Zonder adviezen, tips en complexe protocollen die zich vaak vooral richten op iemands gedrag.
Preventief en curatief: De methode zorgt dat cliënten bestaande problemen zelf aanpakken en oplossen en preventief mentale problemen voorkomen met de vaardigheden die ze krijgen.
Door te investeren in deze methode, investeren we in de toekomst van onze samenleving. Dat weten ook andere professionals, die sinds al jarenlang met succes de coachingsinterventie inzetten. Hier een voorbeeld:
Vragen bij cognitieve problemen (zoals een vol hoofd en leerproblemen)
Deze interventie is ook goed toepasbaar bij cognitieve problemen. Zowel bij jongeren als bij volwassen. Ook hier geldt dat iemand gefocust moet zijn om een sessie effectief te laten verlopen. Wel worden er ander soort vragen gesteld bij het aanpakken van een cognitieve hulpvraag.
Net zoals bij emotionele problemen is het belangrijk dat de beleving die iemand ervaart, centraal staat. Hoe is het onthouden, hoe wil je het onthouden en hoe ga jij dat doen?
Is er eerst een vol hoofd, of ontstaat een vol hoofd? “Alles staat door elkaar in mijn hoofd”, “het is zo druk in mijn hoofd”, “mijn hoofd knalt bijna uit elkaar”, zijn veelgehoorde uitspraken bij de volgende hulpvragen:
Vol hoofd
Concentratieproblemen
Gebrek aan focus
Leerproblemen
Dyslexie
Dyscalculie
Informatie niet kunnen onthouden
Problemen met automatiseren
Hoofdpijn
Tinnitus (oorsuizen)
Onverklaarbare tintelingen
Stress
Onzekerheid
Faalangst
Gepest worden
Slaapproblemen
Je kunt vast en zeker nog meer hulpvragen bedenken die hierop lijken. Het gaat er om dat cliënten de regie (terug)krijgen over de eigen leer-en denkprocessen bij deze cognitieve hulpvragen.
Enkele vragen die gesteld worden:
Jouw volle hoofd, hoe werkt het voor jou? En wat zou je willen? Hoe ga je dat doen?
Hoe zou het voor je zijn als je ook informatie denkbeeldig buiten je hoofd kan onthouden?
Welke onderwerpen wil je eerst een plek geven?
Wat kan je maken voor het thema werk of school?
Hoe, waar en waarmee ga je die informatie opslaan, onthouden en terugvinden?
Zoals je ziet wordt de kracht van het visualiseren gebruikt. En dat dat effectief is, weten ze op het Stedelijk Vakcollege in Zutphen. Ze werken met deze interventie op basis van coaching. Ze delen zelf hun ervaringen en resultaten:
Intrinsieke motivatie is een belangrijk uitgangspunt, anders lukt de coaching niet en duren gesprekken onnodig lang. Tijdens dit proces begeleidt de coach de coachee of hulpvrager om zelf de eigen oplossing te bedenken en toe te passen.
Oplossingsgerichte methode waarbij de eigen regie bij een specifieke hulpvraag centraal staat.
Het is krachtig om mensen te laten ervaren dat zelfredzaamheid daadwerkelijk het probleem aanpakt. Oplossingsgericht. En dat begint als mensen de regie (terug)krijgen over hun eigen leer-en denkprocessen.
In de volgende voorbeelden krijg je daar meer inzichten in.
Voorbeeld 1: In het onderwijs
Onderwijsprofessionals voeren vaak gesprekken over leerproblemen en volle hoofden. Zulke hulpvragen uiten zich vooral in het gedrag dat iemand vertoont. In het onderwijs zijn leraren en docenten vooral bezig met kinderen te leren WAT te leren. Er wordt vergeten om kinderen te leren HOE te leren. Informatie moet namelijk niet alleen worden begrepen en gelezen, maar ook worden onthouden en teruggevonden.
Dat begint met de basisinformatie van taal en rekenen. Het alfabet is bijvoorbeeld onmisbaar om woorden te kunnen lezen en op te schrijven. De tafels zijn belangrijk om sommen te maken. Dat is de basis in het onderwijs, zonder dat leerlingen worden overspoeld met leuke plaatjes van kikkertjes, dolfijntjes en allerlei mooie kleurtjes.
Het alfabet is niets meer dan 26 letters. Tijdens een coaching kan je bijvoorbeeld de volgende vragen stellen:
Wat kan je denkbeeldig maken om het alfabet te onthouden en terug te vinden?
Waar ga je de informatie van taal in of op zetten?
Wil je het een kleur geven en zo ja, welke?
Wat is het resultaat? In de video delen enkele onderwijsprofessionals hun ervaringen:
Voorbeeld 2: Jeugdzorg
In de jeugdzorg komen veel jongeren terecht met gedrags- en mentale problemen. Ze zijn de regie over hun eigen hoofd kwijt. Een methodiek die steeds vaker wordt toegepast is een effectieve interventie waarbij de cliënt uit de probleeminhoud blijft. Er wordt niet inhoudelijk doorgevraagd over het probleem zelf, maar wel over de beleving die iemand daarbij ervaart.
Een voorbeeld is een of meer trauma’s of angsten die een gepest kind heeft opgelopen. Die situaties kunnen zo ingrijpend zijn geweest, dat het kind last heeft van slaapproblemen, flashbacks, nachtmerries, huilbuien, angststoornissen of ontwijkingsgedrag. Dat komt doordat de nare gebeurtenissen van de feiten triggers hebben met negatieve ladingen. Natuurlijk moet pesten stoppen, dat is waar iedereen naar streeft. Weet je dat de pester ook problemen heeft die zich in het hoofd afspelen en waar die niet over praat?
Mijn visie op de hulpverlening is heel erg veranderd. Het kan en moet echt anders om goede hulp te bieden. Dit is iets dat gewoon helpt. – Mireille Molenaar, professional in de jeugdzorg
De triggers die de gepeste ervaart zijn de plaatjes van de gebeurtenissen die gepaard gaan met geluid, gevoel, reuk, smaak en/of gedachtes. De nare gebeurtenissen én ook al de doemscenario’s komen zijn latent aanwezig en komen op wanneer er ook maar iets gebeurt wat daarmee te maken heeft. Je kunt je vast voorstellen dat wanneer iemand diverse keren opgewacht is onderweg naar huis door de pester en zijn/haar meelopers dat die angst er steeds is dat het nog een keer gebeurt. Het is slechts één voorbeeld.
Een manier van vragen stellen die de cliënt terug laat gaan naar de gebeurtenis:
Ga eens terug naar die vervelende situatie van toen: heb je daar nog een negatief plaatje, geluid, gevoel, reuk, smaak of gedachte bij?
Wat is de negatieve lading van jouw beleving van het plaatje dat je nog ziet, van 0 tot 10? 10 is het meest vervelend.
Wat wil je met dat specifieke detail op dat plaatje doen wat jij onthouden hebt van wat er toen gebeurde? Wil je er iets bij zetten? iets afhalen?
Wil je de ervaringen en resultaten weten van de jeugdzorgprofessional Mireille Molenaar? Ze werkt al enkele jaren met de methodiek en vertelt graag over haar ervaringen en voorbeelden:
Voorbeeld 3: Zorg (GGZ)
Een ander voorbeeld om een resultaatgericht gesprek te voeren, komt vaak voor in de zorg (GGZ). Bijvoorbeeld door de POH-GGZ, de praktijkondersteuner van de huisarts. Deze begeleidt de cliënt bij het krijgen van zelfregie bij mentale hulpvragen. Dit gebeurt in de meeste gevallen zonder het voorschrijven van medicatie.
Met deze methodiek kan de professional zorgen voor aanzienlijk minder verwijzingen naar de tweedelijnszorg, zoals een psycholoog. Want als uit de probleeminhoud wordt gebleven, kan de cliënt zelf toch zijn of haar hulpvraag aanpakken. Natuurlijk blijven doorverwijzingen belangrijk maar wanneer preventief resultaten kunnen worden geboekt is dat een groot voordeel voor de cliënt zelf.
“Waarom krijg jij wel voor elkaar wat een psychiater niet voor elkaar krijgt? Dat was een reactie van een patiënt die ik heb geholpen” – Saskia Savelsbergh, persoonlijk begeleider GGZ
Een voorbeeld van een gesprek dat de praktijkondersteuner-GGZ voert bij stress, is bijvoorbeeld:
Klopt het dat als een arts een foto van je hersenen maakt, er alleen hersenen op die afdruk staan en geen wirwar aan allerlei informatie en onverwerkte emoties die je zelf ervaart?
Zo ja, zou je rust in het hoofd willen door het volle hoofd op te ruimen (en dus niet leeg te maken) zodat informatie handiger wordt onthouden op jouw eigen manier?
Stel dat je informatie ook buiten je hoofd kan onthouden, zou je dat willen?
“Eerst was ik vooral bezig met het begeleiden en ondersteunen van mensen. Nu zorg ik daadwerkelijk voor oplossingen en positieve verandering. Het geeft veel tevredenheid, waardering en werkplezier” – Adrie van der Wijst, POH-GGZ
Informatie is niet aan de buitenkant zichtbaar, maar toch heeft iemand daar een eigen beleving bij. Met deze interventie is het mogelijk om dankzij verbeeldingskracht de beleving zelf te veranderen.
Wil je weten wat de ervaringen en resultaten zijn in de zorg (GGZ)? De huisarts, POH-GGZ en twee cliënten/patiënten vertellen graag over hoe ze de methode ervaren. En welke resultaten ze hebben behaald:
Voorbeeld 4: Hulpverlening
Ook in de hulpverlening is er weinig tijd, veel werkdruk en -stress. Jongeren vinden het niet altijd fijn om langdurig te moeten praten. De vraag is ook: vertellen ze alles wat ze in hun hoofd hebben? Durven, kunnen, mogen en willen ze dat? Er blijft veel informatie achter… En voor hulpverleners is is het noteren in dossiers van wat ze horen een tijdrovende klus. Ze besteden liever tijd aan het begeleiden van de jongeren zelf zodat die weer verder kunnen. Hoewel het bijhouden van dossiers vaak vereist is, neemt het veel tijd in beslag. Uiteindelijk gaat het erom dat de cliënt geholpen wordt. Niet dat het dossier gevuld wordt met allerlei extra informatie wat vooral over het gedrag gaat en een puzzel vormt met vele puzzelstukjes om het achterliggende probleem of problemen te ontdekken.
Zo is er een voorbeeld van een hulpverlener (ambulancemedewerker) die tijdens zijn vrije dag werd geconfronteerd met een ongeluk. Hij zag een jongen van 24 jaar die door rood reed en frontaal tegen een vrouw van 80 aan botste. Hij zag het met zijn eigen ogen gebeuren. De oudere vrouw was in shock geraakt en de auto was onberijdbaar. Wonderbaarlijk had ook de jonge man niets ernstigs, behalve een kapotte auto en wat schaafwonden.
“Ik ken een hoop behandelingen en ben altijd sceptisch. Nu heb ik eindelijk weer een glimlach op mijn bek” – Professional in de TBS-sector.
Nadat de hulpverlener een ambulance had ingeschakeld, bood hij de oudere vrouw slachtofferhulp aan. Hij had eerder dat jaar de training gevolgd zodat hij sneller hulp kan bieden.
Hij stelde de volgende vragen aan de oudere vrouw:
Als u weer aan die situatie terugdenkt, wat is dan het eerste wat in u op komt?
Stel dat u het naarste in het plaatje (bij een ‘zien’) kan wissen, zou u dat willen? Hoe beleeft u de situatie nu (nadat het plaatje is vervangen door een ander plaatje) van 0 tot 10, waarbij 10 het ergst is?
Met deze manier van vragen stellen wordt er gebruik gemaakt van de verbeeldingskracht. De persoon zelf heeft daar een beleving bij die denkbeeldig kan worden vervangen door een neutrale of zelfs positieve beleving.
Zo is een hulpverlener in de TBS-sector gecoacht omdat hij last had van een vervelende herinnering die nog op zijn netvlies stond. Hij is geholpen met de MatriXmethode om zijn belevingswereld te veranderen. De effectiviteit van dat gesprek deelt hij in de video:
Training volgen?
Resultaten bereik je niet zomaar. Dat doe je samen met je cliënten. Daarvoor heb je kennis en praktische vaardigheden nodig zodat je met vertrouwen anderen kunt helpen. Wanneer je onzeker bent voelen mensen dat meteen en ‘haken’ ze af, geven ze sociaal wenselijke antwoorden en hebben geen zin omdat het toch niet werkt. Dat is waar je zelf tijd en energie in zult steken; vaardiger worden in hetgeen je doet. Zo werkt het met de training MatriXmethode ook. Zet je het vaak in, maak je je vlieguren en zijn er mensen geholpen met de nieuwe handvatten? Dan vertellen ze het door en kun je nog meer mensen begeleiden om eigen issues samen met jou op te ruimen. Naast de theorie ga je vooral praktisch oefenen, met elkaar, met de trainer die feedback geeft om de uitvoering van de interventie te verbeteren. En deze oplossingsgerichte coachingstechniek gun ik andere professionals ook die sneller en effectiever willen werken.
“Je gaat in een halfuurtje dieper met deze methode dan dat een therapeut zal gaan”– Jeltje Rijks, gedragswetenschapper en jeugdzorgwerker
In enkele dagen kan je deze methodiek eigen maken om mensen met mentale praktisch en direct te helpen. De training vindt plaats op locatie of online. Er is een beperkt aantal deelnemende cursisten. Dat biedt veel voordelen. Dankzij de volledige focus en korte lijntjes met de medecursisten en de trainer, maak je de theorie snel eigen. Tijdens en na de training zijn al veel vriendschappen en samenwerkingen ontstaan. De deelnemers komen namelijk met hetzelfde doel: cliënten doelgericht begeleiden om de regie te laten krijgen over hun eigen hoofd.
Heb je interesse in de opleiding of training? Wil je de coachingstechniek eigen maken om op een oplossingsgerichte en snelwerkende manier mensen te helpen? Bekijk eerst de ervaringen van andere professionals die al met de methode werken:
Kort over de oplossingsgerichte methode en kwalitatief, wetenschappelijk onderzoek
In een tijd van toenemende mentale problemen, biedt de MatriXmethode een veelbelovende interventie. Deze oplossingsgerichte en praktische methode, die theoretisch is beschreven door wetenschappelijk onderzoek, pakt de kern van de mentale problematiek aan. Zonder dat iemand langdurig in een traject belandt, over de probleeminhoud moet praten of een vervelende situatie moet herbeleven.
Op het YouTube-kanaal staan veel voorbeelden van coachingsgesprekken, ervaringen en resultaten die laten zien hoe en dat de methode werkt. Nu, na jaren onderzoek, is de MatriXmethode klaar om door te breken bij mentale hulpvragen. Wanneer zet jij de stap?
Als ontwikkelaar van de MatriXmethode geef ik professionals (hbo-niveau) handvatten om cliënten met mentale problemen doelgericht te begeleiden. Zonder dat de probleeminhoud besproken hoeft te worden. Al vanaf het begin in 1991 gun ik iedereen de regie over het eigen hoofd. Wanneer slaan we samen met jou de handen ineen? Ik train je graag.
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00infomatrixmethodenlhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pnginfomatrixmethodenl2024-05-03 14:55:342025-04-03 12:46:19Deze wetenschappelijk onderzochte, oplossingsgerichte methodiek is klaar voor de doorbaak
Een effectieve aanpak bij pesten wordt steeds belangrijker. Want pesten is helaas een alledaags fenomeen dat zowel thuis, op school en ook op de werkvloer diepe sporen kan nalaten bij de gepeste. En het zijn echt niet alleen kinderen die pestgedrag laten zien. De statistieken liegen er niet om:
Gepeste kinderen hebben vaker last van angst, depressie, een laag zelfbeeld en psychosomatische klachten
1 op de 5 werknemers in Nederland is wel eens gepest op het werk.
Pesten op de werkvloer kan leiden tot verminderde productiviteit, stress, burn-out en zelfs arbeidsongeschiktheid.
De impact van pesten is enorm. Gepeste kinderen en volwassenen kampen vaker met angst, depressie, een laag zelfbeeld en zelfs psychosomatische klachten. De gevolgen op de werkvloer zijn net zo ingrijpend: verminderde productiviteit, stress, burn-out en zelfs arbeidsongeschiktheid. Enig idee wat dat kost? Al snel 250 euro per psychisch zieke werknemer.
Maar er is hoop om op een veilige manier pesterijen aan te pakken. In dit artikel gaan we dieper in op een veilige en vernieuwende methode die de kracht heeft om pestgedrag effectief aan te pakken: de MatriXmethode. Het is daarbij belangrijk dat de persoon die wordt gepest de regie krijgt over de pester én de denkprocessen die zich in het hoofd afspelen.
Wat te doen als er gepest wordt??
Zoals je weet is pesten helaas een hardnekkig probleem in onze samenleving. In het bedrijfsleven en in het onderwijs hebben medewerkers dan ook de verantwoordelijkheid om een veilige omgeving te creëren waar pesten geen kans krijgt. Ook al is een pestprotocol een nuttig instrument, er wordt vaak iets belangrijks vergeten. Later in dit artikel ontdek je wat dat precies is.
Een pestprotocol is een document dat scholen gebruiken om pesten aan te pakken, te verminderen of te voorkomen. Het beschrijft wat pesten is, hoe je het herkent, wat je moet doen als je gepest wordt of iemand anders ziet pesten, en welke sancties er zijn voor pestkoppen. Naast deze kernelementen kan het protocol ook aandacht besteden aan preventieve maatregelen, het betrekken van ouders en het bieden van hulp en ondersteuning. Een goed pestprotocol is een dynamisch document dat periodiek geëvalueerd en bijgespijkerd wordt.
Voordat je meer informatie krijgt over het protocol zelf, is het handig om de volgende animatie te bekijken. Sommige gepeste personen willen liever niet over het onderwerp praten vanwege diverse redenen. Wil je ontdekken waarom niet? In de video wordt het uitgelegd:
En wat houdt het anti-pestprotocol in?
Een anti-pestprotocol is een preventieve maatregel die scholen en bedrijven nemen om pesten te voorkomen. Het bevat regels en afspraken over hoe mensen met elkaar omgaan, en wat er gebeurt als die regels overtreden worden. Naast regels en afspraken beschrijft het protocol ook de consequenties van overtreding.
Het anti-pestprotocol zou beter kunnen worden ingericht wanneer de gepeste weet hoe de regie te krijgen over eigen denkprocessen. Dat kan preventief en curatief. Want iedere persoon is anders en ervaart een pesterij op de eigen manier. Het gaat over wat het met je doet. Want pesters zijn vaak onzeker en de gepeste wordt steeds onzekerder. Er is een manier met gerichte vragen waardoor het leed wordt verminderd, zonder dat de persoon inhoudelijk een situatie moet beschrijven of herbeleven. Benieuwd hoe dat precies zit? In de video leg ik het uit voor pesterijen op de werkvloer:
Wat is een voorbeeld van een protocol bij pesterijen?
Een protocol bij pesterijen kan verschillende stappen bevatten, zoals:
Melden: De gepeste leerling of medewerker meldt het pesten aan een vertrouwde volwassene, zoals een leerkracht, mentor of ouder.
Onderzoek: De school of organisatie onderzoekt de melding en praat met de gepeste leerling, de pester(s) en eventuele getuigen. Als de gepeste persoon last heeft, dan is het slim om met de MatriXmethode de juiste vragen te stellen.
Sancties: Er wordt bepaald welke sancties er genomen worden tegen de pester(s). Dit kan een time-out zijn, een schorsing of zelfs verwijdering van school. Tijdens deze stap is het de vraag: waarom pest iemand? Vaak heeft dat te maken met jaloezie of onzekerheid die de pester zelf ervaart.
Hulp: Normaal wordt hulp geboden aan de gepeste leerling om de gevolgen van het pesten te verwerken. Dit proces kan versneld worden als de MatriXmethode in het protocol wordt meegenomen.
Kinderen en volwassenen
Zoals al eerder gezegd, is pesten helaas een veelvoorkomend probleem. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 7 kinderen in Nederland gepest wordt. Pesten kan op verschillende manieren gebeuren, zoals verbaal, fysiek, digitaal of relationeel.
Wanneer kinderen en volwassenen weten hoe ze de regie kunnen krijgen over de pester en de eigen denkprocessen, dan kan veel narigheid worden verminderd. Met name op termijn, want hoe langer een hulptraject duurt of iemand niet om hulp vraagt, hoe groter het probleem kan worden. Met deze vraagtechniek is dat mogelijk.
Het belang van de methode in het basisonderwijs
In het basisonderwijs is het belangrijk om een pestprotocol te hebben. Dit protocol helpt scholen om pesten te signaleren, aan te pakken en te voorkomen. Het protocol zorgt ervoor dat alle betrokkenen weten wat ze moeten doen als er gepest wordt.
Omdat de MatriXmethode een veilige coachingstechniek is die ingezet kan worden om pesten te bestrijden, zal het een waardevolle toevoeging zijn om zulke problemen de baas te worden. De methode helpt kinderen om te leren omgaan met hun emoties, grenzen te stellen en assertief te communiceren.
Zowel kinderen, jongeren en volwassenen zitten vaak niet te wachten op ellenlange gesprekken, maar wel op snelwerkende oplossingen. Net zoals het verminderen van de duur van een traject. Wanneer iemand nu hulp nodig heeft, zal dat mogelijk moeten zijn en niet pas over een paar maanden en gedurende een paar maanden. Ben je dat met mij eens?
Ook voor pesters op de werkvloer
Zoals eerder ook besproken komt pesten helaas ook voor op de werkvloer. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 5 werknemers in Nederland wel eens gepest is op het werk. Pesten op de werkvloer kan leiden tot verminderde productiviteit, stress, burn-out en zelfs arbeidsongeschiktheid.
De MatriXmethode kan ook ingezet worden om pesten op de werkvloer aan te pakken. Het helpt medewerkers om de regie te krijgen over hun emoties en gedachten. Dat hebben bijvoorbeeld deze professionals ook ervaren:
Waarom de eigen regie belangrijk is (met model als voorbeeld)
In de huidige maatschappij waar veel mis gaat, worden veel mensen afhankelijk van anderen gemaakt. Bijvoorbeeld doordat verplichte protocollen moeten worden opgevolgd of dossiers gevuld en bijgehouden moeten worden. Terwijl mensen de eigen regie willen krijgen en zelf willen beslissen wat bij de persoon past. Zonder dat iemand anders daar een overheersende rol bij speelt.
Gebruik de specifieke MatriXvragen, om de eigen regie bij de persoon zelf te laten
De professionals die deze methode toepassen, weten dat als geen ander. Ze leren tijdens de training een oplossingsgerichte gesprekstechniek om in te zetten naast alles dat ze al toepassen. Iedere cliënt heeft ander soort hulpvragen en behoeften. Sommigen willen graag een praatje maken met de begeleidende professional, soms liever niet. Met deze methode zijn langdurige praatsessies niet nodig. Kleine veranderingen in iemands denkproces zorgen voor grote resultaten. Die deel ik later.
Wil je weten wat de eigen regie betekent? En inzichten krijgen in de voorbeelden met het model dat wordt gebruikt? In deze video leg ik het uit:
Er zijn drie modellen die worden gebruikt in het proces bij het krijgen van zelfregie. Die zijn:
MatriXwerkmodel
MatriXemotiemodel
MatriXhoofdopruimmodel
Voor dit artikel worden twee modellen toegelicht: het MatriXwerkmodel en het MatriXemotiemodel.
Het MatriXwerkmodel
Een veelgebruikt model dat te maken heeft met de eigen regie heb ik jaren geleden ontwikkeld. Dat is het MatriXwerkmodel. Met dit model wordt duidelijk hoe de interventie werkt bij mentale hulpvragen.
Daarbij gelden drie fases: het sensorisch geheugen, het werkgeheugen/kortetermijngeheugen en het langetermijngeheugen. De MatriXmethode als interventie wordt toegepast bij psychische problemen die zijn onthouden in het langetermijngeheugen.
Dit model heb ik uitgelegd in een korte video:
MatriXemotiemodel
In de volgende video krijg je inzichten in hoe het MatriXemotiemodel werkt bij angsten, trauma’s en emotionele problemen zoals rouwverwerking en pesten. Door het stellen van specifieke MatriXvragen wordt de emotionele lading van de hulpvraag verminderd en vervangen door een neutrale of zelfs positieve beleving.
In de video ontdek je hoe dit model werkt:
Dus, wat is een effectief pestprotocol of anti-pestprotocol?
De voorbeelden en video’s geven je een duidelijker beeld over hoe pesten aan te pakken is. Helaas zal altijd dit probleem voorkomen, maar gelukkig zijn er werkwijze die dit probleem zowel curatief als preventief aanpakken. Zonder dat inhoudelijk over het pestgedrag gepraat hoeft te worden.
Deze werkvorm is gemakkelijk in te richten in het onderwijs en op de werkvloer, aangezien er weinig woorden nodig zijn om deze veelvoorkomende hulpvraag de kop in te drukken. De MatriXmethode is een veilige coachingstechniek die ingezet kan worden om pesten te bestrijden, net zoals andere mentale problemen (IQ, EQ en psychosomatisch).
http://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.png00infomatrixmethodenlhttp://matrixmethode.nl/wp-content/uploads/2025/04/logo-matrixmethode-300x148-1.pnginfomatrixmethodenl2024-03-08 20:34:472025-10-16 08:54:41Hoe effectief pesterijen thuis, in het onderwijs en op de werkvloer aan te pakken
