Gesprekstechnieken: deze technieken en voorbeelden zijn belangrijk
15 juni 2022 
16 min. leestijd

Gesprekstechnieken: deze technieken en voorbeelden zijn belangrijk

Er bestaan diverse soorten gesprekstechnieken die worden ingezet. Bijvoorbeeld bij mentale hulpvragen zijn er al tientallen die worden toegepast in de zorg, jeugdzorg, het (basis)onderwijs en door coaches.

Wat zijn de verschillen? Welke ervaringen hebben professionals met een oplossingsgerichte coachingsinterventie die wij aanbieden? En welke voorbeelden helpen om een duidelijk beeld te krijgen welke effectief is? In dit artikel krijg je uitleg.

Welke gesprekstechnieken zijn er en hoe en wanneer zijn deze toepasbaar? Krijg inzichten in een snel inzetbare manieren om een gesprek over mentale problemen doelgericht te voeren.

Waarom zijn gesprekstechnieken belangrijk?

Praten met bijvoorbeeld cliënten, patiënten, medewerkers en leerlingen is essentieel om de juiste hulp te bieden. Ook is het belangrijk dat je doelgerichte interventietechnieken toepast om echt tot de kern van de hulpvraag te komen. Het hebben van een goede aansluiting bij je cliënt helpt daarbij. Ook moet er voldoende ruimte zijn om de cliënt aan het woord te laten. Door specifieke, gerichte vragen te stellen is de kans groot dat de coaching effectief is. Onze onderzoeken laten dat ook zien.

Door gesprekken met veilig toepasbare interventietechnieken toe te passen, wordt voorkomen dat iemand met een hulpvraag vroeg of laat een terugval krijgt.

Waarom zijn effectieve gesprekstechnieken belangrijk? Er bestaat veel interventies die worden toegepast. Sommige zijn effectief, sommige minder. Ook kan het zijn dat interventies heftig zijn, vooral als een herbeleving plaatsvindt. Dat wordt niet altijd als prettig ervaren. Door gesprekken met veilig toepasbare interventietechnieken toe te passen, wordt voorkomen dat iemand met een hulpvraag vroeg of laat een terugval krijgt.

Deze gesprekstechnieken zijn er

Een kleine opsomming van gesprekstechnieken die vaak worden gebruikt:

  • beoordelingsgesprek
  • motivatiegesprek
  • coaching gesprek
  • feedbackgesprek
  • sollicitatiegesprek.

Deze soorten van gespreksvoering hebben allemaal een ander soort doel. Omdat wij van het MatriXmethode Instituut vooral te maken hebben met gesprekken over blokkades en belemmeringen, zullen we inhoudelijk niet teveel ingaan op deze gesprekstechnieken. Wel is het mogelijk om per soort gesprek inzichtelijk te maken hoe deze interventietechniek toegepast wordt.

In de volgende voorbeelden krijg je een helder beeld van gesprekstechnieken die vaak worden ingezet. Ook zie je in welk opzicht de MatriXmethode als coachingsinterventie bijdraagt om mentale blokkades en belemmeringen aan te pakken. Zowel preventief als curatief.

Welke gesprekstechniek je toepast is afhankelijk van de hulpvraag, de persoon die hulp wilt en de situatie. Ook een combinatie is mogelijk, mits het doel van het gesprek wordt bereikt.

Voorbeelden van effectieve gesprekstechnieken

Een effectieve gesprekstechniek valt of staat op basis van verschillende redenen. Vaak gaat een coaching mis omdat:

  • Er geen aansluiting bij de cliënt is
  • Er geen specifieke hulpvraag is
  • De cliënt geen vertrouwen heeft in de professional
  • Gesprekken lang duren doordat niet tot de kern wordt gekomen
  • Sociaal-wenselijke antwoorden een rol spelen
  • De oorzaak van het probleem liever niet wordt besproken door de hulpvrager
  • Er afleiding is en daardoor geen focus

Hoe kan je deze problemen voorkomen en een gesprekstechniek toepassen die wel leidt tot een succesvolle coaching? In onderstaande video krijg je diverse voorbeelden en ervaringen van professionals en cliënten. Zij maken gebruik van de oplossingsgerichte coachingsinterventie bij mentale blokkades en belemmeringen:

Voorbeeld: Beoordelingsgesprek

Een medewerker heeft een beoordelingsgesprek met de leidinggevende. Hoewel het gesprek nog niet is gestart, kan je al wel een voorstelling hebben gemaakt wat de leidinggevende kan zeggen en hoe hij/zij kan reageren. Dat kan iets positiefs of negatiefs zijn.

Als het negatief is, heb je daar nu al een beleving bij: je hoort stemmen in je hoofd waarbij wordt gezegd dat je jouw werk niet goed uitvoert. Je hebt nu al een doemscenario bedacht. Toch is het mogelijk dat tijdens het daadwerkelijke gesprek deze negatieve woorden niet worden gezegd. De leidinggevende kan heel tevreden over je zijn. Al die ophef door de gedachten in het hoofd was dus niet nodig.

beoordelingsgesprek

Voorbeeld: Motivatiegesprek

Een motiverend gesprek is in principe positief. Het kan zijn dat je een teamsport beoefent en voorafgaand de wedstrijd met de trainer contact hebt over jouw rol in het veld. De vorige keer was de trainer misschien niet tevreden over jouw functioneren. Nu wil hij er alles aan doen om je een goede wedstrijd te laten spelen. Hij geeft je tips en advies om te presteren.

Toch vergeten trainers (en veel andere professionals) vaak om de ander een voorstelling te laten maken van het functioneren in de wedstrijd. Door een positieve voorstelling te maken door de persoon zelf wordt daardoor een goed gevoel en zelfvertrouwen gecreëerd.

Door het stellen van de juiste vragen en het toepassen van de juiste gesprekstechniek, kan de persoon zelf de baas worden over zijn eigen hoofd. Dat bevordert de individuele prestatie tijdens de wedstrijd.

motivatiegesprek

Voorbeeld: coaching gesprek

Een coachingsgesprek wordt vaak gevoerd om iemand te helpen bij bijvoorbeeld psychische problemen. Denk aan een angst, trauma, negatief zelfbeeld, rouw, stress of onverklaarbare (pijn)klacht zoals tinnitus. Met gerichte vragen wordt dan een oplossing gevonden door de persoon zelf die last heeft van het mentale probleem.

Met de MatriXmethode ontdekt en past de persoon zelf de eigen oplossing toe. Daarbij is het niet nodig dat over de probleeminhoud gepraat wordt. Dat maakt het veilig voor de cliënt en effectief, want de persoon kan zelf heel diep gaan in zijn eigen hoofd.

Bij ander soort coachingsgesprekken duurt het vaak langer en is ingrijpend, omdat over de probleeminhoud gesproken moet worden. Sociaal-wenselijke antwoorden maken een coaching moeilijker. Daardoor blijft het probleem in het hoofd van de hulpvrager aanwezig.

coaching gesprek

Voorbeeld: feedbackgesprek

Het geven en krijgen van feedback kan positief of negatief zijn. Bij positieve feedback geef je de persoon een compliment en tips om het de volgende keer wellicht nog beter te doen. Als je iemand feedback wilt geven, heeft dat altijd een doel. Vaak wil je iemand beter laten presteren.

Bij negatieve feedback wordt de nadruk gelegd op een negatieve waarneming. Het is daarbij goed om te beginnen in een gesprek met positieve feedback (+), vervolgens het negatieve gedeelte te bespreken (-) en daarna een positieve aanbeveling te doen (++). Dat wordt ook wel de sandwichfeedback genoemd (een NLP-techniek).

feedbackgesprek

Voorbeeld: sollicitatiegesprek

Veel jongeren en volwassen krijgen te maken met een sollicitatiegesprek. Dat kan spannend zijn, maar ook leuk. Als een functie te hoog gegrepen is, kan een gesprek teleurstellend eindigen. Als de leidinggevende, HR-manager of directeur enthousiast is, dan kan het gesprek positief uitpakken.

Van te voren kan een potentiële kandidaat voor een functie al allerlei scenario's hebben bedacht over hoe het gesprek mogelijk zou verlopen. Als je onzeker bent, dan sta je er vaak negatief in. Als je zelfverzekerd bent, dan ben je gemotiveerd en is de kans groter dat het een succesvol gesprek wordt.

Wat helpend kan zijn is om een positieve voorstelling te maken, ook als je twijfels hebt. Negativiteit weegt vaak zwaarder dan positiviteit. Een gesprek zal nooit precies gaan zoals je het al hebt bedacht in het hoofd. Het is dus zonde van de tijd en energie om met een negatieve gedachte het gesprek in te gaan. Dan wordt het inderdaad vaak niets.

sollicitatiegesprek

Voordelen van de MatriXmethode als gesprekstechniek

Er zijn diverse manieren om een goed gesprek te voeren met cliënten, leerlingen, patiënten of medewerkers. Toch zijn niet alle gesprekstechnieken of coachingsinterventies geschikt. Het uiteindelijke resultaat is afhankelijk welke, hoe en wanneer een bepaalde interventie wordt toegepast. De MatriXmethode is één van de interventies die steeds vaker wordt toegepast.

Enkele voordelen van de tussenkomst zijn:

  • De probleeminhoud blijft privé (veilig voor de cliënt en voor de professional)
  • De hulpvrager komt zelf direct tot de kern van het probleem
  • Het probleem wordt beschouwd (er vindt geen herbeleving of afleiding plaats)
  • Vaak is de hulpvrager binnen één tot drie sessies van de specifieke hulpvraag af
  • De interventie werkt bij cognitieve, emotionele en onverklaarbare (pijn)klachten
  • Coachingsgesprekken worden leuker en je krijgt sneller effect
  • Je voorkomt dat trajecten en gesprekken vastlopen

Wil je weten wat deze gesprekstechniek inhoudt? In de video krijg je uitleg:

Zorg (GGZ)

In de zorg hebben patiënten (en cliënten) gesprekken met de zorgverlener. Als het gesprek gaat over een mentaal probleem, dan zijn minder woorden vaak effectiever dan langdurige coachingsgesprekken. Een POH-GGZ die dat heeft ontdekt is Paula Bakker. Ze is een praktijkondersteuner van de huisarts (POH-GGZ) en past diverse soorten gesprekstechnieken toe. De MatriXmethode bijvoorbeeld ook.

Ze deelt zelf haar ervaringen en resultaten van haar sessies:

Basisonderwijs

In het onderwijs wordt veel gepraat met leerlingen, studenten en ouders. Een veelvoorkomend probleem in het basisinformaties is dat leerproblemen vaak ontstaan doordat iemand taal en rekenen niet hebben geautomatiseerd. De belangrijke basinformatie is dan niet aangeleerd. Het alfabet en de tafels bijvoorbeeld.

Toch is deze basisinformatie essentieel om taal- en rekenproblemen op te lossen en te voorkomen. Veel scholen zijn daar vaak niet mee bezig. Ze leren kinderen wel WAT ze moeten leren, maar niet HOE ze al die informatie (handiger) kunnen opslaan, onthouden en terugvinden.

In een gesprek met een onderwijsprofessional wordt duidelijk waarom de deze manier van lesgeven een gemiste kans is. En waarom er jaarlijks veel kinderen uitvallen op school, het verkeerde pad op gaan en niet gebruik maken van hun kwaliteiten. Krijg inzichten in de ervaringen en oplossingen:

Jeugdzorg

Al jaren is er een hoge werkdruk en een gebrek aan personeel in de jeugdzorg. Het lijkt erop dat dit in de aankomende jaren niet minder wordt. De jeugdzorgwerker kan wel hulp bieden, maar de jongeren zullen zelf de baas moeten worden over hun eigen hoofd. Het ontbreekt de jeugdzorgprofessional aan kennis en vaardigheden om de juiste vragen te stellen. Daarmee weet de cliënt niet hoe hij op zijn eigen manier de hulpvraag kan aanpakken.

Waarom lijkt deze oplossing simpel (en logisch), terwijl huidige interventies vaak moeilijk verlopen en lang duren? Het hoeft niet moeilijk te zijn als interventietechnieken worden gebruikt die werken. Dat weten deze twee jeugdwerkers ook. Jeltje Rijks is werkzaam als jongerencoach en Willianne Verhoog is maatschappelijk werker. Beiden passen nu een oplossingsgerichte gesprekstechniek toe:

Hulpverlening

Werken in de hulpverlening is enorm nodig. Helaas is het vaak heftig en ingrijpend. Traumatische gebeurtenissen, rouwverwerking en angsten komen vaak voor. Ze kunnen ontstaan in een milliseconde. Als niet op tijd de juiste hulp wordt geboden, kan het probleem langdurig aanblijven. Gesprekstechnieken worden op basis van het protocol ingezet, vaak die evidence-based zijn. Dat is verplicht, hoewel deze niet altijd zorgen voor positieve resultaten op langere termijn. Dat is bijvoorbeeld te zien aan het psychisch ziekteverzuim bij de politie.

Gelukkig zien steeds meer hulpverleners de toegevoegde waarde van deze veilig toepasbare interventie. Ze vinden het fijn dat in een kortdurend gesprek positieve resultaten zichtbaar zijn. Met de MatiXmethode heeft deze hulpverlener de regie gekregen over zijn eigen hoofd:

Groepsgesprek: wel of niet doen?

Een gesprekstechniek toepassen tijdens een groepsgesprek is mogelijk, maar is niet altijd succesvol. Het is belangrijk dat de persoon met een mentale hulpvraag volledig gefocust is op zijn eigen denkprocessen. Afleiding is vaak de reden dat een coachingssessie niet lukt. Tijdens een groepsgesprek zijn meerdere personen aan het woord. Het doel van het gesprek komt daardoor niet volledig tot zijn recht. Op langere termijn kan iemand weer terugvallen op oude gewoonten.

Tijdens een coaching met de MatriXmethode worden er geen groepsgesprekken gevoerd. Het is een 1-op-1-sessie. De cliënt heeft dan volledige focus. Hij of zij gaat zelf - op zijn eigen manier - aan de gang met zijn mentale hulpvraag. Daarmee krijgt hij de regie over het eigen hoofd.

Resultaten

Er zijn verschillende onderzoeken en onderzoeksresultaten gemeten die laten zien dat de interventie werkt. Wetenschappelijk onderzoek is in ontwikkeling en zal meer duidelijkheid bieden. Maar tot nu toe zijn de resultaten hoopgevend, gezien de effectiviteit van de interventie tijdens het groeitraject.

Onder andere deze resultaten zijn bekend:

Klachten MatriXmethode


Ook is tijdens dit traject een vraag hoe lang iemand al last had. Want sommige cliënten wachten soms vele maanden tot jaren voordat ze professionele hulp zoeken. Een reden kan zijn dat iemand liever niet over het probleem praat, of niet erover mag, durft of kan praten.

Terwijl als iemand de regie krijgen over het eigen hoofd, kan het probleem direct aangepakt worden. Zonder dat over de probleeminhoud gepraat hoeft te worden. Dat is vaak wat bij veel andere interventietechnieken en methodieken wel gedaan wordt.

Effectiviteit MatriXmethodeOok is gemeten hoe zwaar het probleem is die iemand ervaart. Een trauma of seksueel misbruik kan bijvoorbeeld een hele grote impact hebben gehad op iemand leven:

Effectiviteit MatriXmethode

Tot slot is gemeten hoe effectief de MatriXmethode is geweest tijdens en na de coaching. Want het doel is dat de persoon met de hulpvraag de baas wordt over zijn eigen hoofd. En dat deze interventie effectief is, wordt duidelijk met de laatste meting:

Onderzoek effectiviteit MatriXmethodeUiteraard zijn bovenstaande onderzoeksresultaten waardevol. Maar wat ook waardevol is, is als anderen zelf over de interventie en hun successen vertellen. Die ervaringen laten zien dat de toepasbaarheid van de interventie daadwerkelijk doeltreffend is:

Conclusie: deze gesprekstechnieken en voorbeelden zijn belangrijk

Het is afhankelijk van de hulpvraag welke gesprekstechnieken worden ingezet. Bij mentale problemen kunnen verschillende coachingsvaardigheden worden gebruikt om positieve resultaten te behalen. Niet iedere interventie zorgt in korte tijd voor blijvende resultaten. De MatriXmethode vaak wel.

Het is afhankelijk van de hulpvraag en de professional welke aanpak wordt toegepast. Er zijn goede ervaringen van professionals die werken in de zorg, hulpverlening, jeugdzorg en het onderwijs. Ze zien de toegevoegde waarde van de methode als kortdurende en doelgerichte gesprekstechniek.

------------
Stel je voor dat je een gesprekstechniek beheerst die direct de onderliggende oorzaak van het probleem aanpakt. Zonder dat jouw hoofd vol raakt doordat je steeds andermans probleemverhaal aanhoort. Zou dat jouw werk effectiever en prettiger maken? Met deze unieke, breed toepasbare interventie krijg je direct blijvend resultaat. Ook online of telefonisch.

Ook interessant:

Al sinds de ontwikkeling van mijn MatriXmethode vanaf in 1991 gun ik iedereen de regie over het eigen hoofd. Als bedenker, spreker, auteur en trainer heb ik een oplossingsgerichte coachingsinterventie ontwikkeld. Daarmee zie je binnen één tot drie sessies per hulpvraag een blije cliënt, zonder dat de onderliggende probleeminhoud besproken hoeft te worden. Met de duizenden professionals die mijn methodiek inzetten, maken zij nu het verschil in hun werk. Zie jij ook de meerwaarde? Ik train je graag.
Reactie plaatsen

MEER WETEN?

Wil je effectieve gesprekken en het verschil maken?

Ontvang kosteloos een download in je mailbox en voorkom moeizame, ineffectieve gesprekken met je cliënt.

Krijg effectieve resultaten door met gerichte vragen direct tot de kern van de hulpvraag te komen. Deze unieke en veilig toepasbare methode bevrijdt jou en je cliënt van gesprekken die gaan over de probleeminhoud.

Downloads MatriXmethode