Wanneer wordt jeugdzorg ingeschakeld? Eigenlijk als het al te laat is...
28 mei 2021 
9 min. leestijd

Wanneer wordt jeugdzorg ingeschakeld? Eigenlijk als het al te laat is...

Krantenkoppen staan er vol van: er moet meer geïnvesteerd worden in de jeugdzorg. Het klopt dat het al jarenlang een probleem is, maar met meer geld wordt het probleem niet volledig opgelost. Want wanneer jeugdzorg wordt ingeschakeld, raakt een kind of jongere vaak de regie over het eigen hoofd kwijt. En daar zit juist het probleem én de eigen oplossing.

Problemen in de jeugdzorg preventief voorkomen is beter dan curatief brandjes blussen

In dit artikel krijg je inzichten in de oorzaak én een bijzonder makkelijke manier om de problematiek in de jeugdzorg aan te pakken. Zonder dat kinderen en jongeren afhankelijk hoeven te worden van het huidige, complexe systeem.

wanneer wordt jeugdzorg ingeschakeld

Jarenlang heb ik geprobeerd om het onderwijs wakker te schudden. Waarom? Omdat het mogelijk is dat veel problemen op latere leeftijd – dus wanneer iemand in de jeugdzorg terechtkomt – worden voorkomen. Dat kunnen kinderen/jongeren doen als ze begrijpen hoe ze cognitieve en emotionele problemen op hun eigen manier kunnen oplossen. Problemen in de jeugdzorg preventief voorkomen is beter dan curatief brandjes blussen (voorkomen is beter dan genezen).

Vele professionals zien de toegevoegde waarde, maar het systeem moet ermee werken. Dan pas worden er de juiste stappen gezet. Want nog te vaak wordt jeugdzorg ingeschakeld als het al te laat is. Iemand met een mentaal of psychisch probleem blijft er onnodig lang mee zitten.

Wat is een oplossing? Door kinderen de leren hoe ze zelf de regie (weer) krijgen over hun eigen hoofd. Dan zijn dure, langdurige ‘oplossingen’ niet nodig die op dit moment gaande zijn. En waardoor veel kinderen afhankelijk worden van wachtlijsten en praten over het probleem.

Jeugdzorg inschakelen wanneer het al te laat is

Angsten, depressies en trauma’s. Veel kinderen hebben er last van. Natuurlijk heeft ook dat een oorzaak. Al op school ontstaan de eerste problemen. Een leerling heeft bijvoorbeeld dyslexie of ADHD. Eerlijk gezegd vind ik dat er te snel iemand een stempel krijgt. Een kind dat niet het alfabet op de juiste manier schrijft, heeft vaak de basisinformatie van taal niet goed geautomatiseerd. Want als kinderen in de jeugd deze basisinformatie niet goed onthouden en opslaan, ontstaan eerder leer- en gedragsproblemen.

Helaas wordt pas te laat aan de bel getrokken, bijvoorbeeld wanneer jongeren ongewenst gedrag vertonen. Dat zijn problemen die zichtbaar zijn aan de buitenkant, zoals:

  • Kort lontje
  • Huilbuien
  • Paniekaanvallen
  • Gebruik van medicijnen/drugs
  • Pestgedrag

Dat zijn allemaal gevolgen die mensen aan de buitenkant waarnemen. Maar de oorzaak van het gedrag, het echte probleem, staat in het hoofd van het kind. Daar wordt helaas te weinig nadruk op gelegd. Dat is jammer want daardoor duren trajecten lang, ontstaan er wachtlijsten en problemen zoals faalangst en een negatief zelfbeeld. Kinderen en jongeren worden afhankelijk van het systeem en zijn de regie over hun eigen hoofd kwijt.

Een kind krijgt te snel een stempel door het vertoonde gedrag. Maar het echte probleem zit in het hoofd van het kind.

Veel problemen kunnen worden voorkomen. Bijvoorbeeld door op school kinderen te leren HOE te leren in plaats van WAT te leren. Door mijn tientallen jaren ontwikkeling en vele honderden coachings weet ik dat. Ook spreek ik professionals die dit erkennen. Vaak wordt pas aan de bel getrokken als de gevolgen zich opstapelen. Dat is jammer voor het kind, maar ook voor de hulpverlener. Want als de juiste hulp niet beschikbaar is, stapelen problemen zich op.

wanneer wordt jeugdzorg ingeschakeld

Beschikbare hulp voor jeugdproblematiek

Natuurlijk zeg ik niet dat mensen in de jeugdzorg slecht werk doen. Juist het tegendeel: ze doen bijzonder waardevol werk. Maar wel kan hun werk sneller, effectiever en leuker worden als niet zij, maar juist het kind aan het werk wordt gezet. Als iemand last heeft van een angst, trauma, depressie of onverwerkte emotie, dan is de enige die dat kan oplossen het kind zelf. De jeugdzorgwerker of begeleider kan wel helpen, maar de cliënt moet het zelf doen.

Op dit moment blijft iemand vaak met een cognitief of emotioneel probleem zitten als niet de juiste hulp wordt ingezet. Praten is geen oplossing, maar meer een tijdelijke verlichting. Daar komt bij dat veel jongeren liever niet over hun problemen willen praten. Ook al pas je diverse soorten gesprekstechnieken toe, het kind blijft met het probleem zitten als het niet de eigen oplossing bedenkt en toepast.

Werken in de jeugdzorg kan sneller, effectiever en leuker worden als niet de professional, maar juist het kind aan het werk wordt gezet.

Welke hulp is dan wel effectief? Door de cliënt te helpen om weer de regie te krijgen over het eigen hoofd. Zonder afhankelijk te worden van wachtlijsten, complexe protocollen en langdurige gesprekken. En dat dit effectief is, zien ook de medewerkers op een middelbare school in Zutphen:

Cognitieve en emotionele problemen

Deze interventie op basis van coaching is toepasbaar bij zowel cognitieve als emotionele problemen. Ik leg beide kort uit.

  • Cognitieve hulpvragen

Kinderen die moeilijk op school meekomen, hebben vaak een vol hoofd. Informatie kan dan niet handig worden onthouden, het alfabet staat door elkaar of de tafels zijn niet gememoriseerd. Deze soorten problemen kunnen worden opgelost als kinderen begrijpen HOE ze kunnen leren en niet alleen WAT ze moeten leren.

Daarbij zijn drie stappen essentieel:

  1. Stap 1: Clusteren
  2. Stap 2: Inrichten
  3. Stap 3: Memoriseren

Als één van deze stappen niet wordt gezet, dan is een sessie minder effectief. De (jonge) cliënt moet de focus hebben om de hulpvraag op deze manier aan te pakken. Als er een opluchting en een glimlach verschijnt, dan weet je dat de sessie geslaagd is. En vooral als je enkele weken later hoort: “Eigenlijk heb ik in enkele sessies meer geleerd dan twee jaar op school”.

  • Emotionele hulpvragen

Konden hulpverleners maar in de hoofden kijken van cliënten, dat zou veel tijd schelen. Natuurlijk kun je een MRI scan maken om een hoofd te analyseren, maar die geeft niet weer wat er werkelijk in ons praktische brein gebeurt. Daar zitten persoonlijke, emotionele blokkades opgeborgen waar niemand iets van mag of hoeft te weten.

Die beladen, negatieve fragmenten zijn ooit ontstaan in een enkele milliseconden. Een trauma is namelijk een specifiek fragment van een heftige gebeurtenis. Een andere situatie is een ander trauma. Het is daarnaast onmogelijk om tot in detail te vertellen wat er gebeurd is. Bovendien laten we de ergste details liever achterwege.

Bij emotionele problemen worden drie stappen gezet:

  1. Stap 1: Ontladen
  2. Stap 2: Neutraliseren
  3. Stap 3: Vervangen

De oplossing zit in het hoofd

Alleen het kind of jongere zelf weet wat zich daadwerkelijk in zijn hoofd afspeelt. En daar zit ook de eigen oplossing. Alleen de weg daarnaartoe weet de cliënt vaak niet. Daarom is het belangrijk om als professional in de jeugdzorg, zorg (GGZ) of het onderwijs de kennis en vaardigheden te hebben om kinderen weer de regie te laten krijgen over hun eigen hoofd.

Alleen de persoon zelf weet wat er daadwerkelijk in zijn hoofd zich afspeelt.

Door een specifieke manier van vragenstellen, kan iemand zijn eigen herinnering succesvol aanpakken. Deze interventie is natuurlijk niet zomaar ontstaan; tientallen jaren zijn vooraf gegaan om deze nu zo specifiek en doelgericht te maken. De kracht van de verbeelding speelt daarbij een grote rol. De cliënt heeft zelf het probleem en kan het dus ook zelf oplossen. Het hulpmiddel daarbij is de MatriXmethode.

Veilig methode: de inhoud is niet relevant

Met de MatriXmethode hoeven nare herinneringen niet verteld te worden en er is geen heftige herbeleving. Om mentale problemen op te lossen, is het niet nodig om naar de inhoud van het probleem te gaan. Dat is maar beter ook want veel jongeren willen, durven, mogen of kunnen niet praten over de oorzaak van het probleem.

Ik heb professionals laten ervaren hoe de MatriXmethode werkt. Op mijn kanalen en op de website vind deel ik diverse coachings. Zonder dat iemand het probleem hoeft te vertellen, worden zelf de negatieve details vervangen door neutrale details. Daardoor speelt een specifiek probleem geen rol meer in het hoofd. Heftige feiten worden onbeladen feiten. Negatief of verkeerd opgeslagen informatie wordt simpel en overzichtelijk opgeslagen.

Kinderen willen, kunnen, mogen of durven niet praten over het probleem. Gelukkig hoeft dat ook niet met de MatriXmethode

Onderzoeken (+video)

Veel mensen en instanties vragen om interventies die ‘evidence based’ zijn. Hoewel dat een langdurig proces is, kunnen we wel ervaringen delen die ‘practice based evidence’ zijn. Op het internet zijn er tientallen video’s te zien over het effect van deze methode. Ook de ervaringen van cliënten en professionals tonen aan dat vaak binnen één tot drie sessies een specifiek probleem is opgelost.

Professionals in de jeugdzorg en hulpverlening, die zijn gestart met de training, delen hun ervaringen met de MatriXmethode:

Zelf toepassen?

Wil je jouw werk in de jeugdzorg en hulpverlening leuker maken? Zodat je cliënten in minder dan drie gesprekken weer verder kan? En cognitieve of emotionele problemen sneller worden opgelost? Pas de MatriXmethode zodat je cliënt weer de regie krijgt over zijn eigen hoofd. En daarvoor problemen in de jeugdzorg en de toekomst voorkomen worden.

Wanneer jeugdzorg wordt ingeschakeld worden veel kinderen en jongeren afhankelijk van vele praatsessies en trajecten. Voorkom dat hun problemen verergeren met een kortdurende, doelgerichte interventie. Mentale en psychische problemen zijn veilig bij de MatriXmethode, omdat het verhaal niet verteld hoeft te worden.

———–

Ben je een professional en wil je het verschil maken? De MatriXmethode biedt een kortdurende, veilige en doelgerichte coachingsinterventie. Uit onderzoek en ervaringen blijkt dat cliënten vaak binnen één tot drie sessies van hun hulpvraag af zijn.

Ook interessant:

Al sinds de ontwikkeling van mijn MatriXmethode vanaf in 1991 gun ik iedereen de regie over het eigen hoofd. Als ontwikkelaar, spreker, auteur en trainer weet ik waarom zelfregie de basis is van een leven zonder complexe protocollen, het bijhouden van dossiers en langdurige gesprekken over de onderliggende oorzaak. Daarom willen professionals hun cliënten kortdurend, veilig en doelgericht helpen met hun mentale klachten. Zie jij ook de meerwaarde? Ik train je graag.
Reactie plaatsen

MEER WETEN?

Wil je je gesprekken effectiever maken?

Ontvang kosteloos één van de digitale boeken in je mailbox. Je weet hoe je jouw cliënt doeltreffender kunt helpen. Zonder langdurige, inefficiënte gesprekken en te worden belast met de probleemverhalen van je hulpvrager.
Downloads MatriXmethode