Traumatische ervaring: voorbeelden uit de praktijk

Traumatische ervaring: voorbeelden uit de praktijk

Het leven kan behoorlijk worden ontregeld als iemand een traumatische ervaring heeft meegemaakt. Zo zijn slapeloze nachten en zelfs depressie voorbeelden van gevolgen waar niemand op zit te wachten, maar helaas wel vaak voorkomen.

De afgelopen jaren zijn veel cliënten geholpen met hun trauma's dankzij een kortdurende coachingstechniek. Een oplossing voor zulke soort mentale of psychische klachten lijkt vaak tijdrovend en complex, terwijl dat niet het geval hoeft te zijn. Want als de cliënt, de persoon met het trauma, weet hoe hij of zij het kan verwerken, dan hoeft de oplossing niet moeilijk te zijn.

Traumatische ervaring: het ontstaan

Een traumatische gebeurtenis ontstaat in een milliseconde. Een trauma is namelijk altijd één specifiek onthouden fragment van een heftige, ingrijpende gebeurtenis. Als je terugdenkt aan het trauma, dan is niet alles van die situatie vervelend, maar wel datgene dat is onthouden. Zometeen deel ik enkele voorbeelden van cliënten, inclusief video's.

Denk bijvoorbeeld eens aan een getraumatiseerde ervaring in je leven (als je die hebt meegemaakt). Je weet waarschijnlijk nog precies waar het was, wat er gebeurde en wie erbij was. Ook het naarste van die gebeurtenis staat nog op het netvlies opgeslagen. Dat kan een vervelend geluid zijn dat je hoorde of een heftig plaatje dat nu nog ziet als je eraan denkt. Die onthouden fragmenten zijn gebeurd in een milliseconde en toch jaren later nog aanwezig in het langetermijngeheugen. Het heeft impact gemaakt.

Gebeurtenis uit de praktijk

Helaas ontstaan in de hele wereld dagelijks nieuwe getraumatiseerde personen, jong en oud. Deze vervelende, heftige ervaringen kan iemand jarenlang met zich meedragen. Een auto-ongeluk bijvoorbeeld is zo'n onverwachte, heftige ervaring dat ontstaat in een milliseconde.

Zo heeft ook Lisette Gastel, die werkt met mijn interventietechniek, iemand geholpen die last had van een trauma. Haar ervaring met de cliënt wil ze graag delen:

“Bij toeval ontmoet ik hem. Een oudere man, zittend op een bankje in de binnenstad, terwijl ik de hond uitlaat. Aan de buitenkant zie je niet dat iemand last heeft van PTSS of een angst/trauma en daarbij hulp nodig heeft. Waarschijnlijk de hond ook niet, die de man besnuffelt. We raken aan de praat. Als echte Woerdenaar weet hij veel te vertellen over de binnenstad. Al pratend komen we op de oorlog. Hij weet er nog veel van, tot in detail.”

traumatische ervaring voorbeelden

“Deze oudere man met zijn trillende handen, rustige blik en krachtige stem, boeit mij. Door zijn kennis over Woerden, door de vele details uit de oorlog die hij zich herinnert én door iets wat hij maar blijft herhalen: het beeld dat hij op zijn netvlies heeft van de Duitse soldaten die door de binnenstad marcheren. Ik denk aan PTSS, maar hij zegt daar niks over.”

Hulp bij trauma en PTSS

Lisette vervolgt haar verhaal:

“Dat plaatje met Duitse soldaten achtervolgt hem al jaren, al realiseer ik me dat zijn herinnering enigszins is vervormd door alle jaren heen. Ik vraag hem hoe dit voor hem is. Daar geeft hij snel een concreet antwoord op: vreselijk. Ik vraag hem of hij er vanaf zou willen, waarop hij mij verbaasd aankijkt en begint te grinniken. Hij verklaart me nog net niet voor gek.”

Bij iedere vorm van PTSS, angst of trauma zit de hulp in het hoofd van de persoon zelf.

Tijdens de interventie

“Ik vraag hem wat het krachtigste detail van het beeld is. Dit weet hij. Als ik hem vraag wat hij met dit detail wil doen zegt hij resoluut: verbranden. Ik stel hem voor om zich voor te stellen dat hij dit detail eruit knipt en verbrandt. Hij vraagt me of ik echt denk dat dit werkt, dat moderne gedoe. “Zeker weten…” Hij doet wat ik vraag, waarna hij het krachtige detail vervangt door een prettig detail; het plaatje moet tenslotte wel een kloppend plaatje blijven. Hierna maakt hij het plaatje nog wat mooier.

Als we verder babbelen blijkt het geluid van de laarzen hem ook dwars te zitten. Hij zet het geluid uit en vervangt de laarzen door balletschoenen. Aan balletschoenen bewaart hij goede herinneringen: zijn vrouw heeft gedanst. Als ik hem even later vraag hoe het is met zijn herinnering aan de soldaten die door de stad marcheren moet hij lachen en zegt: “Ze zien er echt belachelijk uit.”

De lading kwijt

“Ik ben blij dat mijn hond even aan de man snuffelde. Ik gun deze bevlogen man dat hij nu alle andere, vast mooiere herinneringen uit zijn rijke leven, kan herbeleven. Zonder dat die ene nare herinnering steeds terugkomt. Ik ben dankbaar dat ik hem heb kunnen helpen.”

Deze ervaring van Lisette is één van de dagelijkse situaties worden aangepakt met de MatriXmethode. Door doelgericht de juiste vragen te stellen, verandert de persoon zelf zijn of haar innerlijke beleving. Daardoor wordt het trauma (of ander mentaal/psychisch probleem) ontladen, geneutraliseerd en vervangen.

Feit blijven wat ze zijn. Maar belevenissen kan je neutraliseren.

Lisette Gastel, trainer en coach bij Age Aliter

De kracht van de verbeelding

Er zijn diverse ervaringen waarbij je ziet hoe deze interventie werkt bij traumatische gebeurtenissen. We weten namelijk dat het voor heel veel mensen werkt, zonder dat iemand lang in een traject hoeft te zitten of afhankelijk wordt van het systeem.

Want hoe mooi is het als de cliënt zelf de eigen oplossing bedenkt en toepast? En niet afhankelijk hoeft te zijn van de langdurige wachtlijst of verwijzing naar een psycholoog? En waarbij het verhaal niet gedeeld hoeft te worden?

Daarom gunnen we iedereen de regie over het eigen hoofd. Iemand die een mentale of psychische hulpvraag heeft, wil snel en goed geholpen worden. Langdurig praten en wachtlijsten helpen dan vaak niet. Wat in veel gevallen wél helpt, is om gebruik te maken van de kracht van de verbeelding en het praktische brein.

Ook de volgende vrouw had al eerder goede hulp moeten krijgen, zonder dat ze ermee ‘moest leren leven':

Eigen leer/denkproces

Diep op de inhoud ingaan is juist niet de bedoeling, want dan gaat die inhoud de hoofdrol spelen. Als de behandelaar ingaat op de beschadiging in de basis bij de cliënt, versterkt dat die beschadiging alleen maar. Bovendien geeft hij vervolgens externe adviezen over wat de cliënt zou moeten doen.

Maar omdat die adviezen extern zijn, hebben die onvoldoende positief effect. De cliënt raakt dan zichzelf kwijt. Zeker als medicatietoediening een onderdeel van de behandeling uitmaakt. Het gaat juist om het eigen, unieke leer/denkproces dat zich in zijn hoofd afspeelt. De focus daarop, op die eigen hersenspinsels, is wat de MatriXmethode onderscheidend maakt.

Voorbeelden

Aan de hand van het voorbeeld van een trauma leg ik uit hoe dit werkt. Een trauma is een onverwachte, ingrijpende gebeurtenis. Het doet een inbreuk op je gevoel van veiligheid. Jij bent de enige die dat trauma op een eigen manier heeft meegemaakt én onthouden.

Als professional heb je het niet meegemaakt en ben je dus niet aangetast in je gevoel van veiligheid. Dit besef is essentieel. De cliënt heeft het trauma op zijn eigen manier opgeslagen in zijn langetermijngeheugen. Naar dat traumatische fragment, de milliseconde, gaat de zorgprofessional met de cliënt toe zonder dat het herbeleefd wordt.

Vaak weet ik niet wat de hulpvraag van iemand is die bij me komt. Het probleem waar ze last van hebben zijn de fragmenten die als momenten staan onthouden in het eigen hoofd. Eigen momenten die ze hebben meegemaakt en als een eigen herinnering hebben opgeslagen. Ook hoe een traumatische gebeurtenis mogelijk zal plaatsvinden in de toekomst kan al zijn bedacht.

Extra voorbeeld

Door ieder fragment te laten plaatsen op papier als een stip, datgene wat onthouden is van dat specifieke moment, is de focus maximaal. De persoon met het trauma, de cliënt, is geconcentreerd en bezig met die ene stip. Een stip is altijd die milliseconde, dát ene specifieke moment waar datgene van onthouden is.

Een meisje die ik heb geholpen wilde liever niet praten over haar fragment. Ze had al eerder daaraan gewerkt met een andere therapie. Ze dacht dat het al opgelost was, maar er was nog verdriet toen ze eraan terugdacht. Ook het beeld speelde nog een rol. Iets van de persoon was nog een storende factor in dat ene plaatje. Ze haalde zelf de triggers eruit en neutraliseerde het eigen fragment. De lading was er nu wel af: het werd nu een 0. Een kaal feit bleef over.

traumatische ervaring voorbeelden

De mimiek in het gezicht zegt mij als als begeleider veel. Het is zo belangrijk om de veranderingen te zien en in te spelen op wat er gebeurt, of iemand al klaar is, nog bezig is, gefocust is. Vanuit neutraliteit (we weten immers niets van de oorzaak van het probleem) begeleiden we het interne proces waar de persoon mee bezig is, zonder in het hoofd te kijken. Want dat is ook een onmogelijke taak. De persoon is ook de enige ter wereld om daar zeggenschap over te hebben. Al zouden we bij veel mensen toch even in het hoofd willen kijken om ze zo goed mogelijk te kunnen helpen hun problemen op te lossen.

Mensen die in beelden kunnen verwoorden, worden ook wel beelddenkers genoemd. Bij deze aanpak is het beeld altijd hetgeen wat aanwezig is en alles in gang zet zoals het geluid, het gevoel, de reuk, de smaak en de gedachtes. Bij dit meisje stoorden nog het plaatje en het gevoel bij het herinneren van het fragment. Ze had verwacht dat het met EMDR eigenlijk was opgelost. Daarom is die eigen regie zo belangrijk: geef mensen zelf de handvatten waardoor ze eigen issues zelf ook leren oplossen.

Uitgummen

Er is een plaatje, een stilstaand beeld waarin zich een trigger bevindt. De helpende vraag is: is die trigger een persoon, dier of ding en is het wat datgene doet of hoe het eruitziet? Er worden alleen vragen gesteld over dat specifieke fragment. En de vervolgvraag is: stel eens dat je dat naarste detail kunt uitgummen en vervolgens het hele plaatje wissen en vervangen door hoe jij het wil onthouden. Zou je dat willen? Vervolgens krijgt de cliënt de opdracht zich dit proces in gedachten te visualiseren en precies die stappen uit te voeren.

Het geluid, het gevoel, de reuk, de smaak en de gedachte komen eveneens aan bod. Ook deze worden ontladen, geneutraliseerd en vervangen. Het herinneringsbeeld is een plaatje met daarop de details die het naar maken. Aan dat éne beeld zijn emoties gekoppeld, dat wat het oproept. Compleet met het geluid, het gevoel, de reuk, de smaak en de gedachte.

Het traumatische fragment wordt een kaal feit, iets wat heeft plaatsgevonden, iets wat is gebeurd. De emotionele lading wordt, zonder herbeleving, aangepakt, dat wat er opkomt wanneer men weer dat ene moment oproept.

Publicatie

In ‘De Eerstelijns' is een publicatie verschenen. Het gaat over een interview met mij als ontwikkelaar van de MatriXmethode en Frank van Wijck (medisch journalist). Want ook de zorg begint de waarde te ontdekken van dit alternatief voor traditionele hulpverlening.

Wil je het gehele artikel ontvangen? De publicatie van De Eerstelijns sturen we je graag toe per mail (kosteloos):

Gratis ontvangen publicatie 'De Eerstelijns'

De MatriXmethode is een ander soort interventie dan mensen gewend zijn die hulp zoeken om van een angst of trauma verlost te worden. Bij een psychiater, psycholoog of andere zorgverlener is het gebruikelijk het hele verhaal te vertellen, zelfs als iemand dat niet wil of durft. De behandelaar gaat daar uitgebreid op in. Dat is bij de MatriXmethode niet aan de orde. Er wordt één vraag gesteld, er komt een antwoord en dat wordt gebruikt om de volgende vraag te stellen. De cliënt deelt dus niet het hele verhaal van zijn angst of trauma.

Enkele voordelen van deze coachingstechniek

Er zijn diverse pluspunten van deze interventietechniek. Deze zijn hierboven al kort beschreven, maar voor het overzicht som ik deze nog een keer op:

  • Vrij van heftige herbeleving
  • Geen complex protocol
  • Alle zintuigen worden gebruikt
  • Veilig
  • Vaak is slechts één sessie voldoende

Interventie toepassen bij trauma's

Ben of ken je iemand die last heeft van een traumatische gebeurtenis? En is er een hulpvraag waarbij de oorzaak van het probleem liever niet gedeeld wordt en een herbeleving liever niet plaatsvindt?

Of wil je zelf mensen met mentale belemmeringen helpen, zoals traumatische gebeurtenissen, angsten en onverwerkte emoties? Je kunt de effectiviteit ook ontdekken tijdens een (online) lezing.

Andere professionals hebben ook ervaringen met deze interventie. Ze delen graag hun resultaten zoals POH-GGZ Adrie van der Wijst en huisarts Saboor Abed:

Conclusie

Traumatische ervaringen zijn veilig bij de MatriXmethode, want de cliënt hoeft de inhoud van het probleem niet te delen. Er zijn nog meer voorbeelden van deze coachingstechniek als interventie, zowel voor de cliënt als voor de professional. In de video's vind je diverse voorbeelden van sessies en resultaten. Want ons doel is dat iedereen weer de regie krijgt over het eigen hoofd.


Ben je een professional en wil je het verschil maken? De MatriXmethode biedt een kortdurende, veilige en doelgerichte coachingsinterventie. Uit onderzoek en ervaringen blijkt dat cliënten vaak binnen één tot drie sessies van hun hulpvraag af zijn.

Ook interessant:

Als ontwikkelaar en trainer van de MatriXmethode gun ik iedereen de regie over het eigen hoofd. Ik train professionals die cliënten helpen met hun mentale en psychische hulpvragen. Ook professionals zien de toegevoegde waarde in hun werk. Wil je ook meer werkplezier en doelgerichter werken? Ik train je graag.
Reactie plaatsen

MEER WETEN?

Direct inzicht krijgen in de MatriXmethode?

Ontvang kosteloos één van de digitale boeken in je mailbox. Je weet binnen enkele minuten hoe je jouw cliënt doeltreffender helpt. Zonder de oorzaak te hoeven weten of langdurige gesprekken te voeren.
Downloads MatriXmethode